भांगरभूंय | प्रतिनिधी
श्रीरामान सीतामातेक सोडोवपाचो आदर्श पतिधर्म पाळ्ळोच, पूण बापायच्या वनवासाचें उतर मोडनासतना आदर्श पुत्रधर्म आनी नैतिकताय पाळ्ळी.
श्रीरामान आदर्श पूत, भाव, इश्ट, राजा अशे जायते आदर्श निर्माण केले. ताणें केल्लो कुशळ संघटनात्मक वावर सामको म्हत्वाचो. वनवासाच्या काळांत कठीण परिस्थितींत लेगीत ताणें अयोध्ये कडल्यान कसलोच आदार घेनासतना वेगवेगळ्या जमातींतल्या तरणाट्यांक संघटीत करून समस्या सोडयल्यो. वनवासाक भायर सरतना श्रीराम, सीतामाता आनी लक्ष्मण फकत तिगूच आशिल्ले; पूण रावणाक मारून अयोध्येक परत येतना तो लंका जिखपाक आदार करपी सैन्य घेवन आयलो. देखून भगवान श्रीरामाच्या ह्या संघटनात्मक कार्याचो अभ्यास करून तें चालीक लावप गरजेचें आसा.
इश्ट निषादराजाची मजत
माता कैकेयीन मागिल्ल्या वराप्रमाण श्रीराम वनवासांत वचपाक भायर सरले. महर्षि वसिष्ठाच्या गुरूकुलांत आसतना श्रीरामाची श्रृंगवेरपूरच्या निषादराजा गुह हांचे कडेन लागींची इश्टागत आशिल्ली. निषादराजाक श्रीराम वनवासांत गेल्ल्याचें कळटकच तांणी आपलें राज्य घेवन थंय रावपाची विनवणी केली; पूण श्रीरामान वनवास धर्म पाळपाचें कर्तव्य सांगून आतां खंयच्याच नगरांत प्रवेश करपाक शकना अशें सांगून राज्य स्विकारपाक न्हयकार दिलो. श्रीरामान रानांत पानां दाळून पयली रात वनवासांत काडली. ह्या जाग्यार श्रीरामान राजाचे कपडे सोडून वनवासाचे कपडे घाले. श्रीरामान निशाधाराजाक यमुना न्हंय हुपपाक कोंड्यांचें व्हडें करपाक सांगलें. वनवासांत निषादराजान दिल्लो आदार श्रीराम विसरलो ना, लंका जिखून परत येतना श्रीरामान पुष्पक विमन देंवोवन आनी निषादराजाक राज्याभिशेक सुवाळ्यांत वांटो घेवपाक वांगडा व्हेलो. ते उपरांत लेगीत अश्वमेध यज्ञांत ताका आपोवन मानाची सुवात दिली. आमकां आदार दिवपी लोकां कडेन कृतज्ञताय आसूंक जाय हाची देख भगवान श्रीरामान दिल्या.
वनवासांत श्रीरामाचें कार्य
वनवासांत श्रीरामान विश्वामित्र, अत्रि, अगस्ती आनी हेर ऋषींच्या आश्रमांक राक्षसांच्या त्रासांतल्यान मुक्त केले. ह्या काळांत श्रीराम- लक्ष्मणान जायत्या राक्षसांक मारून रानांतल्या आदिवासी लोकांक तांच्या आतंकांतल्यान मुक्त केले. प्रभु श्रीराम सुमार 12 वर्सां वनवासांत हें काम करताले. ह्या काळांत अत्याचारी राक्षसांक मारून उडयल्या उपरांत ताणें रानांतल्या लोकांक धनुश्य-बाण मारपाचें प्रशिक्षण दिलें. देखूनच आयज लेगीत चडशे रानवटी धनुश्य- बाण वापरतना दिसतात. श्रीरामान तांकां धर्म- परंपरा शिकयल्यो. देखून आयज राज परंपरा रानांत पळोवंक मेळटा, तशेंच तांच्या चालीरितींतलें सारकेपण पळोवंक मेळटात.
सुग्रीवाक आदार करप
किश्किन्धाचो वाली हो खूब पराक्रमी राजा आशिल्लो आनी ताचे कडेन झुजपी दुस्मानाचें अर्दें बळ ताका मेळटालें. देखून तो झुजांत सहज जैतिवंत जातालो. देवांक लेगीत हारयल्ल्या पराक्रमी रावणाची गळो काखेंत दामून ताणें पुराय विश्वाची परिक्रमा केल्ली. देखून रावणान पयलीं हार मानून घेतिल्ली. ह्या वालीन आपल्याच भावाक सुग्रीवाक एका गैरसमजाक लागून राज्यांतल्यान धांवडावन घाल्लो आनी ताची बायल रुमा हिका जबरदस्तीन आपले कडेन दवरली. देखून सुग्रीवान ऋष्यमुख पर्वतार आलाशिरो घेतलो.
श्रीरामान बळिश्ट लोकांचो आदार घेतलो ना, पूण अन्याय केल्ल्या सुग्रीवाक आदार करपाक उबो रावलो. श्रीरामान अन्यायी वालीक मारून सुग्रीवाची बायल ताका परत मेळोवन दिले उपरांत ताका राजा केलो ना. पूण पराक्रमी वालिपुत्र अंगद हाका किश्किंधाचो राजकुंवर म्हणून नेमलो आनी ताकाय आपले वांगडा जोडून घेतलो.
