भांगरभूंय | प्रतिनिधी
प्रतिभावानांचे प्रतिभेक समाज योग्य प्रतिसाद दिना, अशें एक विधान उद्देजक, विचारवंत दत्ता दामोदर नायक हांणी हालींच मडगांवां एका सत्कार सुवाळ्यांत केलां आनी समाजाच्या दोळ्यांत जळजळीत ‘अंजन’ घालां. घडये दत्ताबाबाचीं हीं उतरां समाजाक कोडू लागत, पूण ते जें कितें उलयल्यात तातूंत तथ्य, सत्य आसा. तांच्या विधानांत एक ज्वलंत वास्तव लिपलां. वस्तुस्थितीक धरून दत्ताबाबान तें विधान केल्ल्यान ताका म्हत्व आसा, अर्थ आसा. तांणी अप्रत्यक्षरितीन समाजाचे संकुचीत वृत्तीचेर उजवाड घाला. कारण, आयज परिस्थितीच अशी आसा – प्रतिभा आशिल्ले व्यक्तीचेर समाज दुर्लक्ष करता आनी गुणवत्ता नाशिल्ले व्यक्तीक माथ्यार घेवन नाचता, ताचो सन्मान, सत्कार करता, ताका पुरस्कार दिवनूय मेकळो जाता.
गोंय ही कलाकारांची खण. हे खणींत कितलींशींच रत्नां आसात. कांय चकचकतात, कांय लिकलिकतात, कांय झगझगतात, कांय परजळटात, कांय तेजाळटात. पूण ह्या रत्नां मदीं कांय माणकां-मोतयां अशींय आसात जीं दुर्लक्षीत आसात. तीं काडून घांसून- पुसून नितळनिवळ करूंक जाय. तांची प्रतिमा आनी प्रतिभा परजळावंक जाय. तांकां उजवाडांत हाडूंक जाय. नाजाल्यार तीं तशींच उरतलीं आनी तांचें म्हत्व कोणाकूच कळूंक पावचें ना.
आमच्या ह्या गोंयांत चित्रकार, साहित्यकार, मुर्तीकार, शिल्पकार अशे कितलेशेच कार ‘घे’ म्हणून आसात. तातूंत कांय प्रतिभावान, फिशाल कलावंत आसात, प्रतिभेन भरिल्ले प्रज्ञावंत आसात. पूण ते सहसा मुखार सरिनात, कोणूच तांकां मुखार काडिनात, तांकां उर्बा दिनात. उत्तेजन दिनात आनी समाजूय तांची जाय तशी दखल घेना. कारण हे प्रतिभावान आपलीं कामां मन लावन आनी तोंड धांपून करीत आसतात. ते कसलेच तोखणायेची, पुरस्काराची, अपुरबायेची, भोवमानाची अपेक्षाय करिनात. कला ही आपणाक देवान दिल्ली देण, ते कलेक योग्य न्याय दिवप ही आपली लागणूक अशें म्हणून हे कलाकार आपली कला चालूच दवरतात. ते कोणाचे टिकेक भीक घालिनात, कोणाचे तोखणायेक भुल्लुसनात, कोणें कसलेंय भाश्य करूं वा शेरो मारूं तो मनाक लावन घेनात, त्या भाश्याचीं कुतांय ते काडूंक बसनात. आपली कला मन लावन करीत रावतात, आपले कलेंत जीव ओततात, कला ही आपलें सर्वस्व मानतात, कलेंतूच जगतात. मागीर ती जावं साहित्यकला, चित्रकला, मुर्तीकला, नाटककला, शिल्पकला वा जावं शिवणकला. हे प्रतिभासंपन्न कलाकार मुखार येनात, फाटीं रावतात आनी म्हणुनूच ते फाटींच उरतात. खरें म्हणल्यार अश्या कलाकारांक मुखार हाडून तांचे कलेचें प्रदर्शन करपाची गरज आसा. तांचे प्रतिभेक प्रोत्साहन दिवपाची आवश्यकताय आसा. पूण कोणाकूच तांचें पडिल्लें ना.
