भांगरभूंय | प्रतिनिधी
ए कुलकर्णी हांचे एके कथेंत एक पात्र म्हणटा, “तूं काही शेकडो मैलांचा रस्ता गिळत पर्यटनस्थळांना जाऊन केवळ अंग आदळून येणार्यातला नव्हेस.” खरेंच! हातूंत अमूक एक प्रदेश एक पर्यटनस्थळ हांवें पळयलें अशें टिकमार्क करपाचे प्रवृत्तीचें सुंदर भाश्य केलां. हें पर्यटन आपल्या मनांत चड वेळ उरना. पूण त्या प्रदेशाचो ‘फिल’ घेवपा खातीर कांय दीस जर घालयले जाल्यार गांठीक कितें तरी उरता. ‘केल्याने देशाटन’ पांडीत्य कितलें वाडटा हें म्हाका खबर ना. पूण 12 वर्सां फाटीं केल्ली आसामवारी म्हाका मनीस म्हूण समृद्ध करून गेली इतलें मात खरें.
एक दीस दनपरां वेळार एका शिक्षकाचो मॅसेज आयलो. विचारपाक लागलो, ‘गुवाहाटी’ येता? केंद्र सरकाराच्या सांस्कृतीक स्रोत आनी प्रशिक्षण केंद्राच्या वतीन शिक्षकां खातीर कार्यशाळा आसली. ‘गुवाहाटी’ हें उतर आयकना फुडें कॉलेजीन आसतना ‘अभाविप’च्या एका मोर्च्यान दिल्ली घोशणा याद आयली. ‘गोवा हो या गुवाहाटी अपना देश अपनी मिट्टी’. पूण हाचे फुडें गुवाहाटी संदर्भांत कांयच खबर नाशिल्लें. कार्यशाळेच्यो तारखो पळयल्यो. त्याच दरम्यान आमच्या उच्च माध्यमीक विद्यालयाची शिक्षणीक यात्रा राजस्थान आग्रा वताली. म्हण तसो रिप्लाय धाडून दिलो. मात गुवाहाटी मनांत चडूच घोळपाक लागलें.
आसामाक वचपा फाटल्यान आनी एके गजालीचें आकर्शण आसलें. तें म्हणल्यार ईशान्य भारतांत सहसा कोण वचना. तुमी सबंद देश वा घडये आशीक कुशीकच्या देशाची भोंवडी करपी कोणाकूय विचारात. तांचे ‘ना’ अशेंच आसतालें. इतलेंच आमचे लोक कलकत्ता लेगीत चड पावनात. ईशान्य भारताचें अस्तित्व आमकां फकत भुगोलाच्या पुस्तकांत मेळटा. आसाम राज्याक ईशान्य भारताचो कणो म्हणपाक शकतात. कारण उरिल्ल्या सवूय राज्यांच्यो शिमो आसामाक मेळटा आनी उरिल्ल्या सगळ्या भारतांतल्यान सवूय राज्यांत वचपा खातीर आसामांतूच वच्चें पडटा.
ह्या दिसांनी पुण्याच्या एका बस स्थानकाचेर साप्ताहीक साधनाचो ‘ईशान्य भारत विशेशांक’ हो अंक हाताक मेळ्ळो. तातूंत राजा शिरगुप्पे हांचो लेख ईशान्य भारतांतल्या सातूय राज्याची सफारीचो ‘फील’ दिवपी आशिल्लो. लेखकान त्या त्या प्रदेशाची, मनशांची, समाजाची आनी संस्कृतायेची खूब बारकायेन वळख करून दिल्ली. हे सगळें वाचल्या उपरांत ‘गुवाहाटी’ वचपाकूच जाय अशें निश्चीत केलें. त्या खातीर प्राचार्याची परवानगी घेतली. 7 मार्च ते 17 मार्च 2012 हो कार्यशाळेचो कालावधी आसलो. आतां म्हजो सोद सहप्रवासी आनी सहधर्मी फाटल्यान लागलो. खुबशा जाणांक सांगून शेवटाक पांच-स जाण तयार जाले. पूण शेवटाक दोगूच जाण उरले. हांव आनी म्हजो इश्ट नागेश शेटये.
देशाच्या एका कोनशांतल्यान दुसर्या कोनशाक वचप आनी तेंवूय दोगांयनीच! मातशें (न्हय खुबूच) टॅन्शन आयलें. म्हजे सवयी प्रमाण कितेंय करचे पयलीं ताची जायरात करून हांव मेकळो जाल्लों. आतां फाटीं सरप आनीक टॅन्शन दिवपी थारतलें आसलें. शेवटाक सगळ्या सहकार्यांचे नदरेंतल्यो विशीस घेवन हांवें आनी नागेशान गुवाहाटी वचप नक्की केलें.
3 मार्चाक गोंय विधानसभेची वेंचणूक आसली. हांव वास्कोच्या एका केंद्रार आसलों. वेंचणुकेच्या आदल्या दिसा वेंचणूक केंद्राचेर जळारांनी बेस बरो ‘पाहुणचार’ केलो. वेंचणुकेच्या दिसा ड्युटी करतना लेगीत म्हजें मन आजून पळोवंक नाशिल्ल्या गुवाहटी कडेन वतालें.
