होंडा आयटीआयंत ‘सीड बॉल’ यंत्र

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

संवसारीक युवा कुशळटाय दीस 15 जुलयाक मनयतात. ह्या दिसा पयलींच होंडा सत्तरी उद्देगीक प्रशिक्षण केंद्रांत (आयटीआय) ‘सीड बॉल’ करपाचें यंत्र तयार केलें. हें यंत्र वेल्डर फाट्यांत प्रशिक्षण घेवपी विद्यार्थ्यांनी तयार केलां. ताचे खातीर लागपी सगळें सामान विकतें घेवपा खातीर शंकर छाया फाॅरेस्टीचे सौरभ सुयंकर ह्या उद्देजकान सहकार्य केलें.

बायोडायव्हर्सिटी अ‍ॅक्ट 2002 वर्सा भारतांत जालो आनी ह्या कायद्याची अंमलबजावणी आतां खेड्यांनी जातना दिसता. हें सिड बॉल यंत्र पर्यावरणाचे नदरेन भोव उपेगी. ह्या यंत्राचे मजतीन रानां विभागाच्या कामाक वेग येतलो. हें लक्षांत घेवन ह्या प्रशिक्षण केंद्राचे प्रशिक्षक अनिल विठ्ठल गांवस हांणी हो प्रकल्प हातांत घेतलो आनी तो 4 दिसांनी पुराय केलो.

ह्या यंत्रा खातीर साहिल च्यारी, रुसल शेख, सिद्धेश नायक, लक्ष्मण झोरे, आकाश कांदकुरे, तन्वेश नायक, विश्वपती मंडल, किरण बडीवाडर ह्या विद्यार्थ्यांनी मेहनत घेतली. ह्या कामा खातीर प्रशिक्षण केंद्राचे प्राचार्य नीलेश गांवस, संस्थेचे ग्रुप इंस्ट्रक्टर संजू नायक आनी प्रशिक्षण संस्थेचे हेर प्रशिक्षक आनी कर्मचारी हांचें सहकार्य आनी मार्गदर्शन मेळ्ळें.

हो यंत्र जातकच रोखडेंच तें रानां खात्यान मागलें. आतां तें तांचे सुवादीन केलां. ह्या यंत्राचे मजतीन दिसाक 3000 ते 5000 ‘सीड बॉल’ तयार करपाक मेळटात. म्हळ्यार जें काम करपाक वीस लोकांची गरज आसता त्या कामाक आतां दोग ते तीग जाण लागतले.

आमी जेन्ना खंयचेंय झाडाचें बीं रोयतात तेन्ना झाड रुजून येता. पूण जर त्या झाडा भोंवतणी जाय तशी माती नासल्यार तें एक- दोन म्हयन्यां भितर मरता. हे सिड बॉल तयार करपा खातीर ह्या यंत्रांत खंयच्याय झाडाचें बीं, 50 टक्के माती आनी 50 टक्के गांयडोळान तयार केल्लें सारें (वर्मीकंपोस्ट) वा झाडाक लागपी म्हत्वाचें सारें घालतात. अशें केल्ल्यान रुजून येवपी झाड व्हडलें जालें तरी मरपाचो प्रस्न येना. हाचें कारण म्हळ्यार त्या बियांच्या मुळाक म्हत्वाचे घटक आसतात.

ज्यां भुरग्यांनी हें यंत्र तयार केलां तांचे भितर सैमा खातीर आशिल्लो मोग दिसून येता. फुडाराक पांचवोचार सैम पळोवन ह्या भुरग्यांच्या मनांत आपणें केल्ल्या यंत्राची याद सदांच उरतली.

उदय सावंत

वाळपय

बाॅक्स

सीड बाॅल म्हणजे?

सीड बाॅल म्हणजे बियांचो बाॅल. बीं, चिकणमाती, माती, सारें घालून तो तयार करतात. १९३० त गुरिल्ला गार्डनिंग चळवळ गुप्तपणान झाडांचो प्रसार करपाक ही पद्दत वापरताली. जपानी शेतकार मासानोबू फुकुओका हांणी ही पद्दत लोकप्रीय केली. हे बाॅल जमनीचेर उडयले काय तातूंतल्यान रोप रुजता. महाराष्ट्रांत एक संस्था सीड बाॅल करून वा मेकळ्यो बियो रेल्वेंतल्यान वतना पडंग वाठारांत उडयतात. थंय मागीर झाडां रुजतात. गोंयांत सत्तरींतल्यो कांय संस्था सीड बाॅल करतात. पर्यावरण मोगीं मदीं ही पद्दत लोकप्रीय आसा.पडंग सड्याचेर तण रुजचें म्हूण ही पद्दत कांय जाणांनी यशस्वीपणान वापरल्या.