शीम आनी मेर :मिनीन आल्मेदाचो संवेदनशील कथां झेलो

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

आपलो सभावगूण, अणभव, तळमळे, तिडक, वेदना, भावार्थ बी सगळें आपशींच ताच्या बरपांतल्यान व्यक्त जायत रावता. जसो एक बरोवपी अणभवांतल्यान शाणो जाता, तसो तो आपल्या वाचप्यांक जिविताच्या घडितांतल्यान शाणो करपाचो यत्न करता.

रोमी लिपिंत खूब कमी प्रमाणांत बऱ्यो कथा उजवाडा येतात. पूण, जेन्नां मिनीन आल्मेदाच्यो कथा हातांत पडल्यो तेन्नां कथा वाचिल्ल्याचें समाधान जालें. हांव ताच्यो कथा खूब आदीं थावन वाचतां, पूण आतां ताच्या कथांक बरी धार आयल्या. ताका निरिक्षणाची नदर आशिल्ल्यान तो संयमी भास वापरून उतरां तोलून- मापून वापरता. ह्याच कलात्मक गुणांक लागून ताच्यो कथा वाचुंकूय उमेद दिसता.
‘शीम आनी मेर’ ह्या पुस्तकाक हालींच कोंकणी भाशा मंडळाचो साहित्यीक पुरस्कार लाभला. तातूंत एका परस एक, सुंदर अश्यो, वेग- वेगळ्या विशयांचेर आदारीत तेरा कथा आसात. पुस्तकाचें कवर विली गोएस हाणें चित्रायलां जाल्यार तें पुस्तक पणजेच्या एड’स प्रिंटर्सान छापलां. कथा रसिकांक ही दाल्गादो कोंकणी अकादेमीची भेट. सुमार एकशें वीस पानांच्या ह्या पुस्तकाचें मोल फकत 170/- रुपया आसा. हें पुस्तक सोडून मिनीनाचीं आनीक पांच पुस्तकां उजवाडा आयल्यांत. तो वेग-वेगळ्या नेमाळ्यांचेर नेमान बरयता. ह्या ताच्या कोंकणी भाशेच्या खेरीत वावरा खातीर ताका परबीं.
पुस्तकांतली पयलीच कथा ‘खतखतो’ अस्तुरेच्या जिविताचेर आदारीत आसा. एके अस्तुरेन वेदना-दुख्खां सोंशीत, आपल्या प्रस्नांच्यो जापो आपणेंच सोदीत, धीट रावून आनी योग्य वेळार हात-पांय लेगीत हालोवन मुखार वचूंक प्रेरणा दिता. असल्योच भावना आनी अस्तुरेच्यो संवेदना ‘हीच.. म्हजी खुशी’ आनी ‘काळें सपन’ ह्या कथांनीय वाचूंक मेळटा. जो बरोवपी दूसऱ्या मनशाक वाचता, ताचे कडेंच अश्या प्रकारचे विशय हाताळूंक जातात. चार वणटीं मदें रावून बरयल्यार पात्रां तयार जातात पूण संवाद न्हय. हें मिनीनान सिद्ध केलां.
कथा म्हळ्यार फकत पात्रांचें चित्रण न्हय तर भावनांचो खेळूय आसा. सौमाची आनी मनशाची गांठ-भेट, राग-द्वेस, बदल्याची भावना, खंत, संताप, रागाचो खवदळ, मोगाची पुजा, शिश्तिचें बंधन, थोडो प्रचार, थोडो प्रसार, उपदेस, गाराणें ह्या सगळें आस्पाविल्लें वातावरण मिनीनाच्या कथांनी अणभवूंक मेळटा. ताच्य कथांनी वातावरण निर्मितिचो आनंद मेळटा. मनांतल्यो भावना कांय वेळार कश्यो ओतून येतात तें ‘पानवळ’ ही कथा दाखयता.
तसो मिनीन बाब एक सादो, सरळ, निर्मळ मनाचो, दैवत्व मांडपी आनी विस्वासू मोगाळ मनीस, जो आपले निरागस नदरेन सगळें नियाळटा आनी तेंच चित्रायता. देखून तो बरयता तें ताच्या मनांतले प्रस्न, हुसके, उत्फर्के आनी येवजणो आसतात. आपलो सभावगूण, अणभव, तळमळे, तिडक, वेदना, भावार्थ बी सगळें आपशींच ताच्या बरपांतल्यान व्यक्त जायत रावता. जसो एक बरोवपी अणभवांतल्यान शाणो जाता, तसो तो आपल्या वाचप्यांक जिविताच्या घडितांतल्यान शाणो करपाचो यत्न करता. ‘म्हजें जिवीत तें’ हे कथेंतल्या बऱ्या वर्णनांतल्यान तो वाचप्याक ओडून घेता. ‘म्हजी खुशी!’ हे कथेंत भावनीक स्पर्श जाणवता. कथा वाचतना मन कांय खीण सुन्न जाता आनी आंगार कांटो आयिल्ल्याचो आभास जाता.
