भलायकी, ओश्पितालां, मरणां…

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

एकोणीस जानेराक म्हणजे तिसऱ्या सोमारा (जो म्हजो होमखणाचो दीस) दोतोर आनी भलायकी हांचे विशीं बरयिल्लें. आज तोच विशय मातसो वेगळे तरेन चर्चेक घेवया.
इतले मेरेन (चार म्हयन्यांनी) तुमी डॉ. रे स्ट्रॅंडाचें पुस्तक वाचलांय आसतलें. हांवें पयरूच ताचीं पयलीं कांय पानां (पयलें प्रकरण) परतून वाचलीं, कारण एक सोयरी ओश्पितालांत मरणा आड झूज दिताली. एक मनीस ओश्पितालांत आसप म्हणजे घराचो समतोल इबाडटा, कारण एक व्यक्ती दोतोरा सुवादीन जायत जाल्यार चौगां शिरकून उरतात. कशीं? एकलें पेशण्टाचे सेवेक, दुसरें घर सांबाळून जेवण बी करपाक, तिसरें जेवण, वखदां, बी हाडपा व्हरपाक आनी चवथें रातपाळयेक. ते परस, मुळांतूच भलायकी सांबाळिल्ली बरी न्हय?
हय, पूण ती कशी सांबाळप हाचेर आमचो एक पंगड (अशे संवसारभर जायते) भलायकेवंत लोकांक तशेंच पिडेस्तांक भलायकेचो वेवसायीक सल्लो दितात. कोणूय व्यक्ती बरी नासत जाल्यार ती वैजाचो सल्लो घेता. ताणें दिल्लीं वखदां (pharmaceuticals) घेता. आमी वैज न्हय, आमी सल्लो दितात तो बरे भलायकेचो आनी nutraceuticals घेवपाचो. हीं nutraceuticals वापरून कांक्रा सारकिलें दुयेंस लेगीत बरें जावं येता.
दोतोर कात काडटात खंय. एक पावल मुखार वचून म्हजें म्हणणें आसा – ओश्पितालां हाडां तासतात. कोणूय हें वाक्य न्हयकारूंक सोदीत जाल्यार म्हजे कडेन भक्कम पुरावो आसा. मनशाची पिराय सर्वसाधारणपणान शंबर (100) वर्सां आसता. आनी तो भलायकेवंत उरत जाल्यारूच जिवन जगपांत अर्थ आसा. नाजाल्यार, पिडेन भरिल्लो, दीसभर थंडी, आयिल्ल्या दिसा हाडांदुखी, थायरॉय्ड, दियाबेत, प्रेसांव, बी असल्या दुयेंसांनी त्रस्त आशिल्लो मनीस जगून कांयच फायदो ना. तो समाजाक उपेग पडच ना, वयल्यान कुटुंबाचेर भार जावन बसता.
ओश्पितालांत भरती जाल्लो मनीस भलायकेवंत जावन परतो घरा पावत हाची खात्री दिवं नजं, कारण थंय मनशाचे कुडीचेर इतल्या गजालींचो मारो जाता… हिसपा भायलो! सोर, इंजेसांवां, antibiotics हांचें प्रमाण आकांताळें. आनी हीं सुक्षीम जंतूनाशकां इतलीं खर आसतात, तांणी मारिल्ल्यो पेशी आनी ‘खाल्ले’ स्नायू आनी इंद्रियां हांचें कोंत आनी हिशोब करूं नजं. तेच खातीर ओश्पिताल म्हणटात तें उतर तुमच्या शब्दकोशांतल्यान काडून उडयात. दोतोर हेंय उतर उडोवंक मेळत जाल्यार चड बरें. कोणूय दोतोर तुमचो सोयरो, इश्ट आसल्यार मात न्हय आं!
जायते लोक घरा मरतात. बरेचशे अपघातांनी मार्गार जाल्यार खूबशे ओश्पितालांत. ओश्पितालांत कोणेंच पडचो न्हय, सगल्यांनी बरी भलायकेवंत जीण जगून वेळ येतकच वच्चें असो आमच्या पंगडाचो हेत आसा म्हणून आमी आमचे कडेन आशिल्लें ज्ञान लोकाक दितात. सामकें फुक्कट! जाणें घेतलें ताच्या जिवनाचें भलें जालेंच जालें…
