खणखणींत आवाजाचो कलाकार : विनोद खांडेकार

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

हालींसरा गांवांनी आसूं वा शारांनी जावपी देवळांतल्या उत्सवांनी कोंकणी नाटकां पळोवंक मेळटात. तिवुंय कॉमेडी बाराबर शिक्षण दिवपी नाटकांय. मन खुशाल करपी हीं नाटकां. प्रत्येक कलाकार जीव ओतून आपलें पात्र रंगयता. कलाकार आपली कला आपणाक दिल्या पात्रा मदीं ओतपाची यत्न करतात. माचयेर चडून कला सादर करतात, तेन्ना पळयतल्यांक तें सोंपें दिसता,  तरी तें सोंपें नासता. माचयेर चड आनी उलय अशें म्हणीत जाल्यार खूब लोकांक घाम सुट्टा. कडकडपाक जाता. देवळांनी जावपी नाटकां म्हळ्यारर येसाय ही आयलीच. बरेच कलाकार दिसभर पोट भरपाचें काम करुन रातच्या वेळार देवळाच्या अगरशाळेंत येवन येसाय मारतात. ती म्हयनोभर पयलींच सुरु जाता. माचयेर नट पड्ड्या फाटल्यांन उबो रावून प्रोम्पटींग करप्याच्या उतरांचेर कान दित तीं वाक्य फटाफट उलयता.  भाशण पाठ आसलेवरीं पात्र साकारता. कोण म्हणचो ना की ते पात्र प्रोम्पटींग आयकत काम करता म्हूण. अर्थांत कांय नटांक भाशण पाठ आसता. 

असोच एक कलाकार विनोद नायक खांडेकार. ल्हान पिराये सावन बारिक सारीक पात्रां साकार करतालो. आयज शिगमो पाडव्या निमतान जावपी नाटकांत मुख्य पात्र साकारता. शिगमो आमच्या गोंयांतलो व्हडलो सण. होळी लागीं पावत येता तसो घुमटाच्या आवाजान गोंय घुमघुमता. गोंयच्या गांवांगांवांनी खुशालकाय पातळटा. घुमटाच्या आवाजार तांचे पांय नाचूंक लागतात. देवळांनी पाडवो, शिमग्या निमतान गांवचे भुरगे नाटकाच्यो येसायो मारपाक सुरवात करतात. अशी ही गांवच्या नाटकांनी काम करुन उमेद भागोवपी जायते कलाकार आसतात. 

विनोदाचो जल्म मध्यमवर्गीय कुटुंबान जालो. तो कश्ट करुन जगपी मनीस. शिक्षण धावी मेरेन जालां. गावांनी प्रत्येक वर्सा जावपी नाटकांत तो आपली कलाकारी सादर करता. ताणें ल्हान पिराये सावन जायत्या समाजीक आनी इतिहासीक पात्रां रंगयल्यांत. अशें म्हणटात की जी कला घराण्यांत आसता ती आपशीच आपल्या आंगांत येता. ताचो बापूय आपल्या खणखणीत आवाजांत माची गाजयतालो. तो माचयेर येवन आपलें पात्र साकरतना उतरां- उतरां फाटल्यान टाळयांचो गजर जालोना अशें केन्नाच जालें ना. ताचो विष्णू वाघाच्या हातान सत्कारुय जालो. ताचीच कला भुरग्यांच्या आंगांत भरल्या. विनोदूय आपल्या खणखणीत आवाजान रसिकांक मोनेळ घालता. कश्टाचीं कामां करुन घरदार सांबाळीत कामां करपी आयज स्वताचो धंदो सांबाळीत आयजूय दरवर्सा नाटकांनी विवीध पात्रां साकारता. ताका एका वेळार कला अकादमीच्या नाटकांनी कामां करपाचीय संद फावो जाल्ली, पुण कश्टाचें सोंपण चडटना ताका ती न्हयकारची पडली. नाटक करुन पोट भरंचे ना अशीं उतरां कानार पडटालीं.

आपली इत्सा कशी पुराय करप तें तो कलाकार जुस्त जाणां आसता. ताका आनीक उमेद केन्ना जाता आसतली तर आपलोच भुरगो आपल्या बरोबर त्याच माचयेर काम करता. मागीर ते पात्र ल्हांनशे आसना. आतां जरी गांवांनी नाटकाक व्हड गर्दी जायना तरी नाटकां करपाची परंपरा आयजूय पळोवंक मेळटा. कांय अभिनेत्याच्या नांवाचेर लोक नाटकाक गर्दी करतात. ह्या ल्हानश्या गोंयांत गांवांतली नाटकांची परंपरा आजुनय चालू आसा आनी फुडेंय ती उरतली. उरुंकच जाय. ह्योच परंपरा गांवकारांक एकठांय येवपाची मोठी संद दितात. 

– सोनाली सु. पेडणेंकार

 9923046779