भांगरभूंय | प्रतिनिधी
सैमीक संसाधनाची संतुळा आमी सांबाळपाक जाय. शाश्वत उदरगती कडे आमची नदर आसपाक जाय. धरबंद नासलेली उदरगत कायच कामाची न्हय, हें जितले बेगीन आमकां कळटलें तितलें बरें.
अर्थशास्त्र हें एक महत्वाचें समाजीक शास्त्र. देशाची संपत्ती, संसाधनां, तांचो समाजा खातीर चडांत चड बरे रीतीन वापर, मनशाच्यो गरजो, त्यो भागोवपा खातीर आसलेलीं साधनां आनी तांचो उणाव, राष्ट्रीय उत्पन्न, रोजगार, लोकसंख्या आनी हेर कितल्याशाच संबंदीत गजालींचो विचार अर्थशास्त्र करता. ताचो उगम केन्ना जालो काय असो प्रस्न आमकां पडूं येता. जेन्ना मनशाचो जल्म जालो तेन्नाच अर्थशास्त्राचो जल्म जालो, अशें हांव तरी म्हणीन. कारण मनीस जल्माक येतनाच गरजो घेवन येता. ताका जेवण-खाण, उदक, हवा, रावपाक घर, वस्त्र ह्यो सगळ्यो गजाली गरजेच्यो. मनशाच्यो गरजो ह्यो न सोपपी. मारुतीच्या शेंपडे प्रमाण त्यो वाडत वतात. त्यो भागोवपी संसाधना मात मर्यादीत आसात.
सैमान दिल्ल्या संसाधना मदलें उदक हें एक. ताका संस्कृतांत ‘जीवन’ अशें म्हणलां. एक मराठी कवी उदका संबंदात बरयतना म्हण्टा, “उजाडला नवा दिन, अन सरली रे निशा, आता भटकायचे आहे, पाण्यासाठी दाही दिशा.” मनशाक चांटेपावलाक उदक लागता. उदका बगर ताचें सामकें अडटा. पियोवपाक, न्हावपाक, निवळसाणीक लागून उदक जाय, शेतां खातीर उदक जाय, उद्योगधंदे, कारखाने हांचे खातीर उदक जाय. धर्तेरचो एकाहत्तर टक्के भाग उदकान व्यापला. तातूंतलें सत्याणव टक्के उदक खारें आनी फक्त तीन टक्के उदक सांवें. आमकां बायों, तळ्यो, न्हंयो आनी दर्या पासून उदक मेळटा. पावसाक लागून उदकाचो पुरुमेंत जाता. कांय वर्सा पयलीं अर्थीक प्रस्न होच देशा फुडलो व्हडलो प्रस्न अशें मानताले. आयज जगांतल्या सगळ्या देशां भीतर उदक होच एक मोठो प्रश्न जावन आसा. फुडलें म्हाझुंज हें उदकाक लागून जांव येता, अशे तज्ञांक दिसता. जगातल्या अब्जावधी लोकांक नितळ, निवळ उदक मेळना. तर कितल्या तरी लोकांक उदकूच मेळना.
जो मेरेन नळाक उदक येता तो मेरेन उदक हो एक व्हडलो प्रस्न हें लोकांक कळचेंना. आमकां उदक विकतें घेवचें पडटलें अशें आमी केन्ना चिंतलेलें? ती परिस्थिती आयज आयल्या आनी दिसांदिस बिकट जायत आसा. सरकार नळांतल्यान आमचे मेरेन उदक पावयता. त्या भायर आमी उदकाच्यो बाटल्यो, कॅन विकत घेतात. वाडटी लोकसंख्या आनी दिसानदिस जावपी शारीकरणाक लागून उदकाची गरज वाडटा. ही गरज भागोवपी जे स्रोत आसा ते मर्यादीत आसात. आमच्या करण्याक लागून ते नश्ट जावं येता. देखीक नळाचें उदक आयलें आनी गांवांगांवांनी आसलेल्यो बांयों, झरी, तळयो हांचे कडेन आमचें दुर्लक्ष जालें. आयज नळाक जेन्ना सारकें उदक येना तेन्ना आमकां तांची याद येता.
पावसा पसून आमकां खूब उदक मेळटा. तें सांठोवन दवरपाचें काम आयज उदकाचो व्हडलो प्रश्न आसतना पसून सारकें जायना. पावसाचें चडशें उदक व्हांवून दर्याक मेळटा. सगळी कडेन जाल्ल्या कॉंक्रिटीकरणाक लागून उदक जमनीत जिरना. ज्या प्रमाणात आमी जमनींतलें उदक उस्पितात त्या प्रमाणांत थंय उदक परत जमा जायना. हाका लागून जमनीच्या पोटांतल्या उदकाचें प्रमाण देंवत आसा. हो एक व्हड चिंतेचो विशय. ज्या पावसा पासून आमकां खूब उदक मेळटा तोच आयज बेभरंवशाचो जाला. तो वेळार येना. आयल्यार नाका तितलो येता. बुडट्यो येतात. पावस नासून पिकां करपतात आनी पावस चड पडून पिकां कुसतात. हाका लागून अन्नधान्याचो उणाव जाता. खूब उदक लागपी पिकां आसा तशेच कमी उदक लागपी पिकां आसा. उसा सारख्या पिकांक खूब उदक लागता जाल्यार ज्वारी, बाजरी सारख्या पिकांक उदक कमी लागता. चड पयशे दिवपी पिकां कडे शेतकारांची नजर आसता. ही मानसिकता बदलपाक जाय. कमी उदक वापरुन पिकां कशीं काडूं येतात तें पळोवपाक जाय.
आयज विकासाच्या फाटल्यान धांवतना आमी रानां कापीत आसात. धर्तरे वयले पाचवें पांगरुण कमी जायत आसा. त्याच प्रमाण कारखानदारी व्हडां प्रमाण वाडल्या. हे कारखाने हवे बरोबर उदक प्रदुशित करतात. मुळांत उदक कमी आसा अशा वेळार तें प्रदुशीत करप म्हणजे दुकळांत तेरावो म्हयनो. विकासा बरोबरुच येरादारी व्हडा प्रमाणात वाडल्या. एकाच घरांन तीन- तीन दुचाकी, त्या भायर चारचाकी आसतात. त्यो हवेंत कार्बनमोनोक्सायड सोडटात. गर्मी वाडपाचें तें एक कारण. हाका लागून धर्तरे वयली हुणसाण वाडटा, बर्फ वितळता, सैमाचें चक्र सारकें घुंवना. ओलो- सुको दुकळ, वादळ वारें, बुडट्यो वाडत आसात. मनीस जातीचेर येवं शकपी संकश्टाची सुलूस हांतुंतल्यान आमकां मेळटा. म्हणून आमी वेळारुच सादुर जांवक जाय. सैमीक संसाधनांची संतुळा आमी सांबाळपाक जाय. शाश्वत उदरगती कडे आमची नदर आसपाक जाय. धरबंद नासलेली उदरगत कायच कामाची न्हय, हें जितले बेगीन आमकां कळटलें तितलें बरें.
उमाकांत शेट्ये
+91 83907 45837
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
