भांगरभूंय | प्रतिनिधी
सदानंद नांवाचो एक मनीस हंसापूर गांवांत रावतालो. नांव सदानंद पूण हो सदांच दुख्खी आनी उदास. गांव हंसापूर पूण हो सदांच रडतमूख. म्हळ्यार वाजेल्लोच आनी वैतागिल्लोच आसतालो. तो बाबडो करतलो तरी कितें. पयस पयस रानांत वचून, मेळटात तीं सुकीं लाकडां पुनावन ताचो भोरो बांदून गांवांत हाडून विकप. आनी जे कांय पयशे मेळटात, तांचे तिनसांजेर, तांदूळ गोटो घेवन घरा वचप. तेन्नाच घरांत रांदन सानकताली. आनी पोरां-बाळां दोन गोटे खातालीं. अशी सामकी गरीब परिस्थिती.
सकाळीं जी आंबील घेतिल्ली आसताली, ताचेर सगळो दीस काडचो पडटालो. पेजेचो नीस सुद्दा भायर वडोवप जायना आशिल्लो. कारण घरांत खावपी-पिवपी पांच तोंडां आशिल्लीं. आवय लेगीत भाटकान्नीगेर वावर करताली. भाटकान्न हात उखलून कितेंय दिताली. ते हाडून, आपलें पोट मारून आवय पोरांचीं पोटां भरतालीं.
सदानंद जे वाटेन घरा येतालो, ती वाट राजवाड्या भायल्यान आशिल्ली. त्या राजवाड्यांत उदय सिंग नांवाचो राजा रावतालो. सदानंद रानांतल्यान परतता, त्या वेळार सुर्यास्ताचें मोहक दृश्य पळयत राजा बाल्कनींत उबो आसतालो. तें अस्तंतेचें दृश्य खरेंच पळोवपा सारखें आसतालें. पयसुल्ल्यान दर्याचो गाज आयकूंक येता; तामशें हळडुवें मोव वत झाडां-पेडांर फांकलां; धुल्ल उबयत गोरवां परततात; दुदाक लुचपाक पाडकां हांबेतात; भिऱ्या भिऱ्यान कावळे, बकीं परततात. पयऽस तळ्याधडेवेल्या ऊंच झाडांचेर रातचे वस्तेक कांय बकीं बसल्यांत; मंद मंद व्हांवपी वाऱ्यान केन्ना मोगऱ्यांच्या, तर केन्ना जायांच्या, तर केन्ना चमेलीच्या प्रसन्न मोहक वासान सगळो आसमंत, सगळो परिसर परमळायला. अशी प्रसन्न वेळ.
राजा तें सूख अणभवत ते बाल्कनींत, ते गॅलरींत म्हळ्यार सज्ज्यांत उबो आसतना, जेन्ना ह्या लाकडां मारप्याचेर राजाची नदर पडटाली, तेन्ना ताचे कश्टी खुमणे राजाच्यान पळोवं नजो जातालें. जणू सुंदर रुपड्यार काजळाचें बोट कशें. राजान मंत्र्या कडच्यान ताची म्हायती काडली, तेन्ना ताचें दुख्ख राजाक कळ्ळें. आनी राजान मंत्र्याक सांगून ताका कांय धन दिवपाक लायले. कांय दीस तो लाकडां मारपी राजाक खूश दिसलो. राजाक समाधान जालें. कांय दीस गेले. लाकडां तोडपी भर रानांत वचून सदांच लाकडां तोडत आसतालो.
एक दीस त्या अटंग्या रानांत सदानंदाक कसलो तरी परमळ येवपाक लागलो. ताणें हांगा थंय भोंवन सोद घेतलो. तेन्ना ताका मातशें फुडें चंदनाचे कांय रूख आसात ते दिश्टी पडले. तो खूश जालो. कितें करूं? हांगा कोण पावना जाल्यार पुरो. ह्या झाडांचें मोल भारी मेळटलें. मानादीक कोणय मरता तेन्ना ह्या लाकडाक खुब्ब मागणी आसता.
