भांगरभूंय | प्रतिनिधी
प्रधानमंत्री मोदी जें करता तें थंड तकलेन करता. तांच्या एका फोटो सेशनान पुराय संवसारांत मालदीवा आड वातावरण तयार जावपाक लागलां. मुईझूक सत्ताभ्रश्ट करून चीनाच्या तोंडार मोदीचें सणसणीत थापट बसतलें हातूंत दुबाव ना.
प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांणी हालींच केल्ल्या लक्षद्वीप भोंवडे संबदी मालदीवांतल्या एका फुडाऱ्यान केल्ल्या वक्तव्याक लागून दोनूय देशां मदलो तणाव परत वाडला. ताचो परिणाम म्हणून भारतीय पर्यटकांनी मालदिवाच्यो भोंवडी रद्द केल्यात आनी त्या देशाचेर बहिश्काराची मागणी जावपाक लागल्या.
फ्लायट आनी हॉटेल बुकींग रद्द जावपाक लागल्यांत. बॉलिवूड अभिनेतो अक्षय कुमार, क्रिकेटीयर सचीन तेंडुलकर हांणी ‘बॉयकॉट मालदीव’ची भूमिका घेतल्या. प्रकरण हाता भायर वचपाक लागलां हाची सुलूस लागतगीर मालदीव सरकाराक मोदी आड विधानां करपी तीन मंत्र्यांक पदां वयल्यान काडून वडोवचें पडलें. सुरवेक मालदीव सरकारान ह्या प्रकरणाचेर प्रतिक्रिया दिली ना. ज्या तीन मंत्र्यांनी केल्लीं विधाना हीं तांची खाजगी मतां आसात, सरकारा कडेन तांचो संबंद ना अशें म्हणून हात फाफुडले. सोशल मीडिया आनी हेर मार्गांनी चेंपण वाडल्या उपरांत मालदीवच्या परराष्ट्र मंत्रालयान सोशल मीडिया वयल्यान मरियम शिऊना, मालशा शरीप आनी महजूम माजिद ह्या तीन मंत्र्यांक निलंबीत केल्ल्याचें जाहीर केलें. मालदीवचो आदलो अध्यक्ष मोहम्मद सोली आनी मोहम्मद नशीद हांणी भारत विरोधी वक्तव्यां खातीर राग उक्तायला.
प्रधानमंत्री नरेंद मोदी हांणी लक्षद्वीप जुंव्याचे आपले भोंवणेंतली सैमसोबीत फोटे सेशल मीडियाचेर घातले आनी भारतीयांनी आपल्याच देशाच्या ह्या सैमसोबीत जुंव्यार पर्यटना खातीर येवपाक जाय अशें मत उक्तायलें. तांणी मालदीवाचें नांव लेगीत घेतलें ना. मात जंय धपको बसपाचो तो बसलोच. प्रधानमंत्री मोदी हांचे भोंवडेक लागून लक्षद्वीप पर्यटनाक व्हड चालना मेळटली आनी मालदीवांतलो पर्यटकांचो ओघ उणो जातलो अशी शक्यताय तयार जाल्ली. ताचेर प्रोग्रेसिव्ह पार्टी ऑफ मालदीव्ज (पीपीएम) ह्या राजकी पक्षाचो फुडारी झाहीद रमीझ हाणें एक्साचेर (पयलींचो ट्वीटर) एक पोस्ट घालून अशें सांगलें कीं आमच्या वांगडा सर्त करपाची कल्पना भ्रामक आसा. आमच्या इतली बरी सेवा कशी दितले, आमच्या इतली नितळसाण कशी दवरतले अशे प्रस्न विचारून तुमच्या हॉटेलांच्या कुडींनी सदांच कुबट वास येता असो थोमणो मारलो.
हाच्या उपरांत वातावरण चड तापलें. मालदीवाचेर बहिश्कार घालपाचे मागणेन नेट धरलो. बऱ्याच भारतीयांनी मालदीवच्यो भोंवड्यो रद्द केल्यो. तरीय झाहीद रमीझ हाणें आपलें वक्तव्य फाटीं घेतलें ना वा ते विशीं दिलगिरी उक्तायली ना. उरफाटें आपूण मुसलमान आशिल्ल्यान म्हजेर टिका जाता अशें आपल्या उतरांचें समर्थन केलें. फाटल्या कांय दिसां सावन मालदीवान भारता कडेन आगळीक करपाच्या घडणुको वाडल्यात. मालदीवान हालींच राष्ट्राध्यक्ष म्हणून वेंचून आयिल्लो मोहम्मद मुईझू चीनी धार्जिणो आसा. भारताच्या विरोधांत प्रचार करून थोड्यां मतांनी लोकांनी ताका वेंचून दिल्लें. भारतान मालदीवांत दवरल्ले सैन्य फाटीं घेवपाक लायतलो अशें वचन ताणें वेंचणूक जाहिरनाम्यांत दिल्लें. वेंचून आयल्या उपरांत ताणें भारता कडेन पंगा घेवपाक सुरवात केली. भारताक सैन फाटीं घेवपाक सांगलें. भारता वांगडचो जलसंपत्ती संबंदांतली कबलात रद्द केली. ताचे वयल्यान दोनूय देशां मदले राजनैतीक संबंद चड ताणले. प्रधानमंत्री नरेंद मोदी हांची लक्षद्वीप भोंवणी ही अकस्मात जाली ना. सामकी येवजून आनी थारावन केल्ली. तांच्या एका फोटो सेशनान मालदीवाक घाम काडला. मोदी हांच्या मुत्सदेगिरीची तोखणाय करप तितली कमी. सैन्याचो वापर करनास्तना, मालदीवाचो कसलोच उल्लेख करनास्तना तांणी मालदीवाक दिमी मारपाक लायली.