दुसर्या दिसा वास्कोंतल्यान कलकत्ता वचपी रेल्वेच्या 2 टायर एसी डब्यान गोंयचीं सगळीं दिसाळीं घेवन आमी प्रयाण केलें. मतदानाची टक्केवारी पळयल्यार ‘परिवर्तन’ जातलें हें स्पश्टपणान दिसतालें. आमी दोगांनीय आलटून-पालटून झेमो काडून सगळो शीण काडलो. केन्ना उलयतां उलयतां दोगांयचो आवाज वाडटालो. तेन्ना रोखडोच कडेकच्यान शू असो आवाज येतालो. तेन्ना रेल्वेच्या स्लीपर कोच आनी वातानुकुलीत डब्यांतलो फरक उमगलो. स्लीपर कोचान गर्दी, गडबड आसताच. तुमी तोंडाक कुलूप लावन बसूंक शकनात. तुमी बसशात पूण तुमच्या समोरचो “मैं बंबई जा रहा हूं, मेरी बहन बिमार हैं, पिछले साल आज ही उसकी शादी हुई थी, आप कहा जा रहे है?” अशें विचारून तुमच्या ताळ्यांत बोटां घालून तुमकां उलोवपाक लायता. तिकीट कनफर्म नासल्यार तुमकां एडजस्ट जावपाक विनयता. तुमी लेगीत सुरवातीक गजाली करून ताच्या एडजस्टमॅण्टाक तुमच्या नकळत मान्यताय दिल्ली आसता.
दोन दिसाच्या प्रवासा उपरांत रेल्वे कलकत्ताच्या स्टेशना कडेन ल्हव ल्हव वचपाक लागली.
पयलीं पुराय देशाची आनी आतां पश्चमी बंगालाची राजधानी कलकत्ता. प. बंगालाचें अप्रूप खूब कारणां खातीर आसलें. शालेय पांवड्यार आधुनीक भारताचो इतिहास शिकल्यात तातूंत अर्दो इतिहास प. बंगालाचो. स्वामी रामकृष्ण परमहंस, स्वामी विवेकानंद, राजाराम मोहन, रवीन्द्रनाथ टागोर, ब्यंकिमचंद्र चटर्जी, दयानंद सरस्वती, सुभाशचंद्र बोस आनी मागीर सत्यजीत रे, अमर्त्य सेन आनी हेर कितलेंच सुपांनी भारताच्या इतिहासाचें लखलखतें पर्व घडयलां. त्या उपरांत राज्यान सुमार उप वर्सां मार्क्सवादाच्या कडव्या ध्येयवादान काडलीं.
रेल्वे अजुनूय सिग्नलाचेर थांबत थांबत वताली पूण इतिहासांतले संदर्भांचो वेग मात सुमारा भायर आसलो. आतां मात कलकत्ता शाराचें दर्शन जावपाक लागलें. प्रत्यक्ष दर्शनान मात म्हज्या अपेक्षांचे फुगे फुटपाक लागले. एखाद्या देवतेन रागार जावन शाप दिल्या उपरांत नदर थंयच्या थंयच थिजून वता. तशेंच कितें शें म्हाका ह्या शारा कडेन पळोवन दिसलें. जुने पोरण्यो इमारती, बकाल झोंपडपट्टी, सगळी घाण कचर्याचें साम्राज्य. हें सगळें चित्र दिव्य इतिहासाक सामकें विसंगत आसलें. एका पत्रकार इश्टान कलकत्त्याक भेट दिल्या उपरांत म्हणिल्ल्या उतरांची याद आयली. ताणें म्हणिल्लें, 30 वर्सां पयलीं जशी मुंबय आशिल्ली कलकत्ता तशीच आसा. विद्वान आनी चारित्र्यसंपन्न कम्युनीस्ट राजकर्ते आसुनूय ही परिस्थिती. केन्ना तरी कम्युनिझम फकांडां मारतना कोणें तरी म्हळां, ‘कम्युनिझम म्हळ्यार equal distribution of poverty’. वास्तव पळयना फुडें हातूंत तथ्य नाच अशें म्हणपाचें
धाडस जायना. भौतीकवादाचेर
आदारिल्ली आयडियोलोजी भौतीक
बदल घडोवपाक शकना जाल्यार आयडियोलोजी म्हळ्यार तोंडाचीं बातांच उरतात.
ते रातीं आमी रेल्वे स्थानकाचेर आशिल्ल्या निवासांत रावले. दुसरे फांतोडेर उठून सिलडी स्टेशना वयल्यान गुवाहाटी कडेन वचपी रेल्वे धरपाची आसली. ते खातीर बेगिबेगीन आवराआवर करून टॅक्सी सोदपाक लागले. पळयल्यान प्रिपेड टॅक्सी खातीर येदी व्हडली रांक. सदचे भशेन एकटो टॅक्सीवालो धांवून आयलो. ताणें दुपट्टीन पयशे मागले. हेंवूंय सदचेंच. रेल्वेचो वेळ जायत आयिल्लो. मानून घेवपा बगर पर्याय नाशिल्लो. आनी एकट्याक भागाक घेवन टॅक्सीवाल्याची सवारी भायर सरली. तांणी टॅक्सी खंयच्या रस्त्यान काडली खबर ना. पूण गाडी कोयराच्या ढिगार्या वयल्यान वता अशी दिसली. दोनूय वटांतल्यान कोयराचे ढिगूच दिसताले. नागेशाक उलटी येता अशें दिसपाक लागलें. तेवूय परिस्थितींत तो म्हणपाक लागलो. येतना आनी कलकत्ता दर्शन ना रे.
(फुडें चलता….)
कुलदीप कामत
98235 66958
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