हालीं समाजांत प्रतिभा आशिल्ल्या व्यक्तींचें म्हत्व कमी जायत आसा. समाज तांचे प्रतिभेक योग्य न्याय दिना. सामान्य गुणवत्ता आशिल्ली व्यक्ती मात खंयच्या खंय पावता हीं दत्ताबाबाचीं उतरां दरेकल्याच्या मनाचें विचारचक्र सेर्त घुंवडायतलीच. कारण दत्ताबाबान एक सडेतोड आनी परखड विचार मांडला आनी हो विचार शें प्रतिशें खरो आसा. कारण आयज गोंयांत कितलेशेच गोंयकार आसात. तांचे कडेन प्रतिभा आसा, पूण तांचे प्रतिभेक गोंयांत किंमत ना, गोंयकारांक तांचो वालोर ना, गोंयच्या समाजाक तांच्या गुणांची पारख ना आनी म्हणुनूच हे प्रतिभावान गोंय सोडून मुंबय वा पुण्यां वतात. थंय तांची कला फुलता, तांची प्रतिभा पसवता, तिचें थंय चीज जाता. आनी गोंयांत जल्मल्ले हे प्रतिभावान गोंयकार आपले कलेच्या म्हालवजार आनी प्रतिभेच्या खुस्तार मुंबयंत वा पुण्यांत नांव जोडटात. थंयचे लोक तांकां माथ्यार घेतात, तांचे प्रतिभेची तोखणाय करतात, तांकां मानान – सन्मानान वागयतात. आनी त्या लोकांचो हो मान, सन्मान पळोवन गोंयचे हे प्रतिभावंत मुंबयकार वा पुणेकार जातात. तांकां थंय मानूय मेळटा आनी जोडूय मेळटा. प्रतिभावान कलाकारांक मुंबय, पुणे, बंगळुरू वा हेर शारांनी कित्याक वचचें पडटा? तांचे कलेक गोंयांत फावो तें प्रोत्साहन मेळना म्हणुनूच मूं?
खरें म्हणल्यार गोंयच्या प्रतिभावान कलाकारांक सोदून तांचे कलेक योग्य तो मान दिवपाची गरज आसा. तांची कला सभेमाजार हाडपा खातीर यत्न जावपाची गरज आसा. तांचे कलेक उत्तेजन दिवपाची गरज आसा. तांचे कलागूण हेरून तांचे कलेक फावो तो न्याय दिवपाची गरज आसा. तशें केलें जाल्यारच गोंयची कला आनी गोंयचे कलाकार प्रसिद्धीक पावतले आनी गोंय ही कलाकारांची खण हें सिद्ध जावंक पावतलें.
गोंयांत कसलोय राष्ट्रीय वा आंतरराष्ट्रीय महोत्सव आसल्यार कितलेशेच कोटी मोडून भायल्या कलाकारांक आमी आपयतात. त्या महोत्सवा खातीर लागपी सजावटीचें काम तांकां दितात. भायल्या कलाकारां कडल्यान कलेचीं कामां करून घेवचे परस गोंयांतल्या प्रतिभावान कलाकारां कडल्यान आमी तीं करून घेवंक शकनात? प्रतिभावान गोंयकारांचे कलागूण गोंयकारांक दाखोवचे अशें आमकां कित्याक दिसना? खरें म्हणल्यार अश्या कामां खातीर गोंयच्या कलाकारांक संद दिवंक जाय. कोणें सांगचें, तांची कला पळोवन, तांचे कलेचो प्रभाव पडून, तांचे कलेची प्रेरणा घेवन नवे कलाकार जल्माक येवंक शकतलेय बी.
कला आनी संस्कृती मंत्री गोविंद गावडे हांकां कलेची जाण आसा, आवड आसा. तेवूय एक कलाकारूच. तांणी गोंयांतल्या प्रतिभावान कलाकारांची एक वळेरी तयार करची आनी तांकां फावो तें उत्तेजन दिवचें आनी उपेक्षीत उरिल्ल्या ह्या कलाकारांक उजवाडांत हाडचें. गोविंदबाबान जर मनार घेतलें तर उपेक्षीत उरिल्ल्या प्रतिभावानांक योग्य तो न्याय मेळूंक पावतलो, तांची प्रतिभा चंवरतली, समाजूय तांकां मान दितलो, मानान पळयतलो… आनी प्रतिभा आशिल्ल्या व्यक्तींचें म्हत्व समाजांत कमी जायत आसा अशें कोणूच म्हणूंक शकचो ना.
– अतुल र. पंडित
96232699013
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
