आतां पर्यटकांक मेळटली गोंयच्या काजूगरांची खरी रूच

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

जीआय लेबल आशिल्लीं काजूचीं पाकिटां विकपाक सुरवात केले उपरांत ह्यो गजाली बदलतल्यो आनी पर्यटकांक गोंयच्या काजूगरांची खरी रूच मेळटली अशें तांकां दिसता.

गोंयांत वर्साक सुमार 80 लाख पर्यटक येवन वतात. गोंयचे काजूगर फामाद आशिल्ल्यान काजूचीं पाकिटां ते व्हरतात. पाकिटांचेर ’गोवा काजू’ अशें बरियिल्लें आशिल्ल्यान ते काजूगर गोंयचे काय आफ्रिकाचें हें विचारपाचीय तकालस पर्यटक घेनात. तीं विस्वासान व्हरतात आनी ते खातीर तांकां गोंयच्या खऱ्या काजूगरांची रूच मेळना. मात फुडल्या तीन म्हयन्यांत गोंयांत येवपी पर्यटकांक ’गोंयच्या’ काजूगराची रूच मेळटली, कित्याक तर हे फुडें भुगोलीक संकेतन लेबल आशिल्लीं पाकिटां गोंयच्या बाजारांत येतलीं आनी जे ’गोवा काजू’ ह्या नांवान काजू विकतात तांचेर कारवाय जातली.
चड करून पर्यटक ‘गोवा काजू’ अशें लेबल आशिल्ले काजू खरेदी करतात जे खरेंतर ओडिशा, आंध्र प्रदेश, गुजरात, केरळ आनी महाराष्ट्रांतल्यान येतात. ताका लागून पर्यटकाक गोंयच्या काजूची रुच मेळना. काजूबियो चड करून बेनिन, आयव्हरी कोस्ट आनी इंडोनेशिया ह्या देशांतल्यान आयात करतात आनी ताचेर ओडिशा, आंध्र प्रदेश, गुजरात, केरळ आनी महाराष्ट्रांत प्रक्रिया जाता.
गोंयच्या दर्यादेग वाठारांतल्या दुकानांनी ‘गोवा काजू’ ब्रँडा खाला हेर राज्यांतल्यान आयात केल्लो काजूगर मेळटा. तो गोंयचो न्हयच. तरीय पर्यटक तो भुल्लूसून व्हरतात. हे खातीर अन्न आनी वखदां प्रशासनान तांचेर आदीं धाडी घातल्यात. पूण खर कायदे नाशिल्ल्यान अधिकाऱ्यांक ही पद्दत थांबोवपाक मेळूंक ना. धाड पडटकच वेपारी दंड भरतात, पूण रोखडेच तेच काजूगर हेर नांवान विकपाक लागतात.
सरकारान खर कारवाय केल्यार ‘गोवा काजू’ ह्या नांवान आयात केल्ली काजू विकपाचो प्रवाह थांबोवपाक शकता अशें गोवा काजू निर्माते संघटनेचे अध्यक्ष रोहित झांटये हांचें म्हणणें आसा. जीआय लेबल आशिल्लीं काजूचीं पाकिटां विकपाक सुरवात केले उपरांत ह्यो गजाली बदलतल्यो आनी पर्यटकांक गोंयच्या काजूगरांची खरी रूच मेळटली अशें तांकां दिसता.
दर्यादेगेवेल्या वाठारांतल्या दुकानांनी काजूगर विकतात हातूंत आमकां कसलोच प्रस्न ना, पूण तांणी आयात केल्ले गर ‘गोवा काजू’ अशें लेबल लावन विकूंक जायना. ते वायट दर्जाचे आसल्यार गोंयचें नांव बदनाम जाता अशें झांटये म्हणटात. जीआय टॅगाचो गैरवापर जावचो न्हय म्हणून संबंदीत खातें नेम तयार करतात. चेन्नयच्या जीआय रजिस्ट्रींतल्यान गोंयच्या काजूगर प्रक्रिया आस्थापनांच्या धयनांक परवानो क्रमांक घेवचो पडटलो. हाका सुमार दोन ते तीन म्हयने लागतले आनी उपरांत जीआय टॅगा खाला गोंयचो काजूगर विकूंक शकतले. ही प्रक्रिया जाले उपरांतूच गोंयचो काजूगर जीआय लेबला खाला येतलो आनी पर्यटकांक तो वळखुपाक सोंपो जातलो.
आयसीएआर, गोंय शेती खातें, एफडीए आनी काजू उत्पादक संघटना जीआय टॅग लेबलिंगाचे नेम तयार करपी समितीचे भाग आसात.
गोवा काजू निर्माते संघटने खाला नोंदणीकृत 18 प्रक्रिया युनिट आसात, तातूंतल्या फकत 4 ते 5 युनिटांनी जीआय लेबल मेळोवपाची इत्सा दाखयल्या.
जे उद्देजक आयात केल्ल्या काजूचेर गोंयांत प्रक्रिया करून गुजरातांत वा हेर राज्यांनी विकतात तांणी जीआय टॅग घेवंक आपली इत्सा दाखोवंक ना, कित्याक तर तांकां ताची गरज पडना. मात जे गोंयांतल्या काजूकारांक कडल्यान बियो घेतात आनी गोंयांतच विकतात तांकां हाचो खूब लाव जातलो. पूण गोंयच्या थळाव्यांक लाव मेळोवन दिवपाक गोंय सरकाराक तांकां मदत करची पडटली. आयात केल्लो काजू गोंयचो म्हूण दाखोवन विकतात तांचेर सरकाराक कारवाय करची पडटली, नाजाल्यार जीआय टॅग मेळोवन ताचो कांयच फायदो जावचो ना.
गोंयांत सुमार 26 हजार टन काजूबियांचं उत्पादन जाता. ताचेर प्रक्रिया केले उपरांत सुमार 4 ते 5 हजार टन काजूगर मेळटात, जो राज्याचे मागणे खातीर पुरो आसा. मात कांय संस्था थळाव्यां कडल्यान काजूबियो घेवन त्यो भायल्या राज्यांनी विकतात आनी हे खातीर हांगच्या उद्देजकांक भायल्यान काजूबियो मागोवच्यो पडटात. प्रक्रिया केले उपरांत 25 प्रकारच्या दर्जांनी हे काजूगर पॅक करतात, जांचे दर किलो फाटल्यान 700 ते 1400 रुपया मेरेन आसता. हातूंतले कुडके वा पावडर हो व्हडल्या व्हडल्या हॉटेलांनी खाणां करपाक व्हरतात. बऱ्या दर्जाचो गर पाकिटांनी बंद करून विक्रे खातीर बाजारांत हाडटात…

समीर नायक
मडगांव