भांगरभूंय | प्रतिनिधी
लग्नाचो सिजन सुरू जाला आनी लग्ना संबंदान तरेकवार गजालींची तयारी सुरू जाल्या. कोणाक टॅन्शन लखोट्यांत कितले पयशे घालपाचें ताचें जाल्यार कोणाक टॅन्शन संगिता खातीर खंयचो नाच करूं हाचें. एका काळार दोन मनशां मदलें, दोन घराब्या मदलें आशिल्लें लग्न आतां एक सार्वजनीक सुवाळो कसो जाला. आनी ह्या सगळ्या भितर सगळ्यांत व्हड ताप जर कोणाचे तकलेक जाल्यार तो बायलांच्या! कारण तांकां समाजान घालून दिल्ल्या निकशा प्रमाण ‘सुंदर’ दिसपा खातीर एक आनी दोन न्ही कितल्योश्योच गजाली करच्यो पडटात. पार्लरान वच, दर सुवाळ्याक नवी साडी, केशभुशा, मेकअप, मेहंदी ह्यो सगल्यो गजाली, ताचे खातीर मनीस नेमप…. द लिस्ट गोज ओन!
ह्या सगल्या गजालींचो हिरो वा हिरोइण म्हणल्यार भांगर! तें आसले बगर आमचीं भारतीय लग्नां खंय पुराय जातात? संवसारांत भांगर तयार करपांत भारताचो आंकडो जरी 60वो आसलो तरी भांगर विकत घेवप्या मदीं मात भारत पयल्या क्रमांकाचेर आसा. देशांत गरिबी आसली तरी फाटल्या कांय दसकांनी जो मध्यम वर्ग तयार जाला, त्या वर्गान
भांगराची खरेदी खुबशा प्रमाणांत केल्या आनी करत आसा.
भारतीयांक प्राचीन काळा सावन भांगराचें पिशें हें पयलींच्या मुर्त्या वरवीं वा इतिहासीक दस्तावेजा वेल्यान कळटा. पूण ब्रिटीश राजवट आयले उपरांत राहणीमानांत आनी अर्थीक परिस्थितींत बदल घडिल्ल्यान हें पिशें मातशें कमी जालें जावंये. तरी लेगीत लग्न सुवाळे म्हळ्यार धुवांच्या आवय-बापायचेर पयलीं ताण येता तो भांगराचो. केन्ना केन्ना तर रिणां काडून, न्हवर्या वटेन मागला म्हणून लेगीत आपल्याक जमना तरी लेगीत भांगरा करप जाता. भांगराचे वेगवगेळे प्रकार हें आमचें दायज आनी ती एक कला हातूंत दुमत ना, पूण जेन्ना त्या भांगराक लागून कोणाकय मानसीक ताण येता आनी कोणाकय कमीपण दाखोवपाक ताचो वापर जाता जाल्यार तें कितपत मेरेन योग्य असो प्रस्न मनाक पडनासतना रावना.
आयज समाज बायलांचें सबलीकरण, तिचे हक्का विशीं उलयता खरो, पूण तोच समाज, (बायलो आनी दादले) एक लग्न जावपी चली कितलें शिकलां जांव तें खंय नोकरी करता वा ताचो सभाव कसो ह्या निकशांचेर उलोवचे परस लग्नाक ताणें भांगर कितलें घालां आनी घालूंक ना हाचेरूय ताचो आनी ताच्या घराब्याचो ‘दर्जो’ थरायतात. मागीर आपसूक त्या दबावा सकयल येवन कितलेंय फुडारिल्लें आसले तरी ह्या भांगर घेवपाच्या जाळ्यांत सगळींच सांपडटात. तातूंत भर म्हणून भांगर विकपी कंपन्यो दर सणा परबांक अशे तरेचें मार्केटींग करतात की आपणें हे खेप भांगर घेतलें ना म्हणून चिमटेय येतात.
