भांगरभूंय | प्रतिनिधी
पेर्गांव म्हण कोंकणी भाशेंत एक फांकी उतर आसा. गांवभर कळोवणी करूंक वा गांवांत संदेश पावोवंक पेर्गांव घालताले. चड करून तो भाटकाराचो वो पंचायतीचो आसतालो. असोच एक पेर्गांव घालून जिविताक सुरवात दिल्लो कोंकणीचो जेम्स हॅडली चेईज म्हण वळखतल्या बोनावेंतूर दे पियेत्रो हाणें आपली जिवीत कथा ‘वाटलेच्या आवाजान’ कोंकणी वाचप्यांक दिली. मात, ही जिवीत कथा उजवाडावंचे आठ दीस आदीं तो देवाधीन जालो हें दुर्दैव. सुमार 430 पानांची ही कादंबरी दाल्गादो कोंकणी आकादेमीन उजवाडायल्या. तिचें मोल फकत 350/- रुपया आसा. तिचें मुखेल चित्र विली गोयस हाणें चित्रायलां. कव्हराच्या फाटल्या पानाचेर बरोवप्याची वळख आसा. कादंबरी 24 मुखेल भागांनी वांटल्या आनी दर एका भागाक उपभाग आसात तांचेय माथाळे मांडावळींत सुरवातेकूच दिल्यात.
माथाळ्या फाटली काणी
आंजुनाच्या पिकेन चिंवार वाड्यार आशिल्ल्या जुआंव मेस्त्रीच्या घरांत 14 जुलय 1939 दिसा, सदां परीं विद्यार्थी संगीत शिकूंक आयिल्ले. लांबच्या लांब बल्कांवांत जुआंव मेस्त्री रेबेक आनी सोल्फांचे वर्ग घेतालो. अकस्मात जायत्योच अस्तुऱ्यो भरिल्ल्या घरांत बोवाळ सुरू जालो. ताका समजलें बांवतेर लागीं पावला. ताणें विद्यार्थ्यांक घरा धाडले आनी तो सोप्याचेर बसलो. थोड्या वेळान एक आवाज ताच्या कानार पडलो, “आरे जुंवल्या पाय आयलो. यो. भितर यो.” तो सोप्या वेलो हालच ना तें पळेवन तिणें परत म्हणलें, “आरे भितर यो आनी पायचो नुनुलो तरी पळय…” तेन्ना तो भितर धांवलो आनी आपल्या पुताक पळेवन खूब खुशाल जालो कित्याक जायत्या चेडवां फाटल्यान ताका पूत जल्मल्लो. तो इतलो खुशाल जालो की ताकाच कळनां जालें जाता तितले बेगीन ही खबर शेजाऱ्यांक कशी कळोवंची ती. पसऱ्यार वचून फोगेटी घेवन येता म्हणसर उशीर जावपाचो. देखून तो कुजनांत गेलो. मांयच्या देण्यांतल्या 6 पितुळच्या वाटल्यां मदली एक व्हडली वाटली आनी एक कुलेर घेवन भायर बल्कांवांत आयलो आनी हातांतल्या कुलेराचो दांडो वाटलेर मारीत रावलो. तो वाटलेचो व्हडलो आवाज वाडोभर गाजलो. हे तरेन बरोवप्याचो जल्म ताच्या पायन वाटलेच्या आवाजान गाजयलो.
कादंबरीचो गाभो
‘वाटलेच्या आवाजान’ ही बरोवप्याची कादंबरेच्या रुपान जिवीत कथा. ती सरळ ताच्या जल्मा थावन सुरू जाता. पयल्या भागांत आदल्या मुज्गांचे परिस्थितीचो आडावो आसा आनी मागीर ताचें जिवीत पयल्या कोमुन्यांवाच्या उगडासा मेरेन चलता. उपरांतचे तीन भाग ताणें खंय- खंय जिवीत सारलें आनी कसले- कसले गोड- कोडू अणभव घेतले ताचेर थारिल्ले आसात. हांगा जायत्या गांवच्या फेस्तांची वळख वाचूंक मेळटा. मुखावेलो भाग ताणीं केल्ल्या तियात्रा विशीं आसा. ते उपरांत तो दुसऱ्या गांवांनी पोटा खातीर गेलो ताचें वर्णन करता. बारावो भाग मेरेन तो जायत्याच तियात्रांची आनी फांकी तियात्रिस्तां विशीं म्हायती दिता. ताचो तियात्राचो मोग ह्या भागांनी वाचूंक मेळटा. मागीर नोकरे खातीर मुंबय यो- वच करचें पडलें ते विशीं तो सांगता, तांतूंत लेगीत तियात्रांच्यो जायत्यो गजाली वाचूंक मेळटात. ह्या काळांत ताणें वेग- वेगळ्या कामाचें शिकप घेतलें हेंय तो कळयता. सतराव्या भागांत बरोवपी गोवा मायलांत आपली नोकरी आनी कोंकणी पत्रां विशीं बरयता. बरोवप्याच्यो जायत्यो रोमांशी उजवाडा आयल्यो तातूंत ताचें खासगी जिवीत कितलें झळकतालें ते विशीं तो हातूंत कुमसार जाता. अशे तरेन आपल्या जिवितांतल्यो ल्हान व्हड घडण्यो आनी आपणाक लागीं आशिल्ल्यांची म्हायती दिता. तियात्र आनी कादंबरी बरोवप हे ताचे छंद आशिल्ले जाल्यार मागीर तो संगिता कडें वळ्ळो आनी तातुंतूय ताणें खूब नामना जोडली. तेविसाव्या भागांत, वाखाण्णी माथाळ्या खाला ताच्या कांय पुस्तकांची तुस्त- तोखणाय दिल्या आनी चोविसाव्या भागांत बरोवप्याचे जिणेंतले खीण फोटवां रुपान वाचप्यांक दर्शयल्यात.
