तेलाक लागून?

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

सुणो पिसावला अशें जाहीर करुन ताका मारप, अशी एक इंग्लीश म्हण आसा. मनीस, राष्ट्रांचे बाबतींतूय ती बरेच खेपे खरी थारल्या. अमेरिकेन पयलींच आरोप दवरून कांय देश उध्वस्त केल्ल्यात आनी उपरांत त्या देशान तशें कांय करूंक नाशिल्ल्याचें उक्तडार आयलां. इराक सोंपलो (काय सोंपयलो) रासायनीक शस्त्रांच्या दुबावा वयल्यान. निमणे मेरेन तीं मेळूंकच ना. आतां शेजारी इराणाक धपको बसला. तो अणुबाॅम्ब करता, आमचेर हल्लो करतलो, अशें म्हणीत इझ्रायलान पयलो हल्लो केल्लो. उपरांत अमेरिकेन. तातूंत 200 वयर इराणींक मरण आयलें. तांचे सर्वोच्च फुडारी अयातुल्ला अली खामेनी (86) हांकां मरण आयलां. तांच्या कुटुंबांतलेय कांय जाण सोंपल्यात. इराणांत हाचें दुख्ख, तिडक आनी कांय भागांनी खोसूय मनयतना लोक दिसले. इराणान प्रतिहल्लो करून लागसारच्या देशांतले अमेरिकेचे तळ नश्ट केल्यात. थंयूय लोक मेल्यात. शाळेचेर क्षेपणास्त्र पडिल्ल्यान 85 विद्यार्थीनींक मरण आयला. आतां इराणाच्या लश्करान इतिहासांत केन्ना जावंक ना असो हल्लो करतले, अशी शिटकावणी दिल्या. तेलाक लागून सुरू जाल्ल्या ह्या रेडे- पाड्यांच्या ह्या झुजांत कोणाचेर काळ येतलो, हें थारचें आसा.
सध्या फक्त तीन राष्ट्रां मदलें झुज आसलें तरी तें वाडपाची भिरांत दिसता. चीन, रशिया सारके देश अमेरिकेच्या विरोधांत आसात. बरेच अरबी देश इझ्रायलाच्या विरोधांत आसात. देखून कितेंय जावं येता. आखाती देशांनी अस्थितताय वाडली काय कच्च्या तेलाचें मोल वाडटा. मागीर इंधन म्हारग जाता. चडशें तेल ज्या दर्या वाठारांतल्यान येता, त्या स्ट्रेट आॅफ होर्मुझांत तणाव वाडल्यार ‘इंधन संकश्ट’ येतलें. म्हारगाय, शॅर बाजाराचें कितें जाता, तें कळ्ळां. आतंकवादी कारवाय वाडूं येतात. निर्वासीतांचीं ल्हारां आयल्यार हेर देशांचेर परिणाम जाताच. इराण आयज थोड्यांक भारताचो दुस्मान दिसता तरी तो आनी अमेरिका- इझ्रायल हे आमचे पयलीं सावन इश्ट. इराण आमकां उर्जा मळाचेर मजत करता. इझ्रायल शेती, तंत्रज्ञाना खातीर गरजेचो. अमेरिका धोरणात्मक इश्ट. इराण आनी आखाती देशांनी लाखांनी भारतीय विद्यार्थी, कामगार आसात. तणाव वाडल्यार तांचे सुरक्षेचें, नोकरेचें कितें? भारताक संतुळीत भुमिका घेवची पडटली.
महासत्तांक आपले परस कोणूच मुखार गेल्लो खपना. ताका लागून संद मेळटा तेन्ना ते एकमेकांक चेपतात. महासत्ता जावनूय अमेरिका, चीन, रशिये सारकीं राष्ट्रां विस्तारवादी भुमिका घेवन हेर देशांक नाचयत आसात. जात, धर्म, वंशाचें निमित्त करून ते केस्तांवांय करपाक लागल्यात. हीच सध्याच्या जगाची रीत. हाचो परिणाम सामान्य भौसाक भोगचो पडला. थोड्यांक जीवूय वगडावचो पडला. अहंकार पोशेत हेर राष्ट्रांचो दुस्वास करून, तांचेर हल्ले करून मनीस जातीक कलंक आशिल्ल्या फुडाऱ्यांक कितें समाधान मेळटा, तेंच समजना. इराकाक अमेरिकेन धपको दिले उपरांत बरींच वर्सां समाजीक अस्थिरताय, बेरोजगारी, पायाभूत सुविधांचो उणाव, गरिबी, मानसीक तणाव भोगचो पडला.
खामेनी सर्वोच्च फुडारी आसले तरी तांच्या मरणान इराणाच्या कांय वाठारांनी खोस मनयल्या. बायलां आड हिजाबा सारके कडक नेम, खर इस्लामी कायदे, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्याचेर निर्बंध, पुलिसांची नदर, वर्सांची वर्सां बंदखण अशा साबार कारणांक लागून खामेनी हांचे हाड खर तिडक आशिल्ली. मात परंपरा, रुढीवादी इराणी तांचे भक्त जाल्ले. मुक्तीवादी फुडाऱ्यांनी इराणची सत्ता ताब्यांत घेवची अशी एके वटेन मागणी जाता, तर दुसरे वटेन ‘डेथ टू अमेरिका, इझ्रायल’ अश्यो घोशणाय जावंक लागल्यात.
ह्या प्रादेशीक संघर्शा कडेन फक्त राजकी वक्लांतल्यान न्हय, तर मनीसपणाचे नदरेनूय पळोवंक जाय. तशें केल्यारुच मनीसजात तिगतली. दोळ्याच्या बदल्याक दोळो, ह्या धोरणान एक दीस संवसारुच कुड्डो जातलो, हें विसरूंक फावना.