म्हजी मामाई

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सांवळ्या रंगाची आनी वाटकुळ्या तोंडाची. हांसत्या मुखाची तशींच गोड सभावाची अशीं ही म्हजी मामाई. मामाई म्हळ्यार मम्माची वा मामाची आई. न्हेंसप मात सादें, पूण सारकें टाप-टीप. तिची जितली तोखणाय  करता तितली उणीच. तिणें भोव कश्ट करून आपणाल्या घराब्याक वयर काडला.

म्हजे मामाईक चार चलयो आनी तीन चले. सगळ्यांचेर ती एक सारकोच मोग करताली. आमकां सगळ्यां नातरांचेर तर ती खूबच जीव घाली. आमच्या कुटुंबाचो ती एक मोलादीक वांटो. आमचें नातें इश्टां समान आशिल्लें. मामाई आमचे लाड करी, पूण जेन्ना आमी चुकतालीं तेन्ना सदांच ती आमकां शिटकायताली आनी समजायताली. तीं आमकां सदांच म्हणी, ‘तोंण बरें आसल्यार सगळें बरें! मनीस तोडपाक न्हय तर जोडपाक कळपाक जाय.’ तिचे हे देखदिणें शिकवणेंनूच आमी ल्हानाचीं व्हड जाल्यांत. फटींगपणा तर तिका मातूय सोंसनासलीं. ती सादी, निर्मळ आनी निसुवार्थी भावाची अशें म्हणूं येता. दारार कोणूंय आयल्यार ताका चावेचो घोंट दिले बगर केन्नाच परतो धाडना आशिल्ली. मागीर तो आपलो जांव वा परको. ल्हान -व्हडांचो सगळ्यांचो ती आदर करताली. गांवच्या भुरग्यांची लेगीत ती अपुरबाय करताली. येता- वतल्यांक व्हडल्यान जापायताली.

दिवाळेची तशीच गिमाची सुटी पडना फुडें, ती दोळ्यांत तेल घालून आमची वाट पळयत भायर बल्कावांत बसताली. आमी सुटयांनी रावपाक येयसर तिका सुख पडनाशिल्लें.  म्हाका जाल्या भुरगेपणांत माथ्याक तेल घालपाची वा केस वेवस्थित बांदपाची मातुय संवय नाशिल्ल्यान ‘भिष्ट्या ते केस सारकें उगय’ अशें म्हणून मामाई सदांच म्हाका विचारताली. त्या खिणाक तर म्हाका भोव वायट दिसतालें, पूण तरीय आसतना हांवें तिचें मातशे तरी आयकचें? जाल्यार ना!  पळोवंक गेल्यार आतां दर वेळा केस उगयतना तिचीं उतरां म्हाका याद जाता आनी तोंणार एक हांसो फुलतां. 

रांदपा कडेन तर तिका कोणूच फाटीं घालपाक शकचोना. सांगचें म्हळ्यार नुस्त्यां बगर तिका मातूय जेवण रुचना. आनी म्हाका दिसता तिची हीच संवय आमकांय लागू जाल्या. गांवठी नुस्तें तर तिचे आवडीचे. कोणाच कडल्यान आयकुंक नाशिल्लीं अशीं नुस्त्यांचीं नांवां आमी मामाई कडल्यान आयकल्यांत. भोपशे, पालू, काळुंद्रा आनी हेर कितलींशीच! तशेंच नुस्त्यां हुमण ती घोस्ताचें करताली. त्या भायर खंयचें नुस्तें कशें तरेन करप, तें तळप काय ताचें हुमण करप अशीं वेगळीच रांदपाची पद्धत मामाईची आशिल्ली. 

गिमाच्या दिसांनी खारें उदक न्हांवपाची तिका भोव आवड आशिल्ली आनी दर वर्सा ती बागा दर्यांवेळेर आपले पिरायेच्या बायलां बरोबर वतालीच. आमच्यो सुटयो काबार जावन जेन्ना आमीं घरा परततालीं, तेन्ना मामाई पन्नास- शंबर रुपया ल्हवू हाडून आमकां दिताली. कसल्याय सणां- परबेक जावं ती चवथ वा गांवचो कालो, आमी सगळीं आयिल्लीं तिका जाय आशिल्लीं. मात्सो लेगीत कळाव जाल्यार ‘खंय पावलीं काय? अजून आयलीं ना शी?’ अशें म्हणत सुने- पुताक सांगून हजार फोन करताली. 

तिज्या सारकी धादोशी आनी उकत्या मनाची बांयल हांवें खंयच पळयली ना. आयज दोन वर्सां जालीं मामाई आमचे बरोबर ना तरीय तिचो उणाव आमकां सतायता. दर सणां- परबेक तिची याद येता.

– शिवानी सोमनाथ नायक

विद्यार्थी, गोंय विद्यापीठ