“देवा तुजे खूब उपकार रे बाबा. हीं झाडां कोणाक मेळूंक दिवं नाका,” देवाक पांयां पडत ताणें हें मनांत म्हणलें.
आज घरा परततना जेन्ना ताणें राजाक पळयलें, तेन्ना ताणें नमस्कार केलो खरो; पूण खीणभर ताच्या मनांत विचार आयलो, “की राजाच्या अंत्येश्टीक हांव तीं लाकडां कापतलों. आनी कोणा कडेन तीं लाकडां आसचींच नात.”
विचार आयलो गेलो. ताणें मन शांत करपाचो यत्न केलो. बेगोबेग पावलां उखलीत तो गेलो. त्या विचारा सरशीं ताच्यान राजा कडेन पळोवपाक जायना जालें. कारण दोशी भाव ताच्या मनांत उठ्ठिल्ले न्ही?
आतां सदांच राजवाड्या भायल्यान परततना राजाचेर नदर पडली की तोच विचार ताच्या मनांत खीणभर तरी उठूंक लागलो. आनी ताचो परिणाम असो जालो की राजा दिसान दीस खंगोवपाक लागलो. अकारण खंती, दुख्खी जावपाक लागलो. जेन्ना जेन्ना त्या लाकडां मारतल्याचेर राजाची नजर पडऽ राजा ओगीच कासावीस जावप. काळीज धडधडप. मन उदास जावप. हाता पांयांक शक्त ना, सामको शक्तीपात जाला अशे राजाक दिसपाक लागताले. आनी दिसान दीस ही भिरांकूळ भावना वाडूंक
लागली. राजा जेवना खायना जालो. सामको उदासीन रावपाक लागलो. राजवैद्यान खूब खूब उपाय केले. पूण ताच्या जिवाक मातूय बरें दिसना जालें.
पूण राजाच्या हेंवय लक्षांत आयलें, त्या सदानंदाक पळयलें की हें चड जाता. राजान हें राजवैद्याक सांगलें. राजवैद्याक रोखडेंच समजलें, हें कितेंय पूण त्रांगडे आसा नक्की. ताणें शिपायांक धाडून त्या लाकूडवाल्याक धरून हाडलो. आनी सामको खडसावन आनी भितर वडोवपाचो भंय घालून विचारतगीर ताणें सांगलें. “सायबा हांवें कांयच करूंक ना. पूण म्हाका रानांत चंदन लाकूड दिसलां आनी तें राजाच्या अंत्येश्टीक उपकारतलें. असो सटकन विचार मनांत आयलो. त्या खातीर हांवें ती |राखून दवरल्यांत. आनी राजा दिसलो की होच विचार मनांत येता-वता. माफ करात म्हाका. पांयां पडटा. म्हाका बंदखणींत घालूं नाकात.”
राजवैद्याक सटकन राजाच्या रोगाचें कारण लक्षांत आयलें. एखाद्र्याच्या हरकटणीचो परिणाम. हो असो वायट जावं येता. हें राजवैद्याक कळ्ळें. ताणें खजीनदाराक सांगून त्या लाकडां कापतल्याक कांय धन दिलें. पयसुल्ल्या गांवांत पावयलो. आनी घरदार बांदून दिलें. आनी “परत तूं हे वाटेन येवचो ना. आनी ह्या गांवांतय परत दिसचो ना.” अशे सामके बजावन त्या लाकूड तोडप्याक पयसुल्ल्या गांवांत व्हरून पावयलो. कोणाच्याय मनांत पाड आशा, वायट इत्सा
नाका, म्हण तें चंदनाचें रान पुराय नश्ट करून वडयलें. मागीर राजाचें आरोग्य हळू हळू
सुदारत वचून राजा पयलीं भशेन ठणठणीत बरो जालो.
तेजश्री प्रभु गांवकर ( शब्दांकन)
9822139309
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
