श्रीराम मंदीर यज्ञा खातीर गोंयच्यो समिधा

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

विश्व हिंदू परिशदेच्या बॅनरा खाला 1984 सावन घुमिल्ल्या श्रीराम जयघोशान गोंयाक लेगीत पुराय सक्रीय करून दवरिल्लो.

श्रीरामजानकी रथयात्रे सावन सुरू जाल्ल्या श्रीराम जल्मभुमी खातीरच्या वेगवेगळ्या मोहिमांक लागून गोंयांतल्या विश्व हिंदू परिशद, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ आनी ह्या मोहिमांनी वांटो घेतिल्ल्यो हेर हिंदुत्ववादी संस्ता आनी संघटऩांच्या वावराक एक वेगळो आव्हानात्मक आयाम मेळिल्लो. ह्या सर्वव्यापी, सर्वस्पर्शी मोहिमांनी हिंदुत्वाचें वादळ गोंयांत हाडलें.

ह्यो सगळ्यो मोहिमो सुरळीत तरेन जावच्यो हे खातीर संघटण- प्रतिनिधींची एक सुकाणू समितीचीय स्थापना केल्ली. मधुकर दिक्षीत, सुभाष वेलिंगकार, दिलीप देसाय, हेमंत बखले, दिवाकर जोग, रत्नाकर लेले, सुधीर देसाय अश्यांचो आस्पाव आशिल्ले हे सुकाणू समितीचे मार्गदर्शक आशिल्ले, ब्रह्मेशानंदस्वामी महाराज, निळकंठ उर्फ आनंदराव भावो आनी शांतारामपंत सरज्योतिषी.

सुरवातीचे श्रीरामजानकी रथयात्रेन गोंयांतल्या सगळ्या म्हालांनी जागृतायेचो प्रभावी स्पर्श केलो. श्रीरामशीला पुजन ह्या दुसऱ्या पांवड्यार पुजनाच्यो गोंयांत 250 कडेन कार्यावनळी जाल्यो. नियोजीत श्रीराम मंदीर बांदपा खातीर गांवागांवांतल्यान आनी कांय देवळांतल्यान हाडिल्ल्यो श्रीरामशीला जमा जाल्यो. दोन ट्रक भरून ह्यो शीला अयोध्येक धाडल्यो. अयोध्येंतल्यान आयिल्ली श्रीराम ज्योती पुजनाची मोहीम, हो तिसरो पांवडो. ज्योती पुजनाच्यो कार्यावळी गोंयांत 300 गांवांनी जाल्यो. पणजी लागसारच्या ओडशेल गांवांत श्रीरामज्योती कार्यावळींत पेटयिल्ली, आपल्या घरच्या दिव्याची वात फाटलीं 33 वर्सां पालावपाक दिनासतना, ह्या गांवांत रावपी रामभक्त केशव दिवकर हांणी व्हड श्रद्धेन आयज मेरेन आपल्या घरांत तिगोवन दलवरल्या.

चवथ्या पांवड्याचेर श्रीरामपादुका पुजनाची कार्यावळीं परतून एकदां ह्याच 300 गांवांनी 380 सुवातांचेर जाल्यो. मजगतीच्या काळांत लोकजागृताये खातीर साध्वी ऋतंभरादेवी, साध्वी उमा भारती हांच्यो जाहीर सभा पणजे जाल्यो. तशेंच भाजपाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष लालकृष्ण अडवाणी हांची सभा म्हापशेंच्या श्री बोडगेश्वर मैदानार जाली.

कारसोवा हो निमाणो पांवडो. दोन खेपे संघर्शात्मक वातावरणांत ह्यो कारसेवा अयोध्येंत जाल्यो. दोनूय कारसेवांनी मेळून 750 कारसेवकांनी वांटो घेतलो. तातूंत 53 बायलांचो आस्पाव आशिल्लो.

1990 ची पयली कारसेवा

पयले कारसेवे वेळा वयली अयोध्येंतली फाटभूंय तशी हुस्को आनी भंय निर्माण करपी आशिल्ली. मुलायमसिंग यादव हे उत्तर प्रदेशाच्या मुख्यमंत्रीपदार आशिल्ले. कारसेवा खंयचेच परिस्थितींत जावपाक दिवची न्हय असो तांणी निश्चेव केल्लो. अयोध्येक वचपी सगळ्यो रेल गाडयो, रस्ते- येरादारी तांणी रद्द केल्ले. सशस्त्र पुलीस दळ दवरिल्लो. अशे परिस्थितींत लेगीत मुलायमसिंगाची सुरक्षा वेवस्था मोडून शेंकड्यांनी कारसेवक जीव धोक्यांत घालून अयोध्येंत घुशिल्ले.