मालदीवचे अर्थवेवस्थे खातीर भारत सामको म्हत्वाचो देश. मालदीवांत भारतांतल्यान सगल्यांत चड पर्यटक वतात. 2022 वर्सा भारतांतल्यान मालदीवाक 2 लाख 9 हजार पर्यटक गेल्ले. भारतीय पर्यटकांनी मालदीवाचेर बहिश्कार घाल्ल्यान तांची अर्थवेवस्था मोडून पडटली. राष्ट्राध्यक्ष मुईझून चीनी पर्यटकांक मालदीवांक धाडपाची भीक चीना कडेन मागल्या. पूण चीनाची अर्थवेवस्था सध्या नाजूक आसा. रिअल इस्टेट वेवसायांत थंयचे लोक कंगाल जावपा कडेन पावल्यात. आठ हजार मैल आशिल्ल्या मालदीवांत ते वचप शक्य ना. चीनाकूय मालदीवाचें तशें पडून गेल्लें ना. हिंदी म्हासागरांत मालदीवाची जी सुवात आसा ती सामरीक नदरेन सामकी म्हत्वाची आसा. चीन सगलें तयार करपाक शकता पूण पॅट्रोलियन इंधन तयार करपाक शकना. ते खातीर तांका आखाती देशांचेर निंबून रावचें पडटा. दर्याचेर आपलें नियंत्रण दवोरून ही इंधन येरादारी सुरक्षीत करपा खातीर चीनाक मालदीवाची गरज आसा आनी तितलेंच तांचे नदरेन मालदीवाक म्हत्व. हरशी जेवण- खाण. वखदां आनी दरेक बाबतींत मालदीव हो टीचभर देश भारताचेर निंबून आसा. मात चीना खुस्तार तकलीफिरू मुईझून भारताक आव्हान दिता. भारत अमेरिकेचें आयकना, पाकिस्तानाक ताणे भिकेक लायला. मालदीव म्हणल्यार कांय न्ही. कांय वर्सां आदी श्रीलंकेतल्यान एलएलटीन धाडिल्ल्या भाडोत्री गुंडांनी मालदीवाचो तेन्नाचो राष्ट्राध्यक्ष अब्दुल गयूम हाका धरपाचो तितलो दवरिल्लो. तेन्ना प्रधानमंत्री राजीव गांधी हाणें पॅराट्रूपर्स धाडून भारताक मानपी गुयूमाक साल्वार केल्लो. मदीं उदकाचो उणाव जाल्लो तेन्ना नरेंद्र मोदीन मालदीवाक उदक धाडिल्लें आनी कोवीडा वेळार फुकट वासिना दिल्लीं. सुमात्रांतले सुनामीक लागून मालदीव उध्वस्त जाल्लो तेन्ना भारतानूच तांकां परत उबें रावपाक मजत केल्ली. पूण आतां राष्ट्राध्यक्ष मुईझू सगलें विसरला आनी चीनाच्या हातांतलें बावलें जाला. चीनाचो अध्यक्ष शी जिनपिंग हांच्या वांगडा जायत्यो कबलाती करपा खातीर ताणे चीन भोंवडी केली.
मालदीवांत जो कोण राष्ट्राध्यक्ष जातो तो पयली भारताक भेट दिता. तसो पायंडो आशिल्लो पूम ह्या राष्ट्राध्यक्षान तो मोडलो. पयलीं तो तुर्कीक गेलो. भारताक उदकांत पळोवप एर्दगानार तो मेळ्ळो आनी आतां चीनांत गेला. ना म्हणल्यार दुबयंत जाल्ले संवसारीक हवमान विशयक परिशदेंत मोहम्मद मुईझून प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांची भेट घेतल्ली. मात मालेंत वतगीर ताणें भारताक सैन फाटीं घेवपाचे फर्मान सोडलें. हिंदी म्हासागरांत मालदीव जुव्या समूह संवसारीक दर्या वेपार मार्गाचे सुरक्षेचे नदरेन म्हत्वाचे सुवातेर आसा. मालदीवांत भारताचे 70 सैनीक, डॉर्नियर- 228 दर्या गस्ती विमानां आनी दोन ध्रूव हेलिकॉप्टरांत आसात. मुईझून मागणी केल्ले प्रमाण भारतान सैन फाडीं घेवपाची तयार दाखयल्या.