मनशाचे प्रस्न नासतना कथा आसुंकूच शकना. कांय प्रस्न गंभीर जाल्यार कांय आलायते. कांय नकळटां आयिल्ले जाल्यार कांय तयार केल्ले. मिनीनाच्या कांय कथांनी असले साबार प्रस्न वाचूंक मेळटात. कांय पात्रां प्रस्नांची जाप सोदून काडटात जाल्यार कांय जणां प्रस्नां कडें विर्गळून वतात. ‘कीर्ण’, ‘मऱ्यादा’ आनी ‘नीत’ ह्या कथांनी प्रस्नूच प्रस्न अणभवूंक मेळटात. प्रस्न नोकरेचो, गरीबसाणेचो, आबॉर्शनाचो, मोगाचो, आपलेपणाचो, समजणेचो, सोंसपाचो… असले प्रस्न वाचप्याक उचांबळ केले बगर रावचे नांत. ‘म्हजें जिवीत तें!’ ही एक अलंकारीत शैलीन बरयल्ली कथा. ती उतरांचे सोबीतकायेन अदीक मन-भुलोवणी जाल्या. तशेंच आयच्या काळांर जावपी भिरांकूळ गजाली, भुरग्यांची जीण पिड्ड्यार करपी वेसनां, फोल्गिपणांक लागून उपरासतले प्रस्न आनी मनशाक मनीसपणान वागची देख दाखोवपी कथा म्हळ्यार ‘मऱ्यादा’, ‘नीत’, ‘ख्यास्त’ ह्यो आसात.
आमी म्हणटात, समाज सुदारला आनी सुदारिल्ल्या लोका भशेन वागूंक सोदतात. तसल्या सपनांच्या हावेसान आनी मोटेपण दाखोवंच्या नादांत आमी भुरग्यांवेलो ताबो सैल करतात आनी तांकां अनिती वटेन वचूंक मेकळीक दितात. मागीर जातल्या परिणामांनी रडत बसतात. हाची बरी देख ‘अनर्थ’ हे कथेंतल्यान मेळटा. मिनीनान आपल्या कथांनी ओपारी आनी गांवगिरे बोलयेचो योग्य वापर करून कथा जिव्यो केल्यात. कांय कडें तियात्रांत चलतल्या नाटकी संवादा भशेन एक वेगळेंच वातावरण तयार केलां जें त्या कथांक फावो सारकें दिसता. देखीक, ‘दुमिंगालें शेत’. पयसो, शक्त, दुस्मानकाय अशें कितेंय वापरून समाजकंटक गरिबांचीं शेतां, दोंगर, घर-भाटां हातासूंक लागल्यात ताचो हे कथेंतल्यान दिश्टावो जाता. ‘पानवळ’ हे कथेंतलो रोमान विलन आसुनूय कथेंतलें मुखेल पात्र आसा. ‘सांडिल्ली शेळी’ हे कथेंतूय तोच अणभव येता.
‘अनर्थ’ ही भुरग्यांक निटायेर हाडपी कथा. सांडिल्ली शेळी’ हे कथेंत आनी हेर कांय कथांनी आयिल्ले सकारात्मक विचार आयच्या काळार गरजेचे आसात. चूक घडटा ताचें प्रायश्चीत करप आनी आपलें जिवीत बदलप ही एक बाजू जाल्यार दुसऱ्यानूय ताका भोगसप हें क्रिस्ती धर्माचें तत्व अणभवूंक मेळटा. मिनीनाची तेरावी कथा ‘वील यू बी माय वेलांन्टायन?’ मोगाचें नातें पुर्णत्वा कडें व्हरता आनी संवसाराच्या सुखाचें मर्म उग्तें पडटा. हातूंत दुडवांचें म्हत्व आनी मनशाची वागणूक झळकता.
ह्या झेल्यांतल्यो कथा वाचतकच तुमचेंय मन अस्वस्थ जातलें, तुमच्यो संवेदना जाग्यो जातल्यो. ह्या तांकिवंत कथांनी मिनीनान अस्सल पात्रांक उबीं केल्यांत. कांय कडें ताणें प्रादेशिकताय राखल्या. हें पुस्तक वाचले उपरांत मिनीन आल्मेदान घाल्ले शीम आनी मेरेची तुंमकां वळख मेळटली. ताका आमी बरें यश आवंडेतात आनी फुडाराक ताणें आमकां कथांचो भरपूर आनंद दिवंचो अशी आस्त बाळगितां.

विन्सी क्वाद्रूस
9822587498