रामकुमार आनी शरदकुमार ह्या युवा कोठारी भावांनी हिकमत दाखोवन बाबरी सांचाच्यो मदल्या व्हड घुंमटाचेर चडले आनी थंय भगवो बावटो लायलो. मुलायमसिंगाच्या तथाकथीत खर सुरक्षा वेवस्थेचे बारा बिरेस्तार तेरा शुक्रार केले.

दुसऱ्या दिसा कोठारी भावांक सोदून काडून ते रावताले त्या वसतीघरांतूच लॉयंट ब्लँक रेंजीन कपलाचेर गुळयो घालून मुलायमाच्या पुलिसांनी तांची दिसा उजडवाडांत हत्त्या केली. हे कारसेवे खातीर गोंयांतल्यान गेल्ल्या 300 कारसेवकांक झांशी रेल्वे स्टेशनारूच अटक करून आडायिल्ले. तातूंतल्यान सुटिल्ल्या 15 करसेवकांनी मात आडमार्गान, सशस्त्र पुलिसांक आनी रातच्या वेळा घातिल्ल्यो चकचकीत लायटींचो उजवाड चुकयत, चिखल- उदकांतल्यान, शेतांतले आडवाटेन 60-70 किलोमिटराचो चलत पर्वास करून अयोध्येंत मातूय भियेनासतना प्रवेश केलोच.

हे निडर धाडसी कारसेवक आशिल्लेः रुद्रेश्वर शेट्ये (वझरी), नितीन फळदेसाय (मुरगांव), दीपक नायक, मनोहर वझे आनी दत्तराज अणवेंकार (वाळपय), रमेश बांदोडकार (कुडचडें), दामोदर नायक, शशिकांत नायक (सांखळी), हनुमंत वारंग, मनोज वाळके, विश्वास कोणुरी (म्हापशें), हरिहर आठल्ये (पर्वरी), भगवान हरमलकार, गजेंद्र कळंगूटकार (दिवचल) आनी सागर शिरोडकार (डोंगरी). पुलिसांनी मेळत तसो फारपेट करून शेंकड्यांनी कारसेवकांक जिवेशी मारले. शेंकड्यांनी कुडी फातर बांदून शरयू न्हंयेंत उडयल्यो. कुडी फुगून वयर उफेवपाक लागिल्ल्यान मुलायमसिंग यादव हांणी केल्लो हो नरसंहार उपरांत उजवाडाक आयलो.

ब्रह्मेशानंदस्वामींचो निश्चेव

तपोभुमी पिठाधीश पूज्य श्रीब्रह्मानंद स्वामी महाराज अभियानाचे मार्गदर्शक पालक आशिल्ले. तांणी स्वता कारसेवाक वचपाची तयारी केली. बरें मागप्यांनी एक प्रस्ताव मांडलो. स्वामीजीन आपूण कारसेवे खातीर अयोध्येक वता हें घोशीत करचें. पूण अयोध्येंत वचनासतना मदींच सुरक्षीत सुवातेर रावचें. पू. स्वामीजीन शिश्यांक म्हणलें, तुमी मठा खातीर दुसरो स्वामी पळयात. कारसेवाक आपलें वचप निश्चीत आसा. आपूण निर्णय बदलचो ना.

श्रीराम मंदीर मोहिमेक नैतीक बळ आनी सर्वसामान्य कार्यकर्त्यांक प्रेरणा दिवपी हो प्रसंग आशिल्लो.

अशो मातयेभरवण जालो बाबरी सांचो

1992 त जाल्ले, बाबरी सांच्याचो सासणाचो निकाल लावपी कारसेवे खातीर गोंयांतल्यान 450 कारसेवक अयोध्येक केले. त्या वेळार उत्तर प्रदेशांत कल्याणसिंग हांच्या फुडारपणा खालचें भाजपाचें सरकार आशिल्लें. केंद्रांतल्या काँग्रेसीच्या चेपणाक भियेमासतना, मुख्यमंत्री कल्याणसिंग हांणी कारसेवकांक मेकळ्यापणान अयोध्येंत येवपाक दिलें. देशभरांतल्यान सुमार साडेसात लाख कारसेवक कारसेवे खातीर अयोध्येंत जमिल्ले. गोंयांतल्या 450 कारसेवकां खातीर एक व्हड माटव मेळिल्लो. सुकाणू समितीन सर्गेस्त मनोहर पर्रीकार (आदले केंद्रीय मंत्री) हांचे कडेन माटव मुखेली ही जापसालदारकी दिली. सध्याचे केंद्रीय मंत्री श्रीपाद नायक हांचे कडेन रक्षण वेवस्था दिली. दर चार वरांनी बदलपी रक्षकांची माटवाची 24 वरां राखण करचे खातीर वेवस्था तांणी करपाची आशिल्ली. दर 15 कारसेवकां फाटल्यान एक गटमुखेली आशिल्लो. प्रवास सुरती सावन घरा पावा मेरेन तांकां एकठांय दवरप, सांबाळप, चड अदीक पळोवप बी जापसालदारकी गटमुखेल्याची आशिल्ली. 30 नोव्हेंबर मेरेन अयोध्येक पावपाची सुचोवणी आशिल्ली. कारसेवेची निश्चीत तारीख थंय कळटली, अशें सांगिल्लें.

