भांगरभूंय | प्रतिनिधी
शिरगांवची आई लयराईची जात्रा म्हणल्यार गोंयांतल्या आनी गोंयां भायल्या लोकांची एक खाशेली जात्रा. ही जात्रा वैशाख शुद्ध पंचमीक जाता. जसो कुंभमेळो तशीच आई लयराईची जात्रा. देवी लयराई ही नवसाक पावता ती एक जागृत देवी. वर्सभर तिचे भक्त आनी धोंड जात्रेची वाट पळयतात. देवीचेर भक्ताची अमाप माया.
आई लयराई खंय आपल्या स भयणी आनी एका भावा वांगडा घाटावयल्यान हत्तीचेर बसून गोंयांत आयली. केळबाय ही मयां रावली, महामाया ही मूळगांवांत, मोरजाई ही मोरजे, मिलाग्र म्हणजेच मीराबाई म्हापशां रावली. पुर्तुगेजांनी बाटाबाटीवेळार बाटोवन तिका मिलाग्र केली. आजादीपा कारवार आनी गोंय जे बेट आसा थंय रावली. शितला पाताळान गेली. खेतोबा तांचो भाव हो वायंगणी आसा. तीं सगळीं भावंडां आयलीं तेन्ना येवन मया वण्णो म्हणून एक स्थान आसा थंय विसव घेवपाक रावलीं. थंय आमकां एक पाशाणायो हत्ती आसा तो पळोवपाक मेळटा. हाच्या वयल्यान आमकां कळटा की ती हत्तीचेर बसून आयिल्ली. थंय रावल्या उपरांत तांणी आपल्या भावाक उजो हाडपाक धाडलो तो खूब वेळ जालो येवंकुच ना म्हणून भयणीनी आई लयराईक पळोवपाक धाडली. तिणें ताका सगळ्याक सोदलो. निमणो तो भुरग्यांचो खेळ पळोवपाक रमलेलो तो तिका दिसलो आनी तातून तो काम सांगलेले तें विसरलो. ह्या खातीर भाव आनी भयणी भितर बाचाबाची जाली. ताणें येवन आपल्या भयणांक सांगलें तेन्ना लयराई म्हणपाक लागली आपूण कांयच अपशब्द दिवंकना हांव कितली पवित्र आसा तें दाखोवपाक हांव पाचशे धोंडांक घेवन अग्नीन प्रवेश करपाचो सोपूत घेतां. इतल्यान केळबायन सांगलें आपूण सातशें धोणाक घेवन अग्नी माथ्यार घेवन नाचतलीं.
पयलीं शिरगांवाक शिरोग्राम अशें म्हणटाले. आई लयराईक शिरगांव आवडलें. आईक सात्वीक सुवात जाय आशिल्ली ज्या जाग्यार हिंसा ना, सूरापान ना, कोंबडी पालन ना. दर वर्सा हजारा परस चड धोंड वाडत वतात. जांकां देवीचें सत्व कळटा तोच आई लयराईचो धोंड जाता.
शक्ती अनाधी म्हणजेच आधी शक्ती, वैष्णवी म्हणजेच विष्णूची शक्ती, ब्राम्ही म्हणजेच ब्रह्माची शक्ती आनी शांभवी म्हणजेच शिवाची शक्ती. तिनूय शक्ती आशिल्ल्यान ती निराकार निराकार आसा म्हणजेच आई लयराई कळसरूपी आसा. तिचें तें चित्र आसा पळय तें पयलीं ती उजांतल्यान वताले ते आशील्लें. छातयेर हात दवरून पाचवें कापड न्हेंसून सायबीण भक्ताक सांगता आपूण आसा आनी तूं तुज्या संकटावेळार आपल्याक उलो मार आपूण तुका आदार दिवन चमत्कार करतली. देवीचे धोंड संवसार पाडव्या कडल्यान शिवराक रावतात. जात्रेक पांच दीस आसा म्हणजेच चैत्र अमाशेकसाकुन घरांतल्यान पयस रावून आपलो एकवाद करतात कारण तांका कसलोच भश्टकार उपकाराना. सामके सोंवळें पाळचें पडटा. जात्रेचें खाशेलें आकर्शण म्हणल्यार होमंखड. आई लयराईचे मोगरे कळे खूब आवडीचे. कळस धरता ताका मोड अशें म्हणटात आनी ताच्या वांगडा चौगुले धोंड आसतात. जेन्ना गाराणें जाता “कळी कळसार सामील जा आनी मई मोडार राजी जा”हे शब्द कानार पडलेकीत कळस धरता त्या पुजाऱ्याचार आंगान देवी संचारता आनी तो देवी रुपान येता. देवी मध्यान रातची सुमार बारा वरांचेर कळो उडयता आनी एक चंद्रज्योत होमखंडीक दवरता. उपरांत होमखंड पेट घेता.
आई तळयेर न्हांवन ती मुड्डेर वता. थंय ती धोंडांक पटकोळीचीं फुलां आनी कुड्याचीं फुलां दिता आनी धोंड तो कौल तोंडान दवरतकच जो व्रत केला ती शक्ती तांच्या भीतर जागृत जाता आनी ते अग्नी प्रवेश पार करतात, धोंडाच्या मुखार एकुच गजर बोला पुंडलिक वरदेह हरी विठ्ठल पावर्ती पते हर हर महादेव सीताकांत स्मरण जयजयराम श्री लयराई माता की जय. श्रीपाद श्रीवल्लभ श्री गुरुदेव दत्त. सगळे धोंड अग्नी प्रवेश करतकच पेर्ण गीत जाता आनी आई लईराई आपुण अग्नींतल्यान प्रवेश करता.अग्नीदिव्य जातकच देवी श्री रवळनाथाच्या
देवळांत वता आनी सांतेरीच्या देवळांत वचून कौल दिता. अशे चार दीस आई गांवांत कौल दिवन जात्रेच्या पाचव्या दिसा देवळांत प्रवेश करता. सगळ्या भक्तांक कौल कळी दिवन वर्साची राखण दिता. आई तुजो आशिर्वाद सगळ्यांचेर सदांकाळ आसचो.
सौ. रुपाली सं. मांजरेकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
