भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गोंयांत सवाय आनी सहज मेळपी सोरो, कायदेशीर जुगाराची संद आनी वखदांचो प्रत्यक्ष आनी अप्रत्यक्ष परिणाम बायलांचेर जाता. राज्य सरकाराच्या पिडेस्त मजत विभागान मार्च 2022 वर्साच्या अहवालांत गोंयांत किशोरवयीन गुरवारपणांत वाड जाल्या ….
खंयच्याय सुसंस्कृत आनी पुरोगामी समाजाचें श्रेय बायलांक कशी वागणूक दितात, मान दितात आनी राखण दितात हाचेर आदारून आसता. मणिपूरांतल्या दोन बायलांची कपडे काडून परेड केल्ल्या भयंकर देखाव्याक लागून देशांतल्या बायलांच्या संरक्षण आनी स्वाभिमानाचेर गंभीर परिणाम जाला. तांच्या स्वातंत्र्या विशीं प्रस्न उप्रासल्यात. हे घडणुकेन ध्रुवीकरण, दुस्मानकाय, कडवेंपण आनी दुस्वास हांचे साखळेन आमी अजूनय बांदून आसात, अशें दिसता. हिंसाचाराक उर्बा दिवप आनी जिवाची भिरांत हीं हुकूमशाय राजवटी खातीर प्रभावी शस्त्रां आसतात… आनी सदां भशेन हाका सहज बळी पडपी बायलांक हे दुस्मानकाय, दुस्वास आनी हिंसाचाराचें मोल फारीक करचें पडटा.
स्वातंत्र्या उपरांत बायलांचो दर्जो वाडोवपाक जायते कायदे संमत जाले. आमचे कडेन हुंडो प्रतिबंध कायदो 1961, घरगुती हिंसा कायदो 2005 आनी बायलांक त्रास दिवप कायदो 2005, अनैतिक वेपार आडावप कायदो – 1956, समान पगार कायदो, फौजदारी कायदो दुरुस्ती कायदो 2018 आदी आसात. तशेंच बायलांच्या कल्याणा खातीर येवजण्यो आसात. जशें महिला शक्ती केंद्र, कामगार बायलां वसतीघर, बेटी बचाओ, बेटी पढ़ाओ आदी. त्यो बायलांच्या हिताच्यो आसात. पूण विचार करपाचो मुद्दो म्हणल्यार ह्या सगळ्या कायद्यांचो खरेंच बायलांक फायदो जाता काय? आनी जाता जाल्यार एनसीआरबीच्या अहवाला प्रमाण दर वर्सा बायलां आड गुन्यांव कित्याक वाडटात?
2019 एनसीआरबीच्या आंकडेवारी प्रमाण, देशभरांत 13.13 लाख बायलो बेपत्ता आसात. केंद्रीय मंत्रालयाच्या म्हणण्या प्रमाण, 18 वर्सां वयर 10.61 लाख बायलो आनी 18 वर्सां सकयल 2.51 लाख चलयो बेपत्ता जाल्यात. पर्यटन उद्देग उदरगतीचो हो परिणाम आनी गोंय ही ताची देख. देश – विदेशांतल्या पर्यटनाच्यो वाडत वचपी मागण्यो पुराय करपा खातीर वेश्या वेवसाय, एस्कॉर्ट सेवा आनी अश्लीलताय खाजगी रितीन चालूच आसा. भारतांतल्या बायलां आनी भुरग्यांच्या वेपाराचेर समाजीक विज्ञान संस्थेन 2002- 2003 वर्सा केल्ल्या राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोगाच्या अहवाला प्रमाण, देशांतल्या हेर राज्यां परस गोंयांत बायलां आनी भुरग्यांचो वेपार सगळ्यांत चड आसा.
गोंयांत सवाय आनी सहज मेळपी सोरो, कायदेशीर जुगाराची संद आनी वखदांचो प्रत्यक्ष आनी अप्रत्यक्ष परिणाम बायलांचेर जाता. राज्य सरकाराच्या पिडेस्त मजत विभागान मार्च 2022 वर्साच्या अहवालांत गोंयांत किशोरवयीन गुरवारपणांत वाड जाल्या आनी सगळ्यांत ल्हान पिडेस्त 10 वर्सां पिरायेची आसा अशें म्हणलां.