मध्यानरातीची गुप्त बसका

मात एक गजाल 5 आनी 6 डिसेंबराचे मध्यानरातीर घडिल्ली. दरेका प्रांतांतले सामके खात्रीचे, जापसालदार, संघशिक्षा वर्ग केल्ले वेंचीक कार्यकर्ते, मातूय बोवाळ करिनासतना एके बसके खातीर रातच्या 11 वरांचेर धाडपाचे आशिल्ले. कांय नांवां भायले भायर प्रांतान सुचयिल्लीं. गोंया वतीन सर्गेस्त ननोहर पर्रीकार, राजेंद्र वेलिंगकार हीं नांवा बसके खातीर गेल्ल्याचें उगडास जाता. ते भायर आन दोन- तीन नांवां आत्तां उगडास जायना. बसकेंतल्यान आपल्या तंबूंत गेले उपरांत तांणी बसकेंत कितें जालें ताचें रिपोर्टींग कोणाकूच करचें न्हय, अशी खर ताकीद तांकां मेळिल्ली.

तो खीण लागीं पावलो

सगळ्या कारसेवकांची सभेक बसपाची रचना बाबरी सांच्या कडेन फाट करून आशिल्ली. माचयेचो फुडो सांच्या वटेन आशिल्लो. ही सदांचीं सभेची रचना ना हें लक्षांत आयलेंय. भाशणां सोंपले उपरांत प्रतिकात्मक कारसेवे खातीर वचपाचें आशिल्लें.

… अचकीत आमचे फुडले कारसेवक फाटीं मानो घुंवडावन पळोवपाक लागले. मागीर बाकीचेय उठून पळोवपाक लागले. मुखार घडपी अकल्पीत दृश्य देशाच्या इतिहासाक एक वेगळेंच मोडण दिवपी आशिल्लें… बाबरी सांचाच्या तिनूट घुमटांचेर कारसेवनक चडिल्ले. कुदळ, खोरीं, घण ह्या सारकीं आवतां घेवन, तोंडांत ‘भारतमाता की जय’, ‘जय जय श्रीराम’, ‘रामलल्ला हम आयेंगे, मंदीर वही बनायेंगे’, ह्यो घोशणा दीत सांचो मोडपाचे काम सुरू जाल्लें. थंय फक्त 200 ते 250 कारसेवकांचो जमाव आशिल्लो. कांय जाण घुमटाचेर चडपाच्या यत्नांत सकयल पडटाले. सकयले कारसेवक तांकां अचळय जिखून परतून वयर चडयताले. उरिल्ल्या कारसेवकांक कांय अंतराचेर आडायले. सांचो मोडपाचें काम सकयल्यानूय चालू जाल्लें. खणिल्ली माती, पयस एके विशिश्ट सुवातेर उडोवपाक सुरवात जाल्ली. कांय बायलो कारसेवक पदरांत भरून माती व्हरपाच्या कामांत गुल्ल जाल्ल्यो दिसताल्यो. मनोहर पर्रीकार, सुनील मेतर, राजेंद्र वेलिंगकार, गणेश माटणेकार हे आमचें कार्यकर्ते लेगीत घुमटाचेर चडपाक पळयताले ते दिसताले. तांकां आडावन मातयेची रास काडपाच्या कामाक लायले.

