अस्तुरेची अस्तुरगाथा

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

कोंकणी राजभास चळवळींतली अस्तुरी, साहित्य आनी शिक्षणांतली अस्तुरी, बदलांतले अस्तुरेची काणी सांगपी अस्तुरी, मिठाकणी, लोणच्याची गाथा सांगपी अस्तुरी. सगल्यो तुमकां आमकां मेळटल्यो ‘अस्तुरगाथा’ ह्या पुस्तकांत. पुस्तकाची लेखिका श्रद्धा गरड हीय एक अस्तुरी. पुस्तकाची प्रस्तावना मात साहित्य अकादमी पुरस्कार जैतवंत कोंकणी लेखक, पत्रकार, स्तंभलेखक दिलीप बोरकार हांची.
कोंकणी साहित्याच्या मळावेलो एक वाटचिरो ठरपी अस्तुरगाथा मुलाखतींच्या रुपांत आसा. श्रद्धान प्रस्न धाडप आनी अस्तुरगाथा पुस्तकांत आसपाविल्ल्या अस्तुरेन ताच्यो जापो बरोवन, संगणकार कंपोज करून धाडप. साहित्यांतलो हो एक नवो प्रयोग, पत्रकारितेंतय तो जावपाक लागला. तुमी कार्यावळी करात, तुमीच खबर बरयात, तुमी ज्या दिसाळ्यांत, चॅनलार, सोशल मिडीयार आसात ताचेवेल्यान प्रसिद्धी घेयात. बोवाळांत व्याकरणाच्यो शेंकड्यांनी चुको हें नवें तंत्र. अस्तुरगाथा पुस्तकार ताचें पडबिंब मात्शें आसा. कोंकणी पुस्तकांत साबार इंग्लिश, मराठी उतरां, वाक्यां आसलीं तरी अस्तुरगाथा एक वाटचिरोच.
साहित्य अकादमी आनी हेर पुरस्कार मेळोवपी, आजय राजभास कोंकणीक कोणीय नखलामी करतात म्हणून कळ्ळ्यार पोटतिडकीन जाप दिवपी लेखिका हेमा नायक हाणीं संवेदनशील उतरांनी मांडिल्ली मुलाखत अस्तुरगाथेचो कणो. कोंकणी अस्मिताय, स्त्रीवादी व्यक्तीमत्व, एक आवय, एक घरकान्न, एक कार्यकर्तें हेमा मुलाखतींतल्यान पुस्तक वाचतना दोळ्यां मुखार उबें रावता. आपलें व्यक्तीमत्व मांडटना हेमा आपल्या भुरगेपणांत शेणलां. मुलाखत वाचतकीच तें कळटा.
लेखिका शीला कोळंबकार अस्तुरगाथेंत तरेकवार लोणच्याची काणी सांगतना कविताय भेटयता, भयण दुर्गा, शशिकला, मुंबयक विसरना. अस्तुरगाथेंतल्यान नुतन साखरदांडेन आपल्या भुरगेपणाच्या काडिल्ल्यो यादी दोळ्यांत दुकां हाडपी, माया खरंगटे ह्योय तेच वाटे वयल्यो. एक बँकर, एक शिक्षिका, दोगय मार्गदर्शक.
अस्तुरेचे अस्मितायेची काणी सांगपी अस्तुरगाथा अस्तुरेकच न्हय वाचप्यांकय तांच्या भुरगेपणात घेवन वता, आवय बापायक न विसरपी अस्तुरी अस्तुरगाथेंतल्यान दिसता. अस्तुरी बदलता हें सांगतना नकळटा आई कशी बदलत गेल्या ती अंदूच्यो साहित्य अकादमी जैतवंत सुनेत्रा जोग सांगतात. घरकार रांदचेकुडींतय मजत करता, भुरग्यांचो होमवर्क घेता ही देख कलाकार, शिक्षिका मंजुषा तळवडकार दितात.
