भांगरभूंय | प्रतिनिधी
जिणेंत एक फावटीं तरी वारी अणभवची, अशें म्हणटात. आषाढी एकादशी पासून चातुर्मासाची सुरवात जाता. आषाढी एकादशीक भगवान विष्णू शेषनागाचेर निद्रिस्त जातात आनी चातुर्मासा उपरांत कार्तिकेय एकादशीक जागे जातात. पंढरपुरांत आयज वैष्णवांचो महासागर तयार जातलो. लाखांनी वारकरी विठ्ठलाचें नांव घेत पंढरपुरांत जमतले. आळंदी, देहू, त्र्यंबकेश्वर तशेंच विंगड विंगड वाठारांतल्यान हजारांनी वारकरी पालख्यो घेवन पंढरपुरांत पावल्यात. सगल्यांच्या तोंडार एकूच नांव : विठ्ठलाचें. सगल्यांच्या ओंठार एकूच घोश : विठोबाचो. सगल्यांच्या काळजांत एकूच ध्यास : विठू माऊलीचो. सगल्यांक एकूच ओड : पांडुरंगाची, मनांत एकूच ध्यास : पंढरीची.
विठ्ठलाचें दर्शन घेवपा खातीर सगल्यांच्यो नदरो एकवटल्यात. फाटलीं हजारांनी वर्सां आषाढीक हे वारकरी एके विलक्षण ओडीन पंढरपुरांत येतात आनी विठोबाच्या आस्वासक दर्शनान पावन जावन परततात. जांकां पंढरपुरांत वचप परवडना, शक्य जायना अशे लाखांनी भावीक आयज आपापल्या शारांतल्या, गांवांतल्या, खेड्यांतल्या विठ्ठलाच्या मंदिरांनी गर्दी करतले.
आषाढी कार्तिकी भक्तजन येती
चंद्रभागेमाजि स्नाने जे करिती
आषाढ म्हयन्यांतली ही एकादस खूब पवित्र मानतात. म्हणून हे एकादशीक महाएकादशीय म्हणटात. हो दीस ह्या म्हयन्यांतलो सामको खोशेचो आनी आनंदाचो दीस. पांडुरंगाचे भेटी खातीर पावसा-उदकांत चिप्प भिजपी वारकरी भक्तांचे दिंडीचो सुवाळो खरेंच दोळे दिपकावपी आसता. हे एकादशीक आळंदी सावन ज्ञानेश्वराची, देहू सावन तुकारामाची, त्र्यंबकेश्वरा सावन संत निवृत्तीनाथाची, सासवड सावन सोपानदेवाची, पैठण सावन एकनाथाची, दहिठण्या सावन दहिठणकरांची आनी उत्तर भारतांतल्यान संत कबीराची पालखी वता. ह्या पालख्यां वांगडा सगले भावीक विठू नांवाचो गजर करीत पंढरपूराक पायी वारी करून पावतात. भारतांतल्या हेर वाठारांतल्यान तीन लाखां परस अदीक वारकऱ्यांची चंद्रभागेचे देगेर जात्रा भरता. हो सुवाळो खरेंच अवर्णनीय आसता. हे वारकरी एकादशीच्या दिसा फांतोडेर उठून चंद्रभागेचे देगेर न्हाण करतात. तुळस ओंपून विष्णूची पुजा करतात. दर्शन घेतात. विटेर उबो आशिल्ल्या विठ्ठलाचें दर्शन घेतात. ह्या दिसा सगले भावीक उपास करतात. आपल्या शेतांत पेरणी करूनच शेतकार भाव वारयेक वतात.
एकादशी संबंदान एक कथा सांगतात. मृदुमान्य नांवाच्या राकेसान भगवान शंकरा कडेन वचून ताची व्हडा भक्तीभावान आनी तल्लीन जावन आराधना केली. श्रीशंकरान प्रसन्न जावन ‘तूं कोणा कडल्यानूच मरचो ना, पूण एके बायलेच्या हातांतल्यान तुका मरण येतलें’ असो वर दिलो. असो वर मेळटकच मृदुमान्य राकेस अदीक मदांत जालो आनी ताणें सगल्या देवांचेर घुरी घालून देवांचो पराभव केलो. सगले देव शंकरा कडेन गेले, पूण शंकरानूच ताका तसो वर दिल्ल्यान ताका ताचे आड कांयच करूंक मेळनासलें.
उपरांत सगले देव शंकरा सयत एके होंवरेंत वचून लिपून बसले. थंय त्या सगल्यांच्या स्वासांतल्यान एक देवता निर्माण जाली. तिचें नांव एकादशी. तिणें त्या मृदुमान्य राकेसाक जिवेशीं मारून सगल्या देवांची मुक्तताय केली. त्या दिसा पावस पडटालो. ताका लागून सगल्या देवांक आपसूक न्हाण मेळ्ळें. तशेंच सगले होंवरेंत लिपून बशिल्ल्यान तांकां उपासूय घडलो. त्या दिसा सावन एकादशीचें व्रत म्हणून उपास करपाची प्रथा सुरू जाली.
एकादशीच्या दिसा सकाळीं बेगीन उठून न्हंयेचेर वा दर्याचेर वचून न्हाण करून आपले कुलदेवतेची वा विष्णूची पुजा करची. उपास करचो. पुजेक एक हजार वा एकशेआठ तुळशी ओंपच्यो. तुळशीचें पान खावन उपास सोडचो. ती रात देवाच्या भजनांत आनी चिंतनांत सारची. हरिकथा आयकुची आनी दुसर्या दिसा सुर्योदया उपरांत व्रत सोडचें अशें शास्त्रांत सांगलां. एकादशीच्या व्रताक लागून दोट्टी फायदो मेळटा. पुण्य लाबता. मन आनी चित्त प्रसन्न उरता आनी आपसूक ओंठार उतरां घोळूंक लागतात ः
काया ही पंढरी
आत्मा हा विठ्ठल
नांदतो केवळ पांडुरंग
!! जय जय हरी विठ्ठल !!
अतुल र पंडित
9623269013
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