म्हत्वाचो बाविसावो भाग
ह्या भागांत बोनावेंतूर आपणाक फावो जाल्ल्या पुरस्कारांची आनी संगीताच्या नांवान करूंक मेळिल्ल्या भोंवड्यांची खबर करता. तियात्रा परस ताका संगितांत चड किर्त मेळ्ळी हें ह्या भागांत थावें जाता. जिवितांत भोगिल्ल्या कश्टांचें फळ अशेंय तो मानता. राजस्थानाच्या उदयपूर राजाच्या पुताच्या 21 व्या जल्म दिसा ताका आपल्या संगिताची कुशळटाय दाखोवंक मेळ्ळी, ताचो ताका अभिमान आसा. ते पॅलेशिचें सोबीत वर्णनूय तो ह्या भागांत दिता.
खाशेलेपण
हे कादंबरींत बोनावेंतूरान आपल्या जिवितांत भोगिल्ले सुखी तशे दुखी खीण चित्रायल्यात. घरकान्न आनी हेर व्यक्ती, दादलो जांव बायल, आपलो मोग आनी मना- काळजांतल्यो भावना उग्तायल्यात. जें ताच्या कादंबरिंनी आयलां, तातूंत आपूण कितलो आसा हाची ताणें गवायकी दिल्या. आपल्या जिवितांत एकूय धड नोकरी करूंक ना हाची तो कबुली दिता. जंय- जंय नोकरी वो वावर केलो थंय आपूण कितलो प्रमाणीक आशिल्लो ते विशीं तो निर्भिडपणान सांगता. ‘गुलाब’ मासिकांत नोकरेक आसतना घेतिल्लो अणभव सांगतना तो म्हणटा, ‘त्या काळारूय प्रमाण रीत सांभाळीनासतना बरयताले तातूंत नामनेचे नागरी बरोवपी लेगीत आशिल्ले, तांकां तो म्हणटा, “तुमी कितें बरोवन धाडलां तें छापून येतच तें वाचून पळेवपाची तुमकां संवय ना?”
बरोवप्याचीं शेवटाचीं उतरां
बोनावेंतूर मरचे एक म्हयन्या आदीं ताचीं निमाणीं उतरां– मनांत जायत्यो येवजणो आसात, पूण त्यो शार्ती पावयसर देव जिविताची भीक दियत काय? ‘कागदायलें नखेत्र’ कादंबरीचो आख्खोच ‘प्लॉट’ तर मनांत आसा. पूण तो कागदार घालीसर देव म्हाका आवख दियत काय? आनी जिवीत कथा सोंपयतना तियात्रिस्त आलेशिन्ह दे कांदोलीं हाच्या ‘भुर्ग्यांकार’ तियात्रांतलीं उतरां आपलीं करून तो म्हणटा, जेन्नां देवान दिल्ली म्हाका कुर्पा, सवसत्काय आनी बळ, तेन्नां हो म्हजो वावर हांव घालतां तुमच्या हातांत, ताचें तुमीच करचें मोल.’
सोंपयतना…
चडसो निव्सबॉय कॅप घालपी बनावेंतूर बाब ओगीच रावून निरिक्षण करीत रावपी व्यक्ती आशिल्ली. तातूंतल्यान इतलें बरप आनी ही जिवीत कथा बरोवप ताका शक्य जालें. ‘वाटलेच्या आवाजान’ हे जिवीत कथेंतल्यान ताणें वाचप्यांक प्रमाणीकपणाची देख घालून दिल्या. जंय चुकला थंय चुकला म्हणपाक शिकयलां. धड नोकरी नासल्यारूय मनशान जिवितांत जायतें मेळोवंक जाता हाची ताणें देख दिल्या. निर्भिडपणान उलोवंक धाडस जाय पडटा तें ताणें दाखयलां. ह्या किरकोळ वावरा खातीर बोवेंतूर पेद्रो फेर्नांदीस ऊर्फ बनावेंतूर दे पियेत्रो हाका शाबासकी. देवान ताच्या ऑतम्याक सर्गींचें सूख फावो करूं हें देवाक प्रार्थना आनी ताच्या साहित्यांतल्यान आमी गिरेस्त जावं ही आस्त.
—
– विन्सी क्वाद्रूस,
9822587498
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
