भांगरभूंय | प्रतिनिधी
मुंबय उच्च न्यायालयाच्या गोंय खंडपिठान 30 नोव्हेंबराक आदेश दिलो, जे कोण राती 10 उपरांत आवाज प्रदुशण करतात, तांचेर कारवाय करची. हो आदेश म्हणजे एक अजापाची गजाल. कित्याक तर असो नेम हाचे पयलींच देशांत आसा. ताका संविधानाचो आदार आसा. कायदो हो पाळपाक आसता हाचो विसर जेन्ना प्रशासनाक, सरकाराक पडटा तेन्ना अशेंच घडपाचें. न्यायालयाक परतून- परतून बडी मारची पडटा, तेन्ना तें सामकें वायट प्रशासनाचें लक्षण आसा. हें करात, हें करूं नाकात, हें करूंक दिवं नाकात, अशें न्यायालयान सरकाराक सांगप, हाचो अर्थ सामको सोंपो. सरकार जें कायद्यांत आसा तें पाळपाक आडनदर करता, तो कायदो, तो नेम पाळूंक पळयना. अशी परिस्थिती आसप म्हणजे प्रशासनाक लजेची गजाल आसा. ह्या विशयाचेर फुडें वच्चे पयलीं म्हाका एक याद जाता, ती पयली सांगता.
आमच्या ल्हानपणांत गावांत एक जाणटेलो मनीस आसलो. हुशार मनीस म्हूण लोक ताका वळखताले. खूब मनशांक अर्ज बरोवप, फॉर्म भरप अशीं कामां तो करून दितालो. गोंय तेन्नाच मुक्त जाल्लें. सरकारी कार्यालया कडेन कसो वेव्हार करचो हें त्या मनशाक कळटाले. तांणी एक अर्ज सरपंचाक बरयलो की तो त्याच वेळार ताची कॉपी हातान बरोवन मामलेदार वा बीडीओ, उपजिल्लोधिकारी आनी जिल्लोधिकारी हांकां धाडपाक सांगतालो. त्या वेळार संगणक नासले, कोंकणी वा मराठी म्हणल्यार देवनागरी टायपिंगूय नासताले. अशे स्थितींत तो केन्ना- केन्ना सगळ्यो कॉपी आपुणूच बरोवन दितालो. एकाच वेळार इतले कॉपी इतल्या अधिकाऱ्यांक कित्याक, ह्या प्रस्नाचेर ताची जाप आसताली, हो अर्ज पावलो काय वयल्यान सकयल्याक जाप विचारपाची रीत आसा. तुजें काम बेगीन जाता, वयलो अधिकारी सकयल्या पांवड्या वयल्या मनशा कडेन जाप मागता. ताका लागून सरपंचा सयत सगल्यांक काम करचें पडटा. तेन्ना तशें घडटालें. सगळ्या कार्यालयांतल्यान दखल घेवन तशीं पत्रां येतालीं. त्या वेळार जिल्लोधिकारी होच सगल्यांत व्हड अधिकारी अशे मानताले. आयजूय हातूंत फरक ना. पूण आतां हे सगळे अधिकारी काम करिनात, ह्याच कारणा खातीर लोक उच्च न्यायालयांत कागाळ करतात. हे अधिकारी आपलीं कामां नीट करीत जाल्यार लोकांक न्यायालयांत वच्चे पडचे ना आनी न्यायालयाचींय कामां वाडचीं नात. ह्या अधिकाऱ्यांक कामाक लावप, जाप विचारप हें कोणाचें काम? तें आसा सरकाराचें काम, जें सरकार लोकांनी निवडलां, जे मंत्री, मुख्यमंत्री जाल्यात तांचें. ते भाशणां करीत रावले, आश्वासना दीत रावले, कार्यक्रमांत व्यस्त आसले कांय अधिकारीवर्ग कित्याक काम करतलो.
आवाज कमी आसचो, हवा बरी रावची आनी पर्यावरण हांची जतनाय जावची ह्या खातीर 1981, 1986 आनी 2000 वर्सा जे कायदे जाल्यात ते कोणें खंय गुठलायल्यात ताची चवकशी जावची पडटली. पयलो कायदो म्हणटा, हवेचें प्रदुशण ना जावपा खातीर सरकारान पावलां उखलचीं. तीं कशी उखलपाची ताचे नेम हो कायदो सांगता. दुसरो कायदो 1986 पर्यावरण जतनाय कशी करूं येता, त्या खातीर लोकांनी कितें करपाचें आनी सरकारान कितें करपाचें ते नेम स्पश्ट करता. म्हत्वाचो तिसरो कायदो 2000 वर्सा लागू जालो, जो आवाजाची मर्यादा कितें आसची तें सांगता. हाचोच अर्थ सगळे कितें तें बरयल्ले आसा. कितें करपाचें तेंय सांगलां. हे पाळिना जाल्यार कितें ख्यास्त जावची तेंय सांगलां. कोणें कितें करचे हाचेरूय स्पश्टपणान सांगलां. अशें आसताना, हे सगळे सरकार करिना म्हण आमी न्यायालयांत वचपाचें, जाल्यार मतां दिवन, सरकाराक कारभार सोंपोवन फायदो कितें, तेंच समजना. इतले कोटी रुपया मोडून वेंचणूक घेवन, वरांचीं वरां लायनीन रावून मतां दिवन, जर कायदो पाळचो अशें सरकाराक सांगपाक लोकांनी न्यायालयांत वच्चे पडप, हाचो अर्थ कोणें तरी सांगचो.
