तरणाट्यांनो जागे रावुया!, गोंय मुक्तीक अर्थ हाडुया

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मुक्तीच्या दिसाक अर्थ दिवंक नवे पिळगेन खांद मारपाचो वेळ आयला. कायमची दक्षताय हें खंय स्वातंत्र्याचें मोल आसता. मनोहररायाचीं ‘जायात जागे’ हीं  उतरां याद आसात? आयचो काळ सांगता – ‘रावात जागे!’

दृश्टिकोन

गोंय मुक्तीक परां बासश्ट वर्सां भरतात. मुक्तीच्या खिणाक जल्मल्ली पिळगी साठी हुंपून जाणटी जाल्या.  बाकिबाबाचे ‘सात लाख गोंयकार’ ‘नवें यूग’ फुलोवपाचीं सपनां पळयत सोळा लाखांवयर पावल्यात. मात ह्या सोळा-सतरा लाखांतल्या कितल्या जाणांक गोंयचें पडलां, हो विचार ह्या मुक्तिदिसाक जावंक जाय, अशी परिस्थिती उप्रासल्या. म्हादयमायच्या गळ्याक फांस लागला, दर्यांत प्लास्टिकान उच्छाद मांडला, रानांची सरकाराक नसाय जावन जनावरां गांवांनी पावल्यांत, मुंबय-दिल्ली-दुबयकारांक गांवां आनी दोंगर फुक्यासवाय हातासूंक सोंपें जावंक आमचे आमदार-मंत्री कायद्यांनी सोंपेपणां हाडूंक रात दीस वावुरतात,  प्रशासनांत लांच खावयनासतना कामां जायनात आनी सरकार लोकांच्या दारांत शासन व्हरपाच्या नांवान भ्रश्टाचार करपाच्यो आनीक वांटो तयार करता. सद्याक गोंय फकत दबाज्यांचें राज्य जालां. शंकर भांडारी याद आसा? तो जाल्यार म्हणपाचो – ‘हें सगळें फुलू खुस्तार खोजनें’. ताका भितरल्यान जाणवलें तें तो सांगून गेलो – ‘खंयचो गणा?, कोण जाणा!’ 

मुक्तिदिसाक असलें वाचूंक जांकां आवडना, तांचे खातीर हें बरयतां. मुक्तीक अर्थ दिवपाचो भरिभार आतां तांचेर आसा देखून. सद्याक जे सत्ता भोगतात, तांचीं पोटां, घरां भरच नात, देखून ते भायल्यांक गोंयच्या खांची-कोणशांनी कसल्याकसल्या प्रकल्पांच्या नांवांनी जमनी मेळोवन दितात, कोळसो गोंयांतल्या रस्त्यांनी व्हांवोवन गोंयकारांक बेगीन मोक्ष दिवपाची मांडणी करतात, कॅसिनोंच्या म्हारवाक उदकांतल्यान भुंयेर हाडून गांवांनी हॉटॅलांच्या नांवान ताका सुवात करून दितात आनी कायदे वापरूंक गोंयकारांक वाटूच उरची न्हय हेपासत सरकारी अधिकारिणी, आयोग हांकां लुळीं-पांगळीं करून शेतांतल्या हावक्यां भशेन कायदो मानतल्या नागरिकांक भेश्टावंक वापरतात. इतलेंय करून माचयेर उबे रावन फटासो आनी फटींगपणां पातळावंक तांकां कांयच दिसना. आमी नागरीक म्हूण हें पळयत, मोने-कुड्डे-भेड्डे कशे जगप? काय दोळ्यांक दिसता, काळजाक कळटा, बुद्दीक पट्टा, तें उलोवंक शिकप? मुक्ती कित्याक म्हणटात?