हालींच बायल कुस्तीगीरांनी केल्ल्या निशेधाक लागून भारतीय खेळां शासनाचेर कांय म्हत्वाचे प्रस्न उप्रासल्यात. खेळांतय त्रास, छळ आनी ड्रेस कोडाचे प्रस्न चड प्रमाणांत दिसतात. आंतरराष्ट्रीय रग्बी आनी क्रिकेट सर्तींनी तरणाट्या चलयांचो चीयरलीडर म्हणून वाडत वचपी वापरांतल्यान बायलांक मैदानाचेर आनी मैदानाच्या भायर कशे वेपाराची वस्तू म्हूण वापरतात, तें स्पश्ट जाता.
पत्रकारांची स्थिती कितें आसा तें तनुश्री पांडे हाचे हालींच घडिल्ले घडणुके वयल्यान दिसता. दलीत बायलांचेर जावपी सामुहीक बलात्काराच्या पुराव्यां पसून वांटावपाक एके चलयेची कूड रातारात लाशिल्ली. ती कव्हर करपाक गेल्ले पांडेक त्रास जाले. 2017 वर्सा गौरी लंकेश हिका धर्मनिरपेक्ष आनी निर्भय पत्रकारिते खातीर फार मारून जिवेशीं मारली.
फेब्रुवारी 2021 वर्सा दलीत मजूर हक्क कार्यकर्ती आनी स्वता उद्देगीक कामगार नोदीप कौराक दिल्लींतल्या शेतकारांच्या निशेधां संबंदीत आरोपां खाला बंदखणींत घाल्ली. थंय तिचेर शारिरीक आनी लैंगीक अत्याचार जाले. स्वातंत्र्या उपरांत ७६ वर्सां उपरांत जातीय भेदभावाची ही प्रथा आयज लेगीत चालू आसा.
राजकी मळार ग्लोबल जेंडर गॅप रिपोर्ट 2021 प्रमाण, भारतांत राजकी सशक्तीकरण निर्देशांक 13.5 टक्क्यांनी देंवला. बायलां मंत्र्यांचो आंकडो 2019 वर्सा 23.1 टक्क्यांवयल्यान 2021 वर्सा 9.1 टक्क्यांनी देंवलो. सरपंच (गांव परिशदेचे फुडारी) पदांचेर बायलां खातीर सुवाती राखून दवरल्यो, पूण प्रत्यक्ष पदाचेर बसपी एक तर बायलेचो घोव वा लागींचो सोयरो आसता अशें दिसून आयलें. संसदेंतल्या बायलां प्रतिनिधींच्या टक्केवारी विशींच्या बायलां आरक्षण विधेयकाकय 1996 सावन मान्यताय मेळपाची गरज आसा.
हालींच केंद्रीय मंत्रीमंडळान बायलां खातीर लग्नाची कायदेशीर पिराय 18 वर्सां वयल्यान 21 वर्सां मेरेन वाडोवपाची घोशणा वादग्रस्त थारल्या. वैयक्तीक जिणेंत आडमेळीं हाडपी थारल्या. आयच्या काळांत जेन्ना चले- चलयो दोगांयक ल्हान पिरायेचेर (18 ते 21 वर्सां) जोडीदाराची गरज दिसता तेन्ना लग्नाची पिराय वाडोवपाचें कशें कितें सुचता?
सप्टेंबर 2018 वर्सा न्यायालयान लग्न जाल्ल्या बायले कडेन व्यभिचार केल्यार ख्यास्त ना असो निकाल दिल्लो. ह्या निर्णयाक लागून बायलां आड जावपी गुन्यांवांक लागून दादल्यांक क्लीन चिट मेळटा, जे बायलांक हानी करतात आनी बलात्काराक लेगीत प्रोत्साहन दिवंक शकतात.
फकत अनुदान, धोरणां आनी कायद्यां वरवीं बायलां आड जावपी अन्याय, समस्या सुटाव्यो जावच्यो नात, पूण समाजांतली घाण पुरायपणान निवळ करपाची गरज आसा. नैतिकते पसून वंचित आशिल्लो समाज कोणाचेंच कल्याण करपाक शकना. मनीसपण, प्रामाणीकपण, निश्ठा, शुध्द हेत, योग्य वृत्ती, निस्वार्थी कृती ह्या आदाराचेर नैतिकता विकसीत जाता. हाचो खांब म्हळ्यार देवा वयलो घट्ट विस्वास आनी ताका खोशी करपा खातीर केल्ली निस्वार्थ सेवा. एक दीस सगळ्यांक त्या सर्वशक्तिमान न्यायाधीशा मुखार आपलो हिशोब दिवचो पडटलो. नैतीक तत्वांच्या आदाराचेर मनशाची मानसिकताय विकसीत जाली जाल्यार येत्या वर्सांनी बायलां खातीर बरो समाज पळोवपाची आस्त आसा.
नजराना दरवेश
8975074456
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