अंगदाच्या शौर्य आनी बुद्दीचेर भगवान रामाचो पुराय विस्वास आशिल्लो, देखून ताणें रावणा कडेन ताका आपलो दूत म्हूण धाडलो आनी रावणान सीतेक मानान परत केली जाल्यार रावणा कडेन आपूण झुजचो ना अशें ताका सांगपाक लायलें. थंय पावतकच रावणान भेदभाव करून अंगदाक सांगलें, “वाली म्हजो इश्ट. ह्याच रामान वालीक मारला आनी तूं तुज्या बापायक मारप्याचो दूत म्हणून काम करता, हें पळोवन लज दिसता.” त्या वेळार राजकुंवर अंगदान रावणाक म्हणलें – “मूर्ख रावणा, तुज्या ह्या उतरांनी रामाचे भक्त नाशिल्ल्यां मदींच फकत विसंगती निर्माण जातली. वालीन केल्ल्या अन्यायाचें ताका फळ मेळ्ळां. तूंय कांय दिसांनी थंय वचून यमलोकांतल्या तुज्या त्या इश्टाक विचार.”
महाबली अंगदान भगवान रामाच्या दूताच्या वेशांत रावणाक समजावपाचे खूब यत्न केले; पूण ताका यश मेळ्ळें ना. श्रीरामान सीतेच्या सोदांत महाबली हनुमान, जांबवंत, नल- नील हांचोय आदार घेवन तांच्या गुणांचो उपेग केलो. विश्वकर्माचे पूत नल- नील हांणी मेळिल्ल्या वरदानाचो उपेग करून दर्याचेर पूल बांदून लंकेक वचपाक मजत केली.
बिभीषणाक आलाशिरो दिवप
श्रीरामाक शरण वचप आनी सीतामातेक श्रीरामाक दिवप हातूंत तुजें हित आसा अशें बिभीषणान सांगलें तेन्ना रावणाक राग आयलो आनी ताणें ताका राज्यांतल्यान धांवडावन घालो. तेन्ना बिभीषण आलाशिरो घेवपाक श्रीरामाक आयलो. दुस्मानाचो भाव आलाशिरो घेवपाक येता तेन्ना ताचे हेत सोदून काडप गरजेचें आशिल्लें. देखून श्रीरामान पयलीं हनुमानाचें मत विचारलें. तेन्ना हनुमानान बिभीषणाक आपली लंकेक भेट आनी देवभक्तीची म्हायती दिली आनी आलाशिरो दिवपाक सांगलें; पूण जंबावंत, नल-नील आदी मंत्र्यांच्या मनांत दुबाव उरलो म्हणून श्रीरामान तांचे दुबाव पयस करपाचें थारायलें. ते खातीर श्रीरामान तांकां आलाशिरो घेवपाक येवपी लोकांक आदार करप हाचें कर्तव्य तांकां समजायलें.
श्रीरामाच्या ह्या निर्णयाक लागून दुस्मान पक्षाचे सत्तेचे गुपीत आशिल्ल्या सगळ्या प्रदेशांचो, शस्त्रांचो आनी असुर सैन्याचो सहचर बिभीषण जालो. देखून झुजांत ताणें श्रीरामाक आदार केलो आनी जैताची वाट मेकळी केली. रावणाच्या वधा उपरांत लंका राजाविरयत जाली आनी योग्य राजाची गरज आसा हें जाणून श्रीरामान बिभीषणाक लंकेचे फुडलो राजा म्हूण वेंचून काडलो. इतलेंच न्हय तर ‘मरणांती वैराणी…’ (अर्थ: दुस्मानकाय मरणा उपरांत सोंपता.) म्हणीत रावणाचेर स्वता निमणे संस्कार केले. ताकाच लागून श्रीरामान लंकेंत सगळ्यांचीं काळजां जिखून घेतलीं. लक्ष्मण भांगराच्या लंकेच्या मोगान पडलो तेन्ना श्रीरामान ताका ‘जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गदपी गरियसी’ (म्हळ्यार: स्वर्गा परस मातृभूमि श्रेश्ठ.) अशें सांगून मायभूंयेचें म्हत्व सांगलें.
लंकेंत जैता खातीर संघटन
खरें म्हणल्यार रावण सीतेक घेवन गेले उपरांत श्रीरामान अयोध्येची सेना आनी उरिल्ल्या भावंडांचो आदार मागिल्लो जाल्यार ते ताका सहजपणान आदार करता आसले. पूण श्रीरामान रान निवासी, माकड आनी हेर जमातींच्या लागीं पावलो आनी तांचो आदार घेवन स्वताचें सैन्य उबारलें. हाचे वयल्यान श्रीरामान सीतामातेक सोडोवपाचो आदर्श पतिधर्म पाळ्ळोच, पूण बापायच्या वनवासाचें उतर मोडनासतना आदर्श पुत्रधर्म आनी नैतिकताय पाळ्ळी.
– संकलन : रमेश शिंदे, राष्ट्रीय म्हणयारे, हिंदू जनजागृति समिती
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