मुक्तीदिसाचो म्हुर्त तुमकां गोंयच्या तरणाट्यांक उलो मारता. खंयच पयस वचपाची गरज ना. मुक्तीदिसाक गांवचे पंचायतीची ग्रामसभा जाता. जे अठरा वर्सांवयले आसात, ते सगळे – चले-चलयो, दादले-बायलो, जाणटे-भुरगे सगळेच – ग्रामसभेचे वांगडी. वचून हाजीर जायात ग्रामसभेक. तुमचे मुक्तीची रीत-गत जाणा जावन घेवंक ती बरी सुवात. कारण थंय तुमचें राज्य तुमचे हाजिरेंत, तुमचीं मनां-मतां मतींत घेवन चलूंक जाय, हाची तजवीज संविधानान केल्या. राज्यांत आनी देशांत कितें जाता ताचेर शबय घालचेपरस वा दुकां गळोवंचे परस आपापल्या गांवाचीच कुयदाद घेवंक शिकल्यार फुडलें काम सोंपें आसा. हें सद्याक भारत सरकाराचें म्हणणें. तुमचे पंचायतीक दिल्लीच्यान अर्थ आयोग दुडू धाडटा, तो मोडपाक जमना जावन पडून उरता वा परतो वता. अर्थशास्त्र, वेवस्थापन, येवजणशास्त्र, संगणकशास्त्र बी असलीं आर्विल्लीं शास्त्रां शिकिल्ले भुरगे गांवांत आसतना अशें कित्याक जावचें? अशें घडटा, कारण शिकिल्ले भुरगे पंचायतींत कितें चलता तें पळोवंक वचनात. तुमच्यो हक्काच्यो चार ग्रामसभा 26 जानेवारी, 15 ऑगस्ट, 2 ऑक्टोबर आनी 19 डिसेंबराक जातात. ह्यो जाल्योच; आनीक चार तरी खाशेल्यो ग्रामसभा हेर म्हयन्यांनीय आसतात. थंय गेल्यार गांवाचो फुडार खंय पावला तें कळटलें. पूण जाणा जावन घेवप हो आमचो हक्क हें तरी खबर आसप गरजेचें. देखून येता ती पयली संद घेयात – 19 डिसेंबराची – आमच्या मुक्तीदिनाची. हे ग्रामसभेक लोक-येवजण-मुहिमेचेर गांवच्या लोकान भासाभास करपाची आसा. लोक-येवजण-मुहीम (चार म्हयने – ऑक्टोबर सावन जानेवारी मेरेन – लोकांकडेन उलोवन गांवचे उदरगत येवजणेक लिखीत रूप दिवंक ती पंचायतीन चलोवंक जाय) खंय पावल्या, सोदून काडात. तिचेवरवीं लोकांच्या मतान, सगळ्यांचे बुद्दीन केल्ली येवजण ग्रामसभेंत संमत करून ऑनलायन दिल्ली धाडची आसता – जानेवारी अखेर मेरेन. हें काम फाटलीं कांय वर्सां कशें चलता, तें विचारून घेवन मुखार कितें करचें तें सुचयात तुमच्या गांवच्या प्रतिनिधींक. तांचे भितरले साप उणे लोक शिकपाक तयार आशिल्ले दिसतात. तांकां प्रशिक्षण दवरल्यारूय ते येनात आनी मागीर मनमानी करतात वा सगळें पंचायत सेक्रेटरीक कर म्हणटात आनी ताकाच मागीर खेपतात. हें बदलप तुमकां तरणाट्यांक सहज जमतलें. ग्रामसभेक वचून तरी पळयात. मुक्तीचो जीव थंय आसा, हें मतींत घेयात.

आनी – हय, जे आनीक पंदरा दिसांनी अठरा वर्सांचे जातले तांकांय बेगीन संद आसा. जानेवारीचे एक तारखेक अठरा वर्सां भरतात तांकां 25 जानेवारीक आमच्या राश्ट्रीय मतदार दिसाक तुमच्या सरपंचान आमंत्रण दिवन तुमचीं मतदार कार्डां दिवंक जाय. दुसऱ्याच दिसा 26 जानेवारीची ग्रामसभा. ह्या नव्या मतदारांक पयली संद स्वतंत्र नागरीक ह्या नात्यान गांव चलोवपाच्या वावरांत वांटेकार जावपाची.

मुक्तीच्या दिसाक अर्थ दिवंक नवे पिळगेन खांद मारपाचो वेळ आयला. कायमची दक्षताय हें खंय स्वातंत्र्याचें मोल आसता. मनोहररायाचीं ‘जायात जागे’ हीं  उतरां याद आसात? आयचो काळ सांगता – ‘रावात जागे!’ सगळ्यांक मुक्तीदिसाचीं परबीं!