फुडारी, बाबरी सांचाच्या जुस्त मुखार आशिल्ले इमारतीच्या तेर्रेसाचेर आयिल्ले. लालकृष्ण अडवाणी कारसेवकांक तोडोफोड बंद करपाचें (वगीच) उलो मारताले. तांचे उपरांत हातांत मायक घेतिल्ली साध्वी उमा भारती, साध्वी ऋतंभरादेवी ह्यो दोगींय ‘एक धक्का और दो, बाबरी कलंक तोड दो’ अशें आड्डून उर्बा दिताल्यो. हांव, रत्नाकर लेले आनी चार- स जाण अशें आमी त्या तेर्रेसाचेर घुसपाक येसस्वी जाले. शेंकड्यांनी वर्सांच्या गुलामगिरीचें प्रतीक आमच्या दोळ्यां मुखार मातयेभरवण जाता आसतनाचें दृश्य आंगार कांटो हाडपी आशिल्लें. दोळ्यांतल्यान रकपी दुकां आडावप कठीण आशिल्लें !

हुतात्म्यांचें आत्मे कृ-तकृत्य जाले     

श्रीराम जल्मभुंये खातीर फाटल्या 500 वर्सांच्या संघर्शांत प्राणांचें बलिदान दिल्ल्या 5 लाख रामभक्तांचे आत्मे आयज कृतकृत्य जातात अशे जाणिवेन अंतस्करण भरून येतालें. दोळे व्हांवतूच आशिल्ले.

सकाळीं सुमार 8.30 वरांच्या सुमाराक सुरू जाल्ली बाबरी सांच्याचे निमाणे संस्कार दनपारां 2.45 वरांच्या सुमाराक पुराय जाली. 500 वर्सां भारताक हिणोवपी बाबरी खत, खंयचीय आधुनीक साधनां वापरिनासतना, 6 वरांनी ना जाल्लें आमकां पळोवपाक मेळ्ळें, हें आमचें परमभाग्यूच.

रामलल्लाक तात्पुरतो आलाशिरो

खिणाचोय विसव घेनासतना कामाक जुपिल्ल्या कारसेवकांनी श्रारामलल्लाच्या आलाशिऱ्या खातीर थंय तात्पुरती ल्हान घुमटी करपाचें काम हातांत घेतलें. दनपारां 3 वरांचेर सगळ्या करसेवकांक आपापल्या तंबुंनी धाडले. साचेसात लाख कारसेवक दनपारच्या जेवणाविणेंच समाधानाचो ढेकर दिवन तंबूत गेले.

बाबरी सांचो कारसेवकांनी मोडिल्ल्याची जापसालदारकी घेवन मुख्यमंत्री कल्याणसिंग हांणी आपल्या सरकाराचो राजिनामो उत्तर प्रदेशाच्या राज्यपालां कडेन सादर केलो. हे घडणुके उपरांत थोड्याच वेळांत बाबरी सांचो मोडिल्ल्याचें निमीत करून भाजपाच्या हातांतलीं हेर तीन राज्य सरकारां केंद्रांतल्लया काँग्रेस सरकारान बसखास्त केलीं.

केंद्रीय पुलिसांचो निर्दयी लाठीचार्ज

6 डिसेंबराचे मध्यानरातीर सादारण 1 ते 1.30 वरांच्या सुमाराक केंद्र सरकाराच्या अखत्यारींतल्या राखीव पुलीस दळान श्रीराम जल्मभुंयेचो कारसेवक आशिल्लो वाठार ताब्यांत घेवपाच्या निमतान, कसलीच पूर्वसुचोवणी दिनासतना, माटवांत घुसून न्हिदिल्ल्या दादले- बायलो कारसेवकांचे निर्दयी लाठीचार्ज सुरू केलो. लाठीमारांत सर्गेस्त मनोहर पर्रीकार हांची आवय राधाबाई आनी श्रीपाद नायक हांची घरकान्न विजया ही लेगीत सुटूंक ना.

मुखेल कार्यकर्ते आनी 15- 15 कारसेवकांच्या गटांचे गटनायक हांणी दांडे खायत खायत रातचो काळोक हुपून, आपल्या गटांतल्या आनी हातांत मेळटा त्या कारसेवकांक सुरक्षीत सुवातेर हाडले. मेळत ती ट्रेन धरून गटनाटकाच्या पालकत्वा खालच्या एकेका गटा वचपाक दिवपाक सुरवात केली. सुदैवान ट्रेनी रोखड्या रोखड्यो मेळत रावल्यो. एका वरा भितर गोंयचे सगळे कारसेवक बरे भशेन गोंयाचे दिशेन येवपाक भायर सरले.

ह्या वेळार प्रसंगाचे उगडास कांयशे धुंसर जाल्यात, पूण सासणाचे उरल्यात. प्रभू श्रीरामचंद्र की जय!

– प्रा. सुभाष भास्कर वेलिंगकार

आदले विभाग संघचालक, रा. स्व. संघ गोंय विभाग