बोकडो आनी बोकडी

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

हरणां मरतात हाची काकळूत करतल्यांक वायट दिसतालें पूण मनशाचे गरजे फुडें उपाय नाशिल्लो. आश्रमांतल्यान मुद्दाम हरणां पोसताले. रुशींचे आश्रम म्हणल्यार हरणां दोळ्यां सामकार येतात. शाकुंतलांतल्या हरणांचेर आशिल्लें प्रेम पळोवन दोळ्यांत दुकां येतात. राजे लोक शेतां खातीर लाखांनी हरणां मारताले. त्या हरणांच्या कातड्यांक पवित्र समजताले. शेतां खातीर हरणां मारचीं पडटालीं. त्या हरणांचें कातडें आमी बसपाक घेताले, ताच्या कातड्याचो कुडको घालताले. हरणाक मारचें पूण मारल्या उपरांत हे उपकार आशिल्ले. अपूर्ण मनशाची ती काळजांतली भावना आशिल्ली.
विचार प्रसार चालूच आशिल्लो. मांसाहार नाका हाचेर प्रयोग जायत गेले. मांस खावप एकदम सुटचें ना हें खरें पूण आतऱ्या पतऱ्यान खायत अशें सुदारक सांगपाक लागले. “सद्दां बोकड, बकऱ्यो मारूंक नाकात. यज्ञांत मारल्यार जाता. यज्ञाच्या वेळार खूब लोक येतात, खूब लोक जेवतात. त्या वेळार जाय जाल्यार मांस खायात.” अशें रुशी सांगताले. पूण लोकांक कितें? सांगता तें आयकप! “यज्ञांत मांस खाल्ल्यार जाता” अशें सांगतगीर सदांच यज्ञ जावपाक लागले. बारा बारा वर्सां चलपी यज्ञ करपाक लागले. खावपा खातीर कश्यो तकल्यो लडोवपाक लागले. हांगा थंय सगळ्याक यज्ञ जावपाक लागले आनी तेय परत देवा खातीर.
अशा वेळार भारतांत व्हडले भूषण अशे भगवान बुद्ध जल्माक आयले. श्रीकृष्णान गाय वाचयली. बुद्ध भगवान बोकडेक वाचोवंक लागले. धर्माच्या नांवान जनावरांक मारूं नाका अशें तांचें सांगप आशिल्लें. “अशो बळी दिवन स्वर्ग कसो मेळटलो? मागीर आपल्या भावांचोच बळी दियात, आपलोच बळी दियात” अशें ते सांगताले. ज्या यज्ञांत शेंकड्यांनी बकऱ्यांचें हवन करपाचें आशिल्लें थंय कळवळो आयिल्लो बुद्ध उबे रावले. एक लंगडी बकरी तांच्या खांद्यार आशिल्ली. प्रेममय बुद्धान राजाक मनयलो आनी तें हवन बंद केलें. बुद्धान यज्ञांतली हिंसा जरी बंद केली तरीय मांसाहार सुटलो ना. कित्याक तर दुदा खातीर, साऱ्या खातीर मनीस बकऱ्यो मेंढर्‍यो पोसता पूण बोकड आनी बकरे हे काय शेताच्या कामाक उपेगी नात. तांकां पोसप म्हणल्यार कठीण काम. तांकां पोसल्यार तांच्या कडल्यान कांयच फायदो ना. ह्या खातीर तो तांकां मारता आनी खाता. मेंढर्‍यो आनी बकऱ्यो पोसपाचें सोडून दिवपाक जाय नाजाल्यार तांचे कडल्यान कितें तरी काम करपाचें सोदून काडूंक जाय. ह्यो दोनय गजाली जो मेरेन जायना तो मेरेन बकरे आनी बोकड हांकां कापतले आनी खातले हें सामकें उगड आसा.
फुडें चलता…

मूळ लेखकः पुज्य साने गुरूजी
अणकारः पांडुरंग नाडकर्णी