भांगरभूंय | प्रतिनिधी
जायतो शिकिल्लो, संवरिल्लो लोक सक्षमता, श्रेश्ठत्व (एबेलिझम) विचारांत घुसपल्लो आसतात. अशे लोक दिव्यांगां कडेन भेदभाव करतात. तांचो सहसंवेदनेच्या भावनेन विचारच करिनात. हाचो परीणाम म्हणून ……
गोंय सरकार दिव्यांगां खातीर स्वतंत्र खातें निर्माण करपाच्या कामाक लागलां. अंदुंच्या राज्य अर्थसंकल्पांत तशें उतर मुख्यमंत्री आनी अर्थमंत्री प्रमोद सावंत हांणी दिल्लें. हाचें कारण म्हणल्यार आमच्या सरकारांत समाज कल्याण खातें हें दिव्यांगांचें मध्यवर्ती (नोडल) खातें. पूण ह्या खात्याचेर ज्येश्ट नागरीक धरुन सरकाराच्यो फुकट तिर्थवाडयो करपाच्यो येवजणी बी राबोवपाचें साबार काम पडटा. ताका लागून दिव्यांगांच्या हिताच्या कामां कडेन जायते फावटी दुर्लक्ष जाता म्हणपाच्यो कागाळी येत आसतात. राज्यांत गंभीरपणान दिव्यांगांच्या कागाळीं कडेन लक्ष दिवन वावुरपी राज्य दिव्यांग आयुक्त आसात. तांचे कडेनय अश्यो कागाळी येतात. देखून तांणीय सरकाराक स्वतंत्र खात्याची शिफारस केल्ली. पूण…
… पूण दिव्यांगां सारक्या दुर्लक्षीत घटकांक चड म्हत्वाची गजाल म्हणल्यार तांचें सर्वेक्षण. तांचे पासत कसलीय, जावं समाजीक राखणेची, आरोग्य वा शिक्षणीक येवजण आसूं , ती बरे तरेन करतले आनी चालीक लायतले तर तांचो लोकसंख्येंतलो आंकडो, वेगवेगळ्या दिव्यांगांचो आंकडो ह्यो गजाली मुदलांत सरकारा कडेन आसूंक फावो. 2011 वर्साचे जनगणनेंत गोंयांतल्या दिव्यांगांचो आंकडो 33 हजार दिला. पूण लक्षांत घेवपाक जाय तें म्हणल्यार हाका बारा वर्सां उलगल्यांत. इतलेंच न्ही तर 2016 वर्सा जो दिव्यांग हक्क कायदो देशांत मंजूर जावन चालीक लागलो तातूंत आदल्या 7 च्या सुवातीर 21 दिव्यांगांची अधिकृत वळेरी दिल्या. म्हणचेच गोंयांतलो तांचो आयचे घडयेक खरो आंकडो 60 हजारां वयर गेला आसुंये.
सध्या सरकाराचें सुकाणू खातें समाज कल्याण. ताणें कांय तेंपा फाटीं अशे खाजगी वाठाराच्या आदारान सर्वेक्षण करपाचो यत्न केलो. पूण खाजगी संस्थेन दरमाणशी खर्चाची चड निविदा दिल्ल्यान ते जावंक पावलें ना. आतां सरकारा कडेन दिव्यांगांच्या बाबतींत तरेकवार आंकडेवारी आसा. गोंयांत सध्या सुमार 13 हजार दिव्यांग म्हयन्याचें सरकारी पेन्शन घेतात. दुसरो आंकडो म्हणल्यार सरकाराच्या कसलेय येवजणेचो लाव घेवपाक दिव्यांगांक जाय ताच्या दिव्यांगपणाचो वैजकी दाखलो. तो सरकाराच्या हॉस्पिटलांनीच घेवचो पडटा आनी, केंद्र सरकाराची पोरुच्यान एक यूडीआयडी अश्या भोवउपेगी वळख कार्डाची येवजण राज्याराज्यांत नोंदणे सयत चालू आसा. तें कार्ड ऑन लायन करप आसता. त्या कार्डा पासत राज्य सरकाराच्या हॉस्पिटलांतलो दिव्यांग दाखलो सक्तीचो. तो नासत वा चुकीचो आसत वा सारको झळकना असो पोरणो जर्जर जाल्लो आसत तर सरकाराच्या हॉस्पिटलांनी वचून नवो दाखलो करचो पडटा. अशे तरेन सरकाराचो दिव्यांग दाखलो मेळोवपी लोकांचो आंकडो 26 हजार सुमार आसा.
