भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ह्या लेखांच्या सांखळेच्या दुसऱ्या उप-कथेंत, ‘कॉमेडी’ तियात्राचो मुखेल घटक नासलो हें पटोवन दिवपाचो आमचो यत्न जाला. जाल्यार तियात्राचो मुखेल घटक कितें आसलो. हो विचार मनांत येता. ‘कॉमेडी’ भायर तियात्राचे हेर म्हत्वाचे भाग म्हळ्यार काणी वा कथानक आनी तियात्राचो ‘सायड – शोव’ वा ‘कांतरां’. हातूंत खोलायेन नदर मारल्यार, तियात्राचे काणयेचे विशय आदल्या काळार, म्हळ्यार 80 -100 वर्सां फाटीं मेरेन, खूब सादे आसले. तेन्नाचे विशय म्हळ्यार मांय- पूत- सून, बेविश्वाशी घरकान्न, अन्नउपकारी पूत, आदी असले घरावी विशय आसताले आनी भोव थोडे फावटीं तियात्र समाजीक आनी कातोल्क धर्मीक विशयांचेर आदारीत आसले. तेन्नाचे प्रेक्षकूय सादे आसले. हेंवूंय मनांत धरची गरज भासता. जासिन्टो वाझाचो ‘कुनियाद आनी माना’ हो घरावी तियात्र त्या काळार खूब फावटीं जालो आनी उपरांत तो 1980 दसकाच्या शेवटाक परत जाल्लो तेन्ना ताका परत तोच प्रतिसाद मेळ्ळो, म्हळ्यारुच हे विशय सादे आसले तरी ते ‘एवरग्रीन’ म्हणपांत कांयच हरकत ना. आदल्या काळांतलो 1944 वर्सांतलो एक धर्मीक तियात्र भावार्थ, भरवंसो आनी मोग आमकां सांपडटा, जाका एका धर्मीक फुडाऱ्यान मान्यताय दिल्ली म्हण हात-पत्रार उल्लेख आसा.
आतां उरलो भाग सायड शोव वा कांतरांचो. हेर गोंयचे संस्कृतीक प्रकार जशे परीं जागोर, नाटक, खेळ, हांचे कडेन सर केल्यार तियात्र विशेश फकत सायड-शॉवाक वा पड्डया मदीं घातिल्ल्या कांतरांक लागून. खरें म्हळ्यार माचयेर एका देखाव्यांत थावन दुसऱ्या देखाव्यांत बदल करूंक आनी पड्या फाटल्यान देखाव्याची तयारी करूंक वेळ लागतालो ते खातीर हो वेळ भरून हाडूंक, पड्डो उडोवन मुखार प्रेक्षकांक दोन वा तीन कांतरांचें मनोरंजन दिवपांत येतालें आनी टायटल म्हुणसर पड्या फाटल्यान माचयेर देखावो तयार जातालो. ह्या नद्ररेन पळयल्यार सायड शोव वा कांतरां तियात्राचो मुखेल घटक जावं नज आसलो, कारण तो ‘टायम पास ’ म्हूण सादर केल्लो. पूण खरें पळोवशी जाल्यार हींच बाजुचीं कांतारां वा सायड शोव जावंक पावलो मुखेल घटक एका तियात्राचो. सादर करप्यांनी तो ‘टायम पास’ म्हूण दिल्लो आसत, पूण प्रेक्षकांनी तो अती मोलाचो भाग म्हूण स्विकारलो.
एका तियात्रांत कमी – कमीच 12 वेग –वेगळ्या विशयांचेर कांतारां आसताली जे वरवीं एक- एक कांतार एक-एक काणी सांगून वेतालें. ह्या कांतरांनी फुडें सुधारप जावन तीं विविध तरेचीं कांतारां जावंक लागलीं, एका परस एक अदीक वर्तें करूंक गावपी वावुरले आनी तियात्र – प्रेक्षकां कडल्यान तांणी मान जोडलो. अशीं माचयेर गायिल्लीं कितलीशींच कांतारां आयज अमर जावन उरलीं आनी आयज तीं कानार सादतना वेगळीच उमेद भोगता. हे विशीं अदीक बारकाय फुडले उप- कथेंत मेलटली.
ताचे पयलीं आदल्या तियात्राचे ‘कॉमेडी’ विशीं आनीक थोडी वेगळी बारीकसाण: त्या काळार ‘कॉमेडी’ वर्तली मुखेल काणयेचोच एक भाग, भोव थोडे फावटीं दोन पात्रां, विनोदी आसतालीं. विनोद जावन आसलो सादो पूण खूब ‘विटी’ . पिची-पिची जॉक्स किवां बेमर्यादीक दोट्टी अर्थाचीं उतरां वा खाजगी म्हळ्यार ‘कॉमेडी’ करतल्याच पात्राच्या शारिरीक देफेताचेर विनोद करप, आदी बिल्कुल वसनासलें. दोन पात्रांची ‘कॉमेडी’ करपी तेन्नाच्यो लौकीक जोडयलो जासिन्टो वाझ- कीड बॉक्सर, एथनी मेंडीस- सौजा फेर्राव आनी उपरांत एम बॉयर आनी जासिन्टो वाझ.
मुखेल काणये भायर दोन पात्रां रस्त्यार हाडून ‘जाॅक्स’ करून विनोद करप सुरू जालें तें खेळ- तियात्रांनी. ताचे पयलीं जमनी वयल्या खेळांनी पसून एकूच पात्र मुखेल काणयेंत मिसळ आसून विनोद करतालो. जावं तो मागीर काणयेच्या मुखेल पात्राचो लोलो भाव वा घराब्याचो कुजनेर वा भाटकाराचो मुंडकार. वेवसायीक मळार विनोदी पात्र मुखेल काणयेंत संबंदीत दवरपाची आनी निवळ विनोद दिवपाची तियात्राची परंपरा प्रिन्स जाकोबान आजुनूय कांय प्रमाणांत सांबाळ्ळा. खेळ–तियात्रां उपरांत रोजारियो रोड्रिगीसान लेगीत नोन स्टॉप ड्रामा प्रकार सादर करूंक सुरू केलें तेन्ना ताणें कॉमेडी मुखेल काणयेंत भरसून सुरवातेक एकलोच विनोद करतालो जाल्यार उपरांत मुखेल काणयेंत भरसुनूच दोगां जाणांचो विनोद सादर करूंक लागले आनी शेवटीं मागीर मुखेल काणये भायर वचून रस्त्यार विनोद करपाची पद्दत ताणेंय धरली. कित्याक काय? सोद लावची गरज आसा…
(मुखार चलता…)
अणकार: विशाल खांडेपारकार, 8080622370
फावस्तो वि. दा कोस्ता
9821228684
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.