होळयेक लासुन सद्गुण स्विकारया

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

उज्यांत लासपी होलिका ही फकत एक प्रतिमा न्हय, तर आमच्या काळजांतल्या मत्सर, दुस्वास, अहंकार, हांवरेंपण आनी वायट सवयींचें प्रतीक आसा.

होळी हो भारतीय संस्कृतायेंतलो एक पुर्विल्लो उत्सव. फाल्गुनाच्या पुनवे दिसा मनयतात. ताका वसंत ऋतूच्या आगमनाचें प्रतीक मानतात. रंग, आनंद, उमेद आनी समाजीक एकचार हांचे खातीर नामना मेळिल्लो हो उत्सव प्रत्यक्षांत होळी दहन आनी धुलवड ह्या दोन भागांनी विभागला.
होळी लासपाचो विधी खास धर्मीक, संस्कृतीक आनी समाजीक अर्थांनी समृद्ध आसा. विधी फाटलो मुखेल हेतू फकत परंपरेचोच एक भाग न्हय, तर मनशाच्या भितरल्या आत्म्या कडेन, नैतीक मुल्यां कडेन आनी समाजीक जिणे कडेन जोडिल्लो आसता. पुराणांत प्रल्हाद आनी होलिका हांची कथा हे परंपरे फाटल्यान जोडिल्ली आसा. हे कथे प्रमाण प्रल्हाद हो विष्णुचो भक्त आशिल्लो, पूण ताचो बापूय हिरण्यकश्यपून स्वताक देव मानून ताका विष्णूची पुजा करपाक बंदी घाली. ताणें पुताक विष्णूची पुजा करपाक आडावपाचे जायते यत्न केले, पूण प्रल्हाद अढळ रावलो. निमाणें हिरण्यकश्यपून आपली भयण होलिका हिचो आदार घेतलो.
होलिकेक उज्या पसून राखण मेळपाचो वर मेळिल्लो. ती उज्यांत बसली आनी ल्हान प्रल्हादाक मांडयेर दवरलो. पूण होळी पेटयतकच विष्णुचे कृपेन प्रल्हाद वाटावलो आनी होलिका उज्यांत भस्म जाली. हे घडणुकेन सत्य, श्रद्धा आनी भक्ती हांचें जैत जालें, जाल्यार अहंकार, अत्याचार आनी अन्याय हांचो नाश. होळी लासप हें हे घडणुकेचें प्रतीक मानतात.
होळी लासपाचो पयलो आनी मुखेल हेतू म्हणल्यार सत्याचें फटीचेर जैत मेळोवप. हें पौराणीक संदर्भांतल्यान स्पश्ट जाता. समाजांतल्यान अन्याय, जुलूम, वायट प्रवृत्ती आनी अनैतिकताय नश्ट करून सद्गुण उदेंवचो हो हे विधी फाटलो मुळावो संदेश. होळीच्या उज्यांत लासपी होलिका ही फकत एक प्रतिमा न्हय, तर आमच्या काळजांतल्या मत्सर, दुस्वास, अहंकार, हांवरेंपण आनी वायट सवयींचें प्रतीक आसा. आमचीं न्हयकारात्मक प्रवृत्ती ह्या उज्यांत आमी लासूंक जाय अशी एक प्रेरणा हो उत्सव दिता.
होळी दहनाचो आनीक एक हेतू म्हणल्यार समाजीक एकचार आनी सामुहीक भावना घटमूट करप. दरेका गांवांत लोक एकठांय येवन होळयेची तयारी करतात. लांकूड एकठांय करतात, विधी, पुजा करतात. हातूंतल्यान परस्पर सहकार, संवाद आनी मोग वाडटा. जाती, धर्म आनी अर्थीक स्थिती पळयनासतना लोक एकठांय येतात, हें ह्या उत्सवाचें खाशेलें समाजीक म्हत्व. समाजांतलो ताण उणो करप, मोग आनी इश्टागत वाडोवप होय होळी दहना फाटलो म्हत्वाचो हेतू.
तिसरो हेतू ऋतू बदलपा कडेन संबंदीत. ह्या काळांत शिंयाळो सोंपता आनी वसंत ऋतूक सुरवात जाता. पुर्विल्ल्या काळांत वातावरणांतले जंतू, किडे वा अशुद्धी काडून उडोवपाक उजो लावपाची पद्दत आशिल्ली. उजो हें शुद्धीकरणाचें प्रतीक मानतात. देखून होळी लासपाक पर्यावरण आनी भलायके कडेन संबंदीत आशिल्लें प्रतिकात्मक म्हत्वूय आसा. अर्विल्ल्या काळांत ह्या गजालींचें स्वरूप बदललां तरी शुद्धीकरणाची आनी नवे सुरवातीची भावना अजूनय उरल्या.
होळी दहनाचें आनीक एक आंग म्हणल्यार अध्यात्मिक जागृताय. उज्या मुखार उबो रावून मनीस जिवितांतल्यान अडचणी, दुख्ख आनी न्हयकारात्मकताय पयस करपाक प्रार्थना करता. तो एक आत्मनिरीक्षणाचो खीण. चुक, वायट विचार, वागणूक सोडून नवे उमेदीन जिवीत जगपाचो संकल्प करता. देखून होळी दहन हो फकत भायलो विधी न्हय, तर अंतरमनांत भितरली रुपांतराची प्रक्रिया आसा.
हाचे भायर होळी दहन ही खोशी आनी उत्सवाची पूर्वतयारी आसा. रंगांचो उत्सव दुसऱ्या दिसा मनयतात, पूण ताचे आदीं पोरणी कोडू याद आनी वाद विसरपाचो संदेश होळीच्या उज्या वरवीं दितात. ते खातीर रंगपंचमी दिसा सगले एकमेकांक रंग लावून नवे आशेन आनी नितळ मनान होळी खेळटात. अशे तरेन नातें सुदारपाक आनी नव्यान सुरवात करपाक होळी दहन मनां जोडपी एक सांस्कृतीक पूल थारता.
एकूणच होळी लासपा फाटलो मुखेल हेतू बहुआयामी आसा. होळये दीस फकत पौराणीक घडणुकेचो उगडास दिना न्हय, तर जिणेंत मुल्यांचो भाव रुजयता. सत्य, श्रद्धा आनी सद्गुण स्विकारप, वायट प्रवृत्ती सोडप, समाजीक एकचाराक चालना दिवप, ऋतूंतल्या बदलाक येवकारप आनी आत्मशुद्धी मेळोवप म्हणल्यार होळी दहनाचो संगम. ह्या उज्यांत लासपी होलिका खंयचेय परिस्थितींत निमाणें सत्य आनी सद्गुण हांचें जैत जाता, असो सतत उगडास करून दिता. देखून होळी दहन हो जिणेचीं मुल्यां, समाजीक समता आनी अध्यात्मिक उत्थान हांचो संदेश दिवपी एक प्रेरणादायी उत्सव आसा.

सुदिन वि. कुर्डीकार
8275425404