भांगरभूंय | प्रतिनिधी
हे म्हणी फाटली काणी अशी : एक गरीब भुरगो आसलो. तो आपल्या म्हाताऱ्या आवय सांगाताक रावतालो. ताच्या घरा फाटल्यान थोडो जागो आसलो. पावसाचे दीस कोमेस जावपाचे आसले. त्या म्हातारेच्या भुरग्यान चिंतलें की आपल्या घरा फाटल्यान आशिल्ल्या जमनीर तवश्यांचें पीक घेवंचें. पोरूं बाजारांत तवश्यांक बरीच दर आयिल्ली. ताणें बाजारांत वचून तवश्याचीं बिंयां हाडलीं. जमीन बरी कसली आनी पावस येना फुडें बियां रोयलीं. दीस रात तो थंय वावर करपाक लागलो. सारें घालप, पावस ना तेन्ना उदक शिंपप असो वावर करपाक लागलो. तवश्यांच्या वेलीर हळडुळींच फुलां येवपाक लागलीं. थोडे तेंपा भितर बारीक बारीक तवश्याच्यो पिपऱ्यो भायर सरपाक लागल्यो. म्हातारेचो भुरगो चिंततालो तवशीं व्हडलीं जातलीं, मागीर तीं हांव बाजारांत व्हरून विकतलों, आपल्याक चार पयशे मेळटले आनी मागीर आपूण लग्न जातलों. आतां आपल्या म्हाताऱ्या आवयच्यान कांयच कामां जायनात. तिकाय आदार मेळटलो.
तवशीं व्हड जावपाक लागलीं. पूण सकाळीं मळ्यांत पासय मारल्यार व्हडलीं तवशीं गायब. अशें दोन तीन दीस घडलें. म्हातारेचो पोर काकुळटेक आयलो. आतां आपल्याक पयशे कशे मेळटले? आपलें लग्न कशें जातलें? तो मळ्यांत माथ्यार हात दवरून मोठ्या मोठ्यान रडूंक लागलो. वयल्यान शंकर- पार्वती वतालीं. पार्वतीन त्या भुरग्याचो रडपाचो आवाज आयकलो. तिणें शंकराक सांगलें की तूं सकयल वचून कोण रडटा तें पळय. शंकर एका म्हाताऱ्याचो भेस घालून त्या भुरग्या सरीं आयलो आनी ताचें रडपाचें कारण विचारलें. शंकरान आपल्या दुरदृश्टींन पळयलें कीं एक कोलो रातचो येवन तवशीं खाता. शंकरान त्या भुरग्याक सांगलें की तवश्याच्या माटवाच्या खांब्यांक बरो दीख लाय. जो कोण तवशीं चोरपाक येता तो त्या दिखाक दसतलो. त्या भुरग्यान शंकरान सांगिल्लें तशें केलें आनी मळ्यांत लिपून रावलो. बरे रातचो पळयत जाल्यार एक कोलो त्या माटवाच्या खांब्याक दसला. त्या म्हातारेच्या भुरग्यान बरी व्हडली बडी घेवन त्या कोल्याक मारपाक कोमेस केलें. कोलो सामको काकूळटेक आयलो आनी त्या म्हातारेच्या भुरग्याक म्हणूंक लागलो “तूं म्हाका सोडय हांव तुजो प्रस्न सोडयतां”. म्हातारेच्या भुरग्यान त्या कोल्याक सोडयलो. आनी आपली सगळी काणी ताका सांगली.
कोल्याक कळ्ळें ही सगळी तकली त्या शंकराची. ताका बरी बुद्द शिकोवपाक जाय. ताणें त्या म्हातारेच्या भुरग्याक म्हळें, तूं एक काम कर. पिठाची बरी एक बावली कर, बरी तेलांत तळ आनी माटवांत उबी करून दवर. फुडें कितें करपाचें तें आपूण करतां. त्या म्हातारेच्या पोरान कोल्यान सांगिल्लें तशें एक पिठा बावली करून ती आपल्या मळ्यांत दवरली. वयल्यान शंकर पार्वती त्या म्हातारेच्या पोराचें कितें जालें ते पळोवपाक वयल्यान वतालीं. शंकराक बरी भूक लागिल्ली. त्या तळिल्ल्या पिठा बावलेचो वास शंकराच्या नाकांत गेलो. शंकरान आनी वेळ केलो ना. तो सकयल देंवलो आनी फाटलो फुडलो विचार करी नासतना ती पिठाची बावली खावन उडयली. थंय लिपून राविल्ल्या कोल्यान तें पळयलें आनी “आपले चलयेक खाली आपले चलयेक खाली” म्हूण मोठ्या मोठ्यान रडपाक लागलो. शंकर भियेलो आनी कोल्याक म्हणूंक लागलो तुजी चली तुका तयार करून दितां. शंकरान आपल्या मंत्रांच्या सामर्थ्यान एक बरी सुंदर चली तयार केली आनी कोल्या सुवादीन केली आनी गेलो. कोल्यान ती चली म्हातारेच्या पुताक दिली आनी म्हळें आतां तूं हिचे कडेन लग्न जा. आपूण तुगेल्या तवश्याच्या मळ्यांत हाचे फुडें केन्नाच येवंचो ना. असो हो ‘कोलो बुद्धीन भलो, शंकर पार्वतीक नागोवन गेलो”.
‘हुंदरा जाळान घराक उजो घालचो न्हय’
हे म्हणी फाटली काणी अशी: एका कबाडकष्ट करपी मनशाले खोपींत दवरिल्लो वरव- गोठो एक हुंदीर येवन फ़स्त करपाक लागलो. त्या हुंदराक धरपाक वा मारपाक हाणें जायते यत्न केले. पूण हुंदीर मोठो शिटूक. तो हाचे नदरेक पडनासलो. करता-करता त्या हुंदरान जळींमळीं बिळां केलीं आनी आपली संतत वाडयली. तो बाबडो हुंदराचे पिडापिडीक इतलो बेजारलो कीं अविचारान एक दीस आपल्या खोपीकच उजो लायलो. ताका दिसलें कीं खोपीक उजो लायतगीर हुंदीरुय हुलपून मरतले. पूण हुंदीर मोठे शिटूक ते उजो लागतगीर जीव घेवन पळ्ळे. ‘ह्या बिळा माल्ला खिळा, हुंदीर गेले दुसऱ्या बिळा’ अशी गत जाली. हुंदीर मेले नात ते ना, पूण हो बाबडो आपली खोंप वगडावन बसलो. रागाच्या भारांत अविचारान मनीस वागता तेन्ना असल्यो गजाली घडटात. योग्य पिडापिडीचेर योग्य उपाय काडपाक जाय अशी शिटकावणी ह्या ओंपारींतल्यान आमकां मेळटा.
आनीकूय अशोच कांय काणयो फुडल्या अंकांत.
सखाराम शेणवी बोरकार
9923306751
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
