रजनीताईक, कोंकणी कला साहित्य केंद्र केन्ना विसरूंक पावचेंना…

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

“दिवाळेचे परबे दिसा
तुवें केलो नश्र्वर देहत्याग
पूण तुजी सासाय अक्षय
लक्ष दिव्यांच्या उजवाडांत”
अामची रजनीताई म्हणजेच रजनी अशोक भेंब्रे 24 ऑक्टोबराक, भर दिवाळे दिसा फांतोडेर हो संवसार सोडून गेली. अल्प काळाचें दुयेंस, पूण तातूंतल्यान बरी जातली असो कोंकणी कला साहित्य केंद्राच्या सगळ्या वांगड्यांक विस्वास आशिल्लो, त्या विस्वासाक वेर घालून गेली. ती हो संवसार सोडून वच्चे आदीं सुमार तीन आठवड्यां आदीं आमी केंद्राचीं कांय वांगडी तिका म्हापश्यां मेळूंक गेल्लीं तेन्ना आपूण थोड्याच दिसांनी कुडचड्यार येतली, अशें तिणें सांगिल्लें. तिच्या उलोवपांतलो आत्मविस्वास पळोवन ती बरी जातली असो आमकांय विस्वास जाल्लो, आनी “तूं कुडचड्यार येतकच आमी परत तुका मेळपाक येतात” अशें आमीय तिका सांगिल्लें. पूण त्या वेळार नियतीच्या मनांत वेगळीच मांडणी आसा हाची आमकां इल्लीय कल्पना नाशिल्ली. ती कुडचड्यार सांगिल्ले प्रमाण आयली पूण आपलें निमाणें दर्शन दिवंक आनी आमी तिका मेळपाक गेलीं तिचें निमाणें दर्शन घेवंक!
रजनीताईच्या वचपान कुडचड्या वयल्या कोंकणी चळवळीचें आनी खाशेलेपणान कोंकणी कला साहित्य केंद्राचें खूब लुकसाण जालां. तिच्या घरच्या सारकेंच केंद्राच्या दर एक वांगड्यांकय तिच्या वचपाचें खुब्ब दुख्ख जाल्लें आसा. दोन दिसां आदीं केंद्रान खाशेली बसका घेवन तिका आर्गां ओंपलीं. हे बसकेंत सगळ्या वांगड्यांचो गळो तिचे यादीन भरून आयिल्लो. तिच्यो यादी सांगून सोंपनाशिल्ल्यो.
रजनीताई ही गोंयच्या कोंकणी साहित्य आनी भाशीक चळवळींतली एक निश्ठावन कार्यकर्ती, तेच बरोबर ती कोंकणी कला साहित्य केंद्राचीय एक सक्रिय कार्यकर्ती आनी मार्गदर्शक. ती केंद्राची संस्थापक वांगडी. 1988 वर्सा कुडचडें वाठारांतल्या वावुरप्य़ांचे तकलेंत कोंकणी भास, साहित्य आनी कले खातीर वावर करपाक एक कायम स्वरुपी व्यासपीठ कुडचड्यार आसचें, ते खातीर एक संस्था स्थापन करची असो विचार आयलो. ज्या मानेस्तांचे तकलेंत हो विचार आयलो ते मदीं रजनीताई एक आशिल्ली. केंद्राचे स्थापने आदीं 1985 ते 1987 ह्या काळांत जाल्ले राजभास चळवळींत, कुडचडेंच्या भाशा चळवळीचो एक भाग जावन तिणें आंदोलनांत वांटो घेतला. ते संबंदान पणजे आझाद मैदानाचेर कोंकणी मोग्यांनी केल्ल्या उपोशणांतय तिणें वांटो घेतला.
