भांगरभूंय | प्रतिनिधी
सालांत हिशेब करत बशिल्ल्या विश्वास बोरकाराक दारांत कोणतरी आयला अशें दिसलें म्हूण ताणें तकली वयर काडून थंय पळयलें, जाल्यार ताका वाडेकर मास्तर दिसलो.
“मास्तर यो, यो. आज वाट कशे चुकले तुमी?” ताणें चवकशी केली.
“विश्वासबाब, शाळे बरोबर घरचींय कामां आमकां करचीं पडटात. घरकान्नीचें मंगळसुत्र कोचिल्लें. तें सारखें करपाक विश्वनाथ शेटीकडेन आयिल्लों. चवकशी केल्यार तांगेलो चिरंजीव गुरूनाथ दिगंबराकडेन गेला म्हूण समजलें. म्हळ्ळें हांगासर दोगूय मेळटले. तेन्ना…” तांणी सांगलें.
‘‘आयलें लक्षांत मास्तर. दोग न्हय, तुमची आख्खी चवथेची क्लास जमल्या आमगेर. सकाळच्यान एक जावन माळयेर धुडगूस घालतात. तुमीच पळोवन घेयात.” विश्वास तांकां माळयेर घेवन गेलो.
थंय तीन चारजाण सोडल्यार बाकीचे सगळे आशिल्ले, दिगू नाथा, दामू, भक्ता, विष्णू, मालन, रेखा, रोशन, आशा आनी उल्का. थोड्यो चलयो आनी थोडे चले मेळून पत्ते खेळटालीं आनी बाकीचे सापशिडी. मास्तर आनी विश्वासाक पळोवन चलिल्लो धुमाकूळ थांबलो.
“नमस्कार करता मास्तर.” भुरग्यांनी तांच्या गुरुजीक व्हड रेश्पेतान नमन केलें.
“ठीक आसा, ठीक आसा. पूण ह्यावेळार दिसाचे हे बैठे खेळ तुमी कित्याक खेळटा कोणी म्हाका सांगूंक शकता?” मास्तराचो स्वर गंभीर.
“मास्तर, दास हांगां ना, तो मामागेर गेला म्हण आमकां इस्कोलांतल्यान फुटबॉल वा बॅडमिंटन, टेबल टॅनिस आनीक रिंगां खेळपाक मेळना.” उल्का मास्तरा कडेन पळयनासतना उलयलें.
“तुमी पयर मुळावी चवथेची परिक्षा पास जालीं आनी इतल्यांत थंय शिकयल्लें विसरलीं ! धर्मशाळेंतल्या चार वर्सांत हेच खेळ शिकयल्ले हांवें तुमकां ?”
प्रश्न आयकून भुरग्यांच्यो नजरो सकयल तांच्या पांयांच्या आंगठ्याकडेन आशिल्ल्यो. कोणाकूच वाडेकार मास्तरा कडेन नजर मेळोवपाची आनी उत्तर दिवपाची तांक नाशिल्ली.
“सुरपारंब्यो, विटीदांडू, मिठफळी, खोखोसारखे आमच्या मातयेंतले खेळ इतल्या बेगीन विसरलीं तुमी ? मुख्य म्हणजे हे खेळ मैदानी. बिनपयशांचे, विकतची सामुग्री वापरनास्तना खेळपाचे खेळ.”
“योग्य आसा मास्तराचें म्हणणें. असले मैदानी खेळ, मागीर ते आमच्या मातयेंतले आसूं नाजाल्यार फुटबॉल सारखे विदेशी. उगड्या जागेंत खेळ्ळे जाल्यार ताचो तुमकां भुरग्यांक चड फायदो. शक्ती मेळोवपाक आनी दुयेंसां पयस दवरपाक. येता लक्षांत दिगू?” दिगूच्या बापायन मास्तराक तेंको दिलो.
दिगू उलयलोना, पूण कामतील्या विष्णून प्रश्नाची जाप दिली. “काका, आंब्याझाडावेल्या दिगूची ती गजाल जायतसावन सुरपारंभ्या खेळाचे आमकां भंय दिसता.”
“विष्णू, तो एकच ह्या मातयेंतलो खेळ अशे न्ही. बाकीचेय तुमकां मास्तरान शिकयल्यात. आमच्या वेळार मिठफळी आनी विटीदांडू खूब म्हणजे खूप भौशीक खेळ. एकफावट कितलेय जाण आनी चले-चलयो सांगातान खेळूंक शकतात अशे हे बिनपयश्यांचे खेळ.” दिगूच्या बापायलीं उतरां.
“भर वतांत खेळिल्ले मैदानी खेळ काकान सांगलां त्याप्रमाण तुमचे स्नायूचें बळ आनी शक्त वाडयता. आनी तुमकां रोगसंसर्गा पासून पयस दवरता. आतां तुमी जे खेळ खेळटात ते खेळ हेर वेळा खेळपाचे. तांचो उपेग ना अशे हांव म्हणना. तेय बुदवंतकायय आनी मानसीक सशक्ताय मेळोवन दितात.” मास्तरान सल्लो दिलो.
“मास्तर, सुटयेंत हांव खूब पेंवलों. झाडावेल्यान उडी घेवनय पेंवलो. पेंवप बरें आमच्या पिरायेच्या भुरग्यांक?” दिगू तागेली सुटेयेंत केल्ली कामगिरी सांगपाक उतावळो जाल्लो.
“पेंवप, सायकल चलोवप, धांवप, ऊंच आनी लांब उडयोसारके खेळ खूब बरे. पूण ते एकएकट्या खेळप्याक. तांचो खेळगड्यांचो पंगड जावंक शकना. शाळेंत आनी एकएका वर्गांत खूब भुरगीं आसतात ताचे खातीर पंगड करून खेळपाचे खेळ चड बरे अशें म्हाका दिसता.’
“पेंवतना एक म्हत्वाचो आनी जीणभर याद उरतलो असो नियम म्हाका म्हज्या मामान कडक ख्यास्त दीत सांगलो. तो म्हळयार खंयच्याच गजालीचो सराव भोवन-भोवन करप. नाजाल्यार म्हज्या चवथेच्या परिक्षेंत गणीत पेपराचे जालें तेंच परत जातलें.” दिगूच्या उतरांचो खोल अर्थ भुरग्यांच्या हाश्यांत नाच