शिस्त : संस्काराची शिदोरी

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

शिस्त आनी संस्कार नाशिल्ल्या कारणान गोंयची सोबीतकाय इबाडूंक लागल्या. हें सगलें सुदारतलें जाल्यार मुखा वयले पिळगेन आपल्या आंगांत शिस्त आनी बरे संस्कार बाळगून घेवप ही काळाची गरज !

समाजांत वावुरतना समाज आमचो “हारसो”, ह्या हारशांत जें कितें दिसता तें तात्पुरतें आनी मन भुलोवणें, आकर्शण, आकर्शित करपी. आमी ज्या समाजांत रावतात त्या समाजाचे कांय नेम आसतात. घरचे कांय नेम आसतात. जिणेंत वेवस्थीतपण हाडपाचें आसत जाल्यार हे नेम आमकां पाळपाकूच जाय. जाल्यारूच आमी बरे तरेन जगतले आनी ह्या देशांचे, समाजाचे बरे नागरीक जातले .
शिस्त हें अशें एक मुल्य ह्या शिस्तीचें बाळकोडू भुरगेपणांतूच मेळपाक जाय जाल्यारूच आमच्या जिणेंत दिका मेळटात. शिस्त मनशाक घडयता, शिस्त मनशाक एका काळजाकडल्यान दुसऱ्या काळजा मेरेन पावोवन त्या मनशालीं सुख दुखा समजावपाक मदत करता. शिस्ती खातीर जगण्यांत, वागण्यांत, चलपांत, बसपांत आनी उलोवण्यांत बदल येतात. एकदां आमकां शिस्तीच्या सुत्रांत काम करपाची संवय लागली जाल्यार शिस्तीन काम करपाक आमकां आवडटा. आनी आपसूक आमची जीण वेवस्थीत जाता जिणेक एक नवें तरेचें वळण मेळटा.
आयज वचत थंय जाणटेल्यांच्या तोंडांतल्यान आमकां आयंकूक येता की आताच्या काळार कोणाक कसली शिस्त ना, कोणाचो भंय ना, जो तो आपणाक जाय तेंच करता, आपणाक जाय तशेंच वागतात. हाका जबाबदार कोण? आमची विचार करपाची पद्दत काय आमी लावन घेतिल्ली शिस्त? “Hit and run” (मार आनी धांव) हो प्रकार तर आयज नव्यानच मुखार आयला हालींचीच गजाल दोतोरान चलपाक सांगला म्हूण एक जाण्टो आजो सकाळचो पासयेक वचपाक भायर सरलो. इतल्यान एक तरणाटो भुरगो आपल्या मोटारीचो वेग वाडयत आयलो आनी त्या मोटारीचो हारसो जाणटेल्याच्या भुजाक आपटलो आनी जाणटेलो जमनीर पडलो. पूण तरणाट्यालें सळसळपी रगतांत भावना नाशिल्ल्यो, शिस्त तर नाच ना…. आनी उलट मनीसपण तांणे विकून खाल्लें. जाणटेल्याक दुखलें खरें, पूण तो सगलें दुखणें विसरून एकाच गजालीचो विचार करतालो, शिकिल्ले तरणाटे अशे कित्याक वागतात ? भुरग्यांक वयाचो मान लेगीत दवरूंक कित्याक येना? आमचें शिक्षण खंय उणें पडटा काय ? अशे साबार प्रस्न त्या जाणट्या आज्याच्या मनांत घोळटाले.
हय, आयज खऱ्यांनीच विचार करपसारखो प्रसंग आयला. भुरगेपणासावन भुरग्यांक बरी शिस्त लागूंक जाय बरे संस्कार जावपाक जाय तांच्या वागपाक शिस्तीचें बंधन घालूंकूच जाय कित्याक तर भुरगे व्हड जातकच तांकां शिस्तीच्या जिविताचो खरो लाव मेळटा. पूण हालींसरा सगळेच शिस्तीचे विशीं आडनदर करता. जो तो एकलो दुसऱ्याक फाटीं घालून फुडें वचपाक सोदता, सर्त लागता, तुजेपरस म्हाका चड मेळूंक जाय हो विचार मनांत धरून वागतात. ताची वागणूक आपसुवार्थी जाता. हाका जबाबदार आमचें राहणीमान. आयज दर एक कुटुंब हें विभक्त जाला. पयलीं आज्या-आजेल्यो काणयो आनी जाणटेल्याची संस्काराची उतरां हांका घेवन मुखार वचपी समाज.
आयज पळयलें जाल्यार दर एका घरात आवय- बापायक वेळ आसना. भुरग्या कडेन संवाद सादपाक, तांच्या आकुळ – पिकुळ भावनांक समजावन घेवपाक लेगीत आमचे कडेन वेळ आसना आनी हाकाच लागून भुरगो संस्कार, शिस्त ह्या गजाली कडल्यान पयस वचत आसा. हाका जबाबदार आमी पालक. आयज हांव आनी म्हजीं भुरगीं म्हज्यापुरतो विचार. ह्याच तंत्रात हुमकळपी मनीस चड दिश्टी पडटात.
शिस्त आनी संस्कार नाशिल्ल्या कारणान गोंयची सोबीतकाय इबाडूंक लागल्या. हें सगलें सुदारतलें जाल्यार मुखा वयले पिळगेन आपल्या आंगांत शिस्त आनी बरे संस्कार बाळगून घेवप ही काळाची गरज !

विरा विरेश गोसावी
8830193266