भांगर आमी इन्वॅस्टमॅण्ट म्हणून घेतात होय संवाद जायते खेप आयकूंक मेळटा. आनी तें कांय प्रमाणांत खरें लेगीत. भांगर एक अर्थीक फाटबळ दिता पूण तें अर्थीक फाटबळच आशिल्लें जाल्यार म्हजें कितलें आनी तुजें कितलें ही तुळा जावची नासली. समाजीक एकता हाडपाक सोदपी (वा हाडपाचीं नाटकां करपी?) समाज ह्या बारीक सारीक (?) वेगळेचारांतल्यान हाडपाक पावतलो काय एकता? काय ताणें लग्नाक इतलें घाल्लें म्हण्टकच म्हाकाय तितलेंच जाय पडलें ना अशें म्हणून परवडना जाल्यार लेगीत भांगरा शिंगरा करपाची वृत्ती वाडपाक लागल्या आनी ती नवे पिळगे मदींय दिसता. आमी हें सगळें जाणट्यांक बरें दिसचें म्हण वा परंपरेन चलत आयला म्हणून करतात अशें घडये नवे पिळगेची लोक म्हणत. म्हाका तरी दिसता हीं फकत कारणां! परंपरेन चलत आयिल्ल्यो कितल्योश्योच गजाली फाटी दवरून मुखार गेल्ली पिळगी आमची! कितल्याश्याच गजालींचेर जाणट्यां कडेन वाद घालपी पिळगी आमची फकत भांगरा कडेन येतना परंपरेची बांदिलकी जागून येता काय? आसत घडये…
भांगर फकत मनशाकच न्हय तर देवांचेंय आवडीचें! भारतांतल्या देवळांनी कोट्यांनी रुपयांच्या भांगराची देवाण घेवाण जाता. हें भांगर जरी एकाच कडेन खूब काळ उरता अशें दिसलें तरी, भारतीय संविधानाच्या 360 (1) कलमा खाला अर्थीक आणीबाणी (इमरजंसी) लायली जाल्यार सरकार हें भांगर वापरूंक शकता. तेन्ना आमच्या देवालयांनी दवरिल्लें भांगर हें देशाचो ‘सेफटी फंड’ म्हणल्यार अतिताय जावची ना.
भांगरान भारतीयांक आयज मेरेन जायती अर्थीक सुरक्षा दिल्या. आपणें आपलें भांगर मोडून आपलो धंदो उबो केलो अशें सांगपी कितलेशेच जाण मेळटात तेन्ना ह्या भांगर पिश्याचें म्हत्व होलमलता. पूण ‘भांगर मोडप’ वा ‘विकप’ हे गजालीक नकारात्मक नदरेन पळोवपाक लेगीत समाज फाटी रावना.
भांगरा करपांत, भांगरा घालपांत कांयच वायट ना. तें सोबीतकाय वाडयता, कांय भांगरा वस्ती तर अशे तरेन तयार केल्ल्यो आसतात जाका लागून भलायकेची जतनाय लेगीत जाता अशें मानतात. पूण ह्या भांगरांचें ‘ऑबसॅशन’ जावप मात मानसीक थराचेर तेच प्रमाण समाजीक थराचेर मारक हें लक्षांत घेवंक जाय.
भांगराक लागून लग्न मोडलें जांव, भांगर घालूंक ना म्हण सुनेक त्रास केलो वा भांगर करपा खातीर घर विकलें अशे तरेच्यो खबरो जेन्ना आयकूंक येता तेन्ना कळटा की भांगर फकत सोबीतकाय वाडोवपी वा अर्थीक फाटबळ दिवपी माध्यम उरूंक ना तर ते समाजीक फूट घालपी, समाजांत शोशण वाडोवपी अस्र जालां. तेन्ना, ह्या चकचकपी धातूचो वापर आयचो समाज कसो करतलो हें ह्या समाजानच थरावचें. नाजाल्यार, संवसारांत भांगराचो सांठो सोंपतलो पूण आमचो स्वार्थ मात उरतलो तसोच!
डॉ. तन्वी बांबोळकार
9764780497
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
