आंदोलन पे आंदोलन….

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

शिगम्याच्या धोलार तोणी पडचे पयलींच तो सुरू जाला. काल, पयर न्हय, तर तसो फाटले कांय म्हयने तो चलता. गांवांगांवांनी. आंदोलनांच्या स्वरुपांत. सगलीं आंदोलनां अर्थांत विरोधाचीं. घडये हाचे आदीं अशे विरोध केन्ना जांवंक नासतले! नार्वेंच्या नियोजीत गंगा आरती प्रकल्पा आडच्या आंदोलनान तातूंत आतां आनीक भर घाल्या. झोन बदलाच्या विरोधांत आयज पणजे सगल्या पक्षांचें म्हाआंदोलन जावपाचें आसा. गोंयमायेचे कृपेन सगलें कितें शांतीकायेन जांव, अशीच गोंयकारांची मागणी आसतली. हाचे आदीं गोंयांत बशीची अर्दी तिकेट, रापोणकार, राजभाशा, कोंकण रेल्वे, नायलाॅन 6, 6, भाशा माध्यम, प्रादेशीक आराखडो…. अशीं जायतीं आंदोलनां जाल्यांत. कांय हिंसकूय आशिल्लीं. गोंयकारांक हुलोप बसला. ताच्यो यादी भोवतेकांच्या मनांत आसतल्यो. इतिहासाची पुनरावृत्ती जावचे पयलीं ह्या नव्या आंदोलनाचेर सर्वमान्य तोडगो आयल्यार बरो.
पाळे- शिरदोणकारांनी कलम 39 अ खाला केल्लें जमनीचें रुपांतर रद्द करचें हे खातीर गोंय शार आनी नगर नियोजन कार्यालयांत (टीसीपी) धरणें धरिल्लें. त्या वेळार तांकां (बायलांकूय) पुलिसांनी उखलून, ओडीत भायर काडले. आमदाराकूय फरफटत हाडलो. हें आंदोलनांत तेल ओतपी थारलें आनी आतां तें उग्र रुप घेवपाचे वाटेर आसा. टीसीपी कायद्यांत हें कलम घालपाचें विधेयक विधानसभेंत मंजूर जाल्लें तेन्ना बोवाळ करपी विरोधकांक मार्शलांनी उखलून भायर व्हेल्ले. ह्या कलमा वरवीं सरकाराक प्रादेशीक आराखडो वा झोनांत बदल करपाचो विशेश अधिकार मेळटात. जमीन धनयाच्या अर्जा प्रमाण जमीन वापर बदलपाक मेळटा. म्हणल्यार दोंगर, शेत, बागायती हेर वापरा खातीर रुपांतरीत करपाक मेळटात. टीसीपी कायद्याच्या 17 (2) कलम दुरुस्ती वरवीं प्रादेशीक आराखड्यांत थेट बदल करपाचो अधिकार मेळटा. पयलीं ताचेर भौशीक सुनावणी, हरकती हांची कडक प्रक्रिया आशिल्ली. ती सदळ जाल्या खंय. कांय जाणांच्या मतान, जमनीच्या रुपांतराक पंचायत पसून हरकत घेवपाक शकना.
पर्यावरणवादी, आंदोलकांच्या मतान पयल्या कलमाक लागून शेतजमनी, दोंगर, सैमाचे नदरेन संवेदनशील वाठार धोक्यांत येतले. प्रादेशीक आराखड्याचे प्रक्रियेक (नवो आराखडो जावपाचो आसा.) कोयरा पेटयेंत उडोवन हे बदल जातात, असोय तांचो आरोप. रिअल इस्टेट उदरगतीक नेट येतलो. सरकार म्हणटा, उदरगतीचीं कामां धडाधड जातलीं, पायाभूत सुविधा, रोजगार वाडटलो. प्रक्रिया फटाफट जावपाक हीं कलमा गरजेचीं. मात, कांय व्हडले निवासी आनी हेर प्रकल्प दरेका गांवांत, तेय बी दोंगरांचेर, मळांचेर सुरू जाल्ल्यान वा येवपाचे आशिल्ल्यान थळावे चाळवल्यात. सैम इबाडटलो, शेतां, पोरसांचेर हावळ येतली. देखून प्रकल्पांक विरोध जावंक लागला. भितर जमनी, सैमा कडेन संबंद आशिल्ले उदरगतीचे प्रकल्पूय आसात. हाचे आदींय उत्तर गोंयांत दर्यादेगांचेर, शारांनी आराखडे बदलून बांदकामांक परवानगी दिल्ली. हें सगलेंच मागीर रद्द जाल्लें.
जाणकारांच्या मतान, झोन बदलाक लागून पाचवी चार उणी जावन कार्बन शोशून घेवपाची तांक उणी जातली. उष्णताय, उदकाची पातळी वाडटली, उदक जमनींत जिरप कमी जातलें. परिणाम हुंवार. मेळत थंय बांदकामां जाल्यार सुकणीं, नुस्तें, सरपटपी जीव, किटक, प्राण्यांचे ‘गांव’ नश्ट जातले. आतांच माकड, गवे, बिबटे, हती, सोरोप, दुकर, साळी गांवांनी येवपाक लागल्यात. खुबेकार, भाजयेकार, बागायदार, शेतकारांच्या उत्पन्नाचेर परिणाम जातलो. येरादारी, उदक, वीज, कोयराचें वजें वाडटलें. तेन्ना सैमाचो विचार करून, थळाव्यां कडेन भासाभास करून सगले कितें नियोजनबद्ध पद्दतीन जावंक जाय. शेतकी, सैम संवेदनशील वाठारां खातीर जाणकारांचो सल्लो घेवंक जाय, ग्रामसभेंतूय भासाभास जावंक जाय. अनियंत्रीत आनी पारदर्शकते बगर कितेंय जाल्यार लोक आरड मारतलेच, मोनजात तिडकतली आनी सैमूय सैरभैर जावन मनाक येता तशें वागतलें.