गोंयांत फाटल्या विधानसभा मतदाना वेळार एकूण 11 हजार दिव्यांग मतदार नोंद जाल्लें. अशे तरेन जळींमळीं वेगवेगळे आंकडे आसात. पण ते दोट्टी बी आसतात. देखून एक अशें परीपूर्ण सर्वेक्षण जावपाक जाय, जातूंत राज्यांतल्या दिव्यांगांची पुराय म्हायती एकठांय एके कडेन सरकाराक मेळटली. हो विशय सगल्या समाजानूच गंभीरपणान घेवपाचो. आयचे घडयेक समाज तसो तो घेना. जाच्या घरांत दिव्यांग आसात ते पळोवन घेत ही वृत्ती समाजांत आसा. जाण्टेपणांत, बरे ना जावन, अपघातांत कोणय केन्नाय अपंग जावं येतात हें आमी आमचो मेंदू उक्तो करून चिंतल्यार लक्षांत येतलें. तशें तरेन जर सगळो समाज दिव्यांगांच्या समस्या कडेन आत्मीयतेन पळोवंक लागलो तर तो समाज सर्वसमावेशक आनी प्रगतीशील जाता.
दिव्यांगां कडेन काकूळटायेन पळोवपाचे दीस फाटीं पडले. तांकां आयज भौशीक वाठारांनी जमनी वयली तशेंच आभासी (व्हर्च्युअल) प्रवेश सुलभताय निर्माण करुन दिल्ल्या. ते शिक्षण, खेळ, नोकरी, वेवसाय, खंय म्हळ्यार खंयच फाटीं उरनात. पूण तांचो संवसारीक भलायकी संघटनेच्या अहवाला प्रमाण आंकडो लोकसंख्येच्या 16 टक्केच आसा. म्हणचे संवसारांत 1.3 अब्ज लोक कसल्या ना कसल्या दिव्यांगाचे आसात. पूण सरकार कायदे करता तांकां समक्ष करप, न्याय आनी समानतेची वागणूक, संदी दिवपाचे. पूण, समाजांत जे परंपरेन लोकांक दशिल्ले विचार आसात तातूंत दिव्यांगत्वाक कलंक चिटकयला. जायतो शिकिल्लो, संवरिल्लो लोक सक्षमता, श्रेश्ठत्व (एबेलिझम) विचारांत घुसपल्लो आसतात. अशे लोक दिव्यांगां कडेन भेदभाव करतात. तांचो सहसंवेदनेच्या भावनेन विचारच करिनात. हाचो परीणाम म्हणून दिव्यांगांच्या शारिरीक तशेंच मानसीक भलायकीचेर परिणाम जाता. जायते जाण मानसीक दुयेंस, डिप्रेशन आदींचे शिकार जातात. जायतो लोक लोकलजेक लागून दिव्यांगपण लिपयतात.
इतल्यानच सोंपना तर अशें तरेचे ‘एबलिजम’ मानसीकतायेचे लोक जेन्ना सरकारा प्रशासन हांगां आसतात तेन्ना कायदे कानून सवलती, प्रवेश सुलभताय हांगां कामा नेटान जायनात तशेंच भलायकी वाठारांत तांकां सक्तीचें स्टरीलायझेशन, तांकां मना आड हॉस्पीटलांत घालप, इलाज करप, घरांत – वैजकी संस्थेंत तांकां बंद दवरप… असल्यो गजाली घडटात. असल्यो गजाली बंद जातल्यो जाल्यार समाजाचे मानसीकतायेंत व्हड बदल येवंक यत्न जाय. अश्या मनशांच्या मेंदवाचीं जनेलां उक्ती जावन तांच्यांत ‘थोडी सी सोच बदल’ येवची पडटली. हाडची पडटलीं.
जो मेरेन असो सगलो समाज तांचे पासत उबो जांवचो ना, तो मेरेन तांच्यो समस्या, गरजो हाचेर सरकारांचेंय लक्ष वच्चें ना. देखून दिव्यांगांचे राज्यांतल्यान पुराय आनी वेवस्थीत सर्वेक्षण जावपाची मागणी ही अख्ख्या गोय समाजान करची पडटली. तें कर्तव्य सगल्यांचें. दिव्यांगांतल्या जायते जाणाक उलोवंक, आयकूंक येना, जायते जाणाक उबे रावंक जायना, चलूंक जमना. तांचो आवाज आदार, आमी सगल्या समाजान जावपाचेंच. तांचें स्वतंत्र खातें जाता ती गजाल बरीच. पूण ताचे वांगडा ताचें पुराय अशें सर्वेक्षण जावचें. जायते दिव्यांग स्वता वा तांचे घरचे दिव्यांग आसा म्हणून लिपयतात. समाजान जर तांचे कडेन कलंकीत म्हूण पळोवपाचें थांबोवन तांकां सहसंवेदनेचो हात दिलो तर आपसुक हेंय बंद जातलें.
– प्रकाश वामन कामत
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