कोंकणी कला साहित्य केंद्रान फाटल्या 34 वर्साच्या काळांत जे जे उपक्रम राबयले, ज्यो ज्यो कार्यावळी केल्यो, त्या सगळ्यांत रजनीताईचो सहभाग आसा. ती उपस्थीत ना अशी आडवादानच एखाद्री बसका वा कार्यावळ जाल्या आसतली. केंद्राची अध्यक्ष म्हणुनूय तिणें कार्य केलां. भुरगीं ल्हान आसतना लेगीत तिणें केंद्राच्या कार्याक माथें मारलां. फाटल्या सुमार आठ वर्सांच्या काळांत ज्यो ज्यो वावुरपी समिती जाल्यो त्या सगळ्यां समिती वयली ती वयान जेश्ट वांगडी आशिल्ली, मात ती सदांच तरणाट्यांचे उमेदीन वावुरल्या, केन्नाच तिणें आपल्याच्यान जावचें ना वा जमचें ना अशें म्हणिल्लें ना. वांगड्यांचें शिश्टमंडळ वा प्रतिनिधी मंडळ खंयीय वचपाचें जालें तर ती सगळ्यांत फुडें आसताली. केंद्राक मनीसबळाची गरज पडूं वा पयशांची, ती एका पांयार ताची जबाबदारी घेताली. वेळा-प्रसंगार योग्य सल्ले दिताली. तिका कुडचडें वाठारांत मान आशिल्लो, तिचें वागपच नमळायेचें आनी घरांदाज. तिका टिचर म्हणून सगले जाण पाचारताले आनी मान दिताले.
कुडचडेंचे सद्द्याचे आमदार आनी सार्वजनीक बांदकाम खात्याचे मंत्री भौ. निलेश काब्राल तर तिका खूब मानतात. कुडचडें वाठारांतल्या प्रतिश्ठीत नागरिकां कडेन तिचे खूब बरेपणाचे संबंद आशिल्ल्यान ताचो केंद्राक खूब फायदो जाला. केंद्रा खातीर तिणें कांय शिक्षणीक शिश्यवृत्ती, पुरस्कार बी मेळोवन दिल्यात. ती वेव्हारांत चोख आशिल्ली. बायलां आनी भुरग्यां खातीर तिणें आपल्या दामोदर प्रकाशनाचे वतीन तशेंच केंद्रा वतीन मेळावेय घडोवन हाडल्यांत. तिच्या ह्या कार्याक लागून ह्या वाठारांतलीं महिला मंडळांचो तेंको केंदाक मेळ्ळो. 2018 वर्सा केंद्रान गोवा कोंकणी अकादेमीचे वतीन दुसरें कोंकणी नाट्य संमेलन घडोवन हाडलें. ह्या वेळार तिणें वयाची सत्तरी हुपिल्ली पूण तिणें कसलेच जबाबदारेक ना म्हणलें ना, वयल्यान कामां मागून घेतलीं, इतकेंच न्ही अकादेमीचे पद्दती प्रमाण मान्य जाल्ली रक्कम कार्य जाले उपरांत मेळटा हें कळटकच, केंद्राक पयशांची अडचण भासची न्ही म्हण स्वताचे पदरची मोठी रक्कम केंद्राक वापरपाक आपखोशयेन दिली.
शांत- संयमी सभावाच्या आनी हांसत्या मुखाच्या रजनीताईच्या कार्याच्यो यादी केंद्रा खातीर खूब आसात. केंद्र तिका केन्नाच विसरूंक शकना. तिणें बसकेक वा सभाघरांत येवन बसपच म्हणल्यार वातावरणांत एक तेजोवंत उभारी येताली. तिची अनुपस्थिती आतां सदांच जाणवत रावतली. केंद्राच्या फाटीवेलो एक मायेस्त-आवयचो हात सदां खातीर शेणला.
तिका ह्या समयार सगळ्या वांगड्याचे वतीन मनाकाळजा सावन आर्गां. तिणें रचिल्ल्या साहित्य आनी केल्ल्या कार्याच्या रुपान ती सदांकाळ ह्या संवसारांत उरतली….
तिच्या घरच्यांच्या दुख्खांत केंद्र सहभागी आसा.

( कोंकणी कला साहित्य केंद्राच्या सगळ्या वांगड्यांचे वतीन)

डॉ. जयंती नायक
9823575623