साळगांव, कळंगूट, काणकोण, पेडणें, कोलवा ह्या वाठारांतल्या दर्यादेगांचेर रातभर बोवाळ चलता. संगिताचो व्हडलो आवाज फांतोड मेरेन सुरूच आसता. हें गोंयकारांक नवें न्हय. हो आवाज लोकांची न्हीद पिड्ड्यार करता, अभ्यास करपाक शांतताय मेळना, दुयेंत मनशांक त्रास जाता, ह्या भायर सदांच सकाळीं कामांक वचपी मनशाक रातीं घरा येतुकूच सुशेग मेळना, हें आमी सरकाराक सांगून थकले. तें सरकाराक कळना अशें कशें म्हणूं येता. पर्यटन उद्योग वाडोवपाक खंय संगिताचे कार्यक्रम गरजेचे. ज्या पर्यटकांक तांच्या गांवांनी, शारांनी हें मेळना, ते हांगा येतात. हांगाच्या लोकांक त्रास जावपी कार्यक्रम आमी आयोजीत करतात आनी हांगाचो सुशेग वाट लायतात. हे सगळे कित्याक. पर्यटकांचें मनरिजवण करपाक आमचो सुशेग, भलायकी वाट लावपाची, असो हाचो अर्थ जाता. कॅसिनोंचेर जुगार, घुंवळे वखदा मेळपी गोंय ही वळख आमी कितले दीस दवरतले?
पर्यटन हो एकूच उद्येग उरला अशें आमचें सरकार म्हणटा. त्या खातीर हेर साधनां आसात. गोंयच्यो इगर्जो, देवळां, रानां, बागायती, गांवां, झरी अश्या कितल्याश्याच सुवातींचेर पर्यटक वचूंक शकतात, सोरो पिवंक आनी संगीत आयकुपाक तांकां बार्रां, तावेर्नां आसात. त्या सुवातींचेर 45 ते 75 डीबी आवाजान संगीत सुरू दवरूं येता. भितरल्यान संगीत वाजोवंक बंदी नाच. ताची आवाज मर्यादा पाळची पडटली. त्या खातीर उक्त्या सुवातींचेर बोवाळ घालून गोंयची शांतीकाय कित्याक इबाडप तीच कळना.
पुलीस आनी संगिताचो बोवाळ घालपी हाचे मदीं जे कितें चलता, ताचो परिणाम जर गोंयचे प्रतिमेचेर जाता, सुशेगाचेर जाता, जाल्यार पुलीस खात्याक जाग्यार हाडपाची गरज मुख्यमंत्र्यांक दिसूंक जाय. खंय कांयच जायना, कसलो बोवाळ आनी कितें अशें जर कोण म्हणटा आसत, जाल्यार तो मनीस रातचो आपल्या बंद घरांत न्हिदता आनी ताका गोंयचें कांय पडूंक ना, अशें म्हणचें पडटले. लोकांनी कागाळ्यो केल्यात, पूण तरीय कांय घडना अशें म्हणप हो लोकांचेर विश्वास ना अशें सांगपाचे प्रकार. दोन- तीन कागाळ्यो फट जावं येता, पूण हजारांनी कागाळ्यो येवप म्हणजे लोक ह्या बोवाळाक विटल्यात अशें दिसता. पुलीस धाड घालता, तेन्ना खंय म्युजीक सुरू आसना. पुलीस परतले उपरांत खंय फांतोडे मेरेन बोवाळ चलता. असलो कारभार थांबोवचो पडटलो. नेम पाळपा खातीर तयार केल्यात, ते सरकारानीच केल्यात हाची जाणीव बेगीन जावची आनी जीं कितें नाटकां चल्ल्यांत तीं बेगीत बंद जावन गोंयकारांक सुशेग मेळचो, अशें म्हणपाचो वेळ गोंयकारांचेर आयला, अशे दिसता.
बेकायदेशीर डान्सबार दर्यादेग वाठारांत आसप हें अबकारी आनी पुलीस खात्याचें अपेस म्हणचें पडटलें. अश्या सुवातांनी रातभर संगीत चलता, हें सांगचें पडना. अशे तरेन नेम मोडप म्हणजे गुन्यांवा फाटल्यान गुन्यांव करप. राज्यांत कायदो राखपी यंत्रणा आसा काय ना, असो प्रस्न पडटा. आदलो मंत्री मायकल लोबो बुधवारा म्हणटा, कितें चल्ला तें सारकें न्हय, डान्सबार बंद करात. लोबो इतलीं वर्सां कितें करतालो? हें एकामेकांर धुकलप बंद जावचे ना, आनी पुलिशेचो धंदो बरे भशेन चलतलो. आयज मेरेन होच अणभव आयला. सगळीं नाटकां चार दिसांचीं, हेंच खरें.
गंगाराम केशव म्हांबरे
8390917044
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