अस्तुरगाथेंत २० अस्तुरेच्यो मुलाखती आसपावल्यात. जल्मान दिव्यांग नासतना दुयेंसान व्हिलचेरार पावन गरज तेन्ना व्हिलचेरावेल्यान भोंवपी, मोबायलावेल्यान प्रश्न धाडून, लिखाण एकठांय करपी श्रद्धा हें साहित्य अकादमी पुरस्कार मेळोवपी, सकारात्मकतेची वाट दाखोवपी. कोंकणींतलो वाटचिरो जावपाचो वावर अस्तुरगाथेंतल्यान ताणें केला. मुलाखती खातीर कोंकणी चळवळीतले अस्तुरेक सोदून काडप, अस्तुरेच्या व्यक्तीमत्वाचो अभ्यास करुन प्रश्न काडप, जापो धाडपाक वेळ दिवन बदल करपाक मान्यताय घेवप, फोटो मेळोवप, लिखाणाचेर संपादप्याचो हात भोंवडावपाचे कश्टांचें काम ताणे केलां. बिम्ब म्हयनाळ्यांत २०२२ ते २०२३ वर्स देड वर्स मुलाखती छापून हाडपाच्या वावरांत हेरांनी ताका आधार दिला. उपरांत गोंयचे राजभासेंतल्यान एक संशोधनात्मक पुस्तक अस्तुरगाथा छापून हाडप हो वावरय तितलोच व्हड.
लेखिका माधवी सरदेसाय श्रद्धाचें प्राध्यापक. गुरुक नमन करतना माधवीची भयण, भाव, घरकार, धूव, मैत्रिणी, विद्यार्थिनीक अस्तुरगाथेंत माधवीबराबरीन आसपावपाची जतनाय श्रद्धान घेतल्या.
अस्तुरगाथेंत सरकारी अधिकारी मीना काकोडकार रिटायर्ड जातकीच पोरसूं करता, कोमुल्यांत भुरग्यावरी घुस्पता, भुरगेपणांतल्यो यादी सांगता तेंय ताच्याच उतरांनी. मीना लेखा खात्यांत जोड संचालकपदार आसतना ताणे समाजा कडेन कशें जोडून घेतिल्लें तेंय अस्तुरगाथेंत वाचपाक मेळटा.
अदिती फळदेसाय, अंजू साखरदांडे, हर्षा शेट्ये, ग्वादालुप डायस, राधा भावे, डॉ.जयंती नायक, नयना आडारकार, नमन सावंत धावस्कार, जोफा फर्नांडिस, डॉ.चंद्रलेखा डिसोझा, डॉ. शकुंतला भरणे, डॉ. नुतन देव हाणीं आपलो वेवसाय, आवड, झुजाची काणी मुलाखतींतल्यान सांगल्या. शकुंतलाचें गायन, नयनाची कविता, जयंतीचो लोकवेद हें अस्तुरगाथेंतले तांचें खाशेलपण. अंजू आनी अदिती नवे पिळगेक शिकयतना समाज, शिक्षणाखातीर वावुरपी अस्तुरी. अंजूचें म्हायतीचें भांडार ताचे मुलाखतींत मेळटा, कोंकणी अभ्यास, संशोधनात खंय उणी पडटा तेंय ताणें सांगलां. शाळेंत दिव्यांगांक शिक्षण दिवपी अदिती, विद्यापीठांतल्यो आदल्यो यादी सांगपी चंद्रलेखा, शिक्षणाच्या तंत्राविशी सांगपी मंजुषा अस्तुरगाथेंतल्यान वाचप्यां मुखार येतात.
अस्तुरेचे अस्तुरगाथेचें लोकार्पण करतना बिम्ब अस्तुरी २०२४ भारती बांदोडकार हांणींय अस्तुरेच्या कर्तुपाच्यो काणयो सांगल्यात. हेर भासांतल्या, पुस्तकांनी त्यो छापून आयल्यात लेखकांच्या उतरांतल्यान. ते नदरेन अस्तुरगाथा वेगळें.

सुहासिनी प्रभुगांवकार
9881099260