इतलीं वर्सां निरिक्षण केले उपरांत म्हजें ठाम मत जालां तें अशें: ओश्पितालांत मनशाक फकत अपघात, बाळंटेर, बी अशा वेळांचेर दवरप गरजेचें आसता. हांव दोन खेपे ओश्पितालांत baixar (देंवोवप) जालां. एकदां, म्हाका तिनसांजे जोर येतालो आनी गुळी घेतकच रातच्या धां मेरेन वतालो. बापूय फार्मासेवतीक. गुळी ताणेंच सुचयिल्ली. अशें दोन राती घडटकच तिसरे सकाळीं दोतोर आशिल्ल्या भावोजीन तपासलो. सरकारी ओश्पिताल तेन्ना पणजे आशिल्लें. OPDत तपासून म्हाका थंय baixar केलो. दोन राती उरून गू-मूत तपासून अळे बाकी पुज्य! कित्याक लागून जोर येतालो तें कळ्ळेंच ना. दोतोर बोंडे?!
दुसरे फावटीं, कचेरेचे तिसरे माळयेर पावतासर गची आंवुळिल्ले भशेन जाली. कार्दियोग्राम काडटकच इतल्या वर्सांनी काळीज अनियमीत चलता हाचो दिश्टावो जालो. एका खाजगी ओश्पितालांत भरती जालों. दोन राती काडल्यो. उपरांत, दुसऱ्या एका वैजान तपासून गुळयो दिल्यो. एक strip सोंपतकच nutraceuticalsचेरूच काळीज चलोवचें अशें थारायलां तें आज मेरेन फोर्त चलता. सात वर्सां उलगलीं. मनशाक आपणाक कितें जालां हें कळत जाल्यार न्युट्रास्युटिकल घेवपाक सोंपें जाता. आपलो धंदो (असो तांणी केला) बंद पडत म्हणून दोतोर, ‘शी! तें घेवं नाका आं!’ अशी शिटकावणी दितात, कारण तांची वैज- फार्मासेवतीक- रोगनिदान शास्त्रज्ञ- ओश्पिताल ही धंद्याची सांखळ तुट्टा. पेशंटाक कितेंय जावं, आमचो ‘धंदो’ बरो चलूं. (वैजाचो पेशा, सेवा काय धंदो?) आज वैज हो वेपारी जाला, आनी ताचो पेशा लाखांकोटींचो धंदो!!
जायते वैज आपलीं ओश्पितालां चलयतात. दर एकल्यान खाज्याचे मांड उकते केल्ले भशेन दिसता. ते भायर, तांकां पोशणा/आहारा विशीं मात्तूय गिन्यान ना. आसत जाल्यार तें ते वापरूंक सोदिनात. नाजाल्यार ‘पेसण्ट’ हातांतलो वता. पिडेस्त ओश्पितालांतूच मरचो अशी तांची इत्सा. “Very bad case” अशें एका दोतोरान जिचे विशीं म्हणिल्लें तिचो उल्लेख वयर दुसऱ्या परिच्छेदांत आयला. ती bad case बरे भशेन जियेवन धा वर्सां उपरांत हालींच गेली. असले ‘बोल्साधीन’ जाल्ले दोतोर मेळत जाल्यार (साश्टींतले शैलेंत) “मोरों पुरो”.
हालीं कांय दोतोरांनी पंगड केल्यात, कारण तांणी पळयलां, एकलोच रावून practice करीत जाल्यार आपूण शेणिल्ले भशेन जातां. देखून, बुडटाच जाल्यार सांगातान बुडुया म्हणून ते सगल्या तरांच्या वैजांचो हात धरूंक लागल्यात. आनी म्हणुनूच तांणी एक व्हऽऽडलो खाज्याचो मांड उकतो केला. तातूंत खाजेंच न्हय, रेवड्यो, खटखटें, साकरीच्यो बावल्यो, चणे, भिकणां, म्हानां, लाडू, जिलब्यो, बी असल्या तरांचे नग – वैजकी भाशेंत, दोतोर, क्ष-किरण, रोगनिदानशास्त्रज्ञ, सिटीस्कॅन, बॉडी स्कॅन…हळक्षज्ञ, आनी फार्मास – असले एकठायिल्ले नग आशिल्ली package मेळटा. पेशण्टान फकत बटन दामपाचो आनी आपणाक कसले तरेचें मरण जाय तें थारावपाचें. दोतोरान आपणाक लुटला हें पिडेस्ताक सरणार पावतां पावतां वा कायशांव धांपतां धांपतां कळटा. पूण ते म्हणिसर वचपाचो वेळ जाल्लो आसता.
देखून, पयलींच सादूर जायात. भलायकेची जतनाय घेयात आनी बरी जीण जियेयात.
हांव आसांच तुमचे फाटल्यान…

दामोदर घाणेकार
84599 98914