भारता वांगडची जलविज्ञान (हायड्रोलॉजी अॅग्रीमेंट) कबलात रद्द केली. प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी हांणी 2019 वर्सा मालदीवाक दिल्ले भेटी वेळार तेन्नाचो राष्ट्राध्यक्ष इब्राहीम सोली हाच्या वांगडी ही कबलात केल्ली. ताचे वरवीं भारतीय नौदलाक मालदीवा लागीं दर्यांत जलविज्ञान सर्वेक्षण करपाचो अधिकार मेळल्लो. अशे तीन सर्वे भारतान आयजमेरेन केल्यात. मालदीव वाठारांत दर्या येरादारी चड सुरक्षीत करप, पर्यावरणाची राखण आनी अर्थीक प्रगतीक हातभार लावप ह्या कामांक हो सर्व्हे उपेगी पडपी आशिल्लो. मुईझून ती रद्द केली. भारताच्या शेजाऱ्यांक अर्थीक मजतीचीं हांसया दाखोवन आपले वटेन करप आनी भारताची कोंडी करप हें काम चीन करीत आसता. श्रीलंका, नेपाळ, बांगलादेश आनी पाकिस्तानाक फितोवपाचें काम तेणे केलें. उपरांत श्रीलंका आनी नेपाळाक ताचे पानवळ भोगचें पडलें. अर्थीक मजतीच्या नांवान रिणा दिवप उपरांत त्या देशांक रिणाच्या पांजऱ्यांत आडकवप हे चीनी धोरण आसा. मालदीवाचो कास करपाचें तांचे काम चल्लां आनी तांच्या पांजऱ्यांत मुईझू वचपाक लागला. पाकिस्तान हो विस्वास दवरपा सारको देश न्ही. बांगलादेशांतले वेंचणुकेंत शेख हसिना परत सत्तेर आयल्या. भारता वांगडा इश्टागती संबंद आसले तरी हालींच तांणी चीना कडल्यान दोन पाणबुड्यो घेतल्यात. नेपाळाचो भारता वांगडा शीम वाद सुरू आसा. भारतीय सैनदलान अग्रिवीर येवजण लागू केले सावन भारतीय लश्करांत गुरखा रेजिमेंटांत नेपाळी गुरख्यांची भरती बंद जाल्या. श्रीलंकेचें भारता विशींचें धोरण सारकें ना. म्यानमारांत लश्करा आड बंड सुरू आसा. अफगाणिस्तानांत तालिबानी राजवट आसा. अशे परिस्थितींत चीन आपली भाकरी भाजून घेवपा खातीर तरेकवार करामती करता. भारताच्या सरभोंवतणी असुरक्षेचें वातावरण तयार करून भारताक आशियांतली दुसरी म्हासत्ता जावपा पसून आडावप हेंच चीनाचें सपन आसा.
किदेंय जालें तरी आपल्या शेजाऱ्यां कडेन बरें राजनैतीक संबद दवरप हें भारताचें धोरण आसा. प्रधानमंत्री मोदी हाचे लक्षद्वीप भोंवडे वयल्यान केल्ली शेरेबाजी मालदीव सरकाराक म्हारग पडपाचीं चिन्हा दिसपाक लागल्यांत. थंयच्या विरोधी पक्षाच्या जायत्या फुडाऱ्यांनी भारताक तेंको दिवन भारता सारक्या विस्वासू इश्टाक दुखयल्ले खातीर मोहम्मद मुईझूच्या राजिमाम्याची मागणी केल्या. तशेंच ताच्या सरकारा आड अविस्वास थाराव हाडपाच शिटकावणी दिल्या. पांच स सिनेटर हेवटच्यान तेवटेन जाल्यार मुईझू सरकार कोसळटलें. भारतान ते खातीर यत्न चलयले नात अशें न्हय. प्रधानमंत्री मोदी जें करता तें थंड तकलेन करता. तांच्या एका फोटो सेशनान पुराय संवसारांत मालदीवा आड वातावरण तयार जावपाक लागलां. मुईझूक सत्ताभ्रश्ट करून चीनाच्या तोंडार मोदीचें सणसणीत थापट बसतलें हातूंत दुबाव ना. फकत ते थापट केन्ना बसतलें हाची थोडे दीस वाट पळोवची पडटली.
प्रकाश कुर्डीकार
82758 89085
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.