भांगरभूंय | प्रतिनिधी
हालींसराक कोंकणीच्या साहित्यीक मळार कादंबरेचें पीक तरतरून येवपाक लागलां. कांय वर्सां आदीं सामको दुकळ आशिल्लो. फकत हाताचेर मेजपाक येतात इतल्योच कादंबऱ्यो कोंकणींत आशिल्ल्यो. कादंबरी बरोवपाक सतत एक बैठक मारून बरोवचें पडटा आनी तें पासिंयेंस, ती चिकाटी कोंकणी लेखकां कडेन ना असो निराशेचो सूर आयकूंक येतालो. पूण आतां बरेचशे लेखक बसपगारी जाल्यात. तांचे कडेन अणभव आसात आनी आतां वेळूय आसा. घडये ते खातीर कोंकणींत आतां घसघशीत कादंबऱ्यो येवपाक लागल्यात आसुंये. कादंबरेचो आवाठ मोटो. विशयाचो कॅनवास विस्तारिल्लो आसता. तातूंत भोवआयामी कथाप्रसंग गोफ कशे विणिल्ले आसतात. ते पक्के जावचे पडटात. विसविशीत धागे, तुटिल्ले धागे ह्या विणकामांत उपकारना.
हालींच कोंकणीची एक नामनेची लेखिका ज्योती कुंकळकार हांची ‘ख्यास्त’ ही कादंबरी वाचपाक मेळ्ळी. ‘पाशाणकळी’ उपरांत हांवें वाचिल्ली ही तांची दुसरी कादंबरी. ज्योतीबायचो साहित्याच्या सगळे मळार संचार आसा. जांव कविता, कथा, एकांकिका, मुलाखती अशे साबार साहित्य प्रकार तांणी हाताळल्यात आनी तातूंत तांकां बरे पैकीं येसूय मेळ्ळां. पूण कथा आनी कादंबरी हे तांचे Forte म्हणल्यार सामके आवडीचे प्रांत.
अस्तुरी हो तांच्या साहित्यांतलो केंद्रबिंदू. अस्तुरे वयले अन्याय, तांची घुस्मट तांचे संघर्श चित्रायतना तांची लिखणी चंडीचें रूप आनी बळ घेता. हें सगळें तांणी आपले नदरे मुखार घडटना पळयलां, देखून तातूंत वास्तवता आनी जिवेपण येता.
‘ख्यास्त’ ही एक मुक्त वातावरणांत वाडिल्ल्या विणा नांवाच्या हुशार, स्वाभिमानी अस्तुरेच्या संघर्शाची कथा. विणा ही अस्तुरी विंगड-विंगड मळार फाफसल्ल्या भ्रश्टाचारा आड जांव तो नैतीक जांव तो राजकीय हाचे आड ती संघर्श करता.
दादलो हो कितलोय सभ्य दिसूं वा वागूं. ताचें खरें रूप समाजा मुखार, भौशीक जिणेंत कितलेंय बरें आसूं, ताचें खरें रूप फकत एके बायलेकच खबर आसता. बायलूच तें आपले विशेश हुशारेन वळखूंक शकता. जेन्ना तिची सहन करपाची तांक सोंपता तेन्ना ती त्या दादल्याक, मागीर तो आपलो घोव लेगीत आसना, ताका ख्यास्त करपाक ती फाटीं फुडें पळयना. हे सगळें करतना आपल्या फुडाराचोय गोबोर जांव येता हाची तिका पर्वा नासता.
हे कादंबरेचें कथानक खूब पेजाद आनी आयच्या समाजाचें चित्रण करपी आसा. ह्या कथानकाचेर ‘मरेपर्यंत फांशी’ हो मराठी सिनेमा आयिल्लो आनी गोंयांत जाल्ल्या अंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांत तो प्रदर्शीत जाल्लो आनी गाजिल्लोय बी.
हे कादंबरेंतलीं पात्रां, तातूंतल्यो घडणुको आनी प्रसंग पुराय काल्पनीक आसात. पूण हीं पात्रां आनी असल्यो घडणुको वास्तव जिणेंत जायते कडेन पळोवंक मेळटात. हे कांदबरेची भास सामकी व्हांवती. खंयच पाल्हाळ ना. कादंबरेंतले संवाद लेगीत पात्रांचे भाशेंत देंवल्यात. ही कादंबरी एकदां हातांत घेतगीर पुराय वाचून दवरल्या शिवाय सकयल दवरूं नजो. अशे तरेन तातूंतलो आशय मुखार धांवत वता. हेंच हे कादंबरेचें येस!
समाजांत आयच्या खिणाक जें नैतीक अधापतन जालां तांच्या कारणांचेर आनी समाजांतल्या धगधगत्या प्रस्नांचेर ही कादंबरी भाश्य करता आनी ताची भिरांकूळ बाजू वाचप्यां मुखार पारदर्शकपणान दवरता. हारशा वरी. बायलांचे सहनशक्तीचो फार जातकच कितें जावं येता ताचो एक दिश्टावो हे कादंबरेच्या आकृतीबंधांत लेखिकेन मांडला.
अशी कादंबरी समाजा मुखार हाडली म्हण लेखिका ज्योती कुंकळकार हांकां परबीं. हे कादंबरेचें मुखपृश्ट नामनेचे चित्रकार श्रीधर कामत बांबोळकार हांणी काडलां आनी सहित प्रकाशनान ती उजवाडायल्या.
‘ख्यास्त’ हे कादंबरी वरवीं ज्योतीबायन कोंकणी कादंबरेचें दालन आनिकूय गिरेस्त केलां. तातूंत घसघशीत पीक येवचें म्हूण हेर बरोवप्यांक प्रेरणा दिल्या. लेखिकेन आपलो अभ्यास आनी अणभवविश्व हांच्या म्हालवजार ही कादंबरी कलाकौशल्यान विणल्या आनी रंगयल्या. आज कोंकणी साहित्याच्यो सगळ्योच कुणग्यो दाणेदार पिकावळीन भरून आयल्यात ही धादोसकायेची गजाल. कोंकणी साहित्यांत हे कादंबरेक मानाची सुवात मेळटली हातूंत दुबाव ना.
सखाराम शेणवी बोरकार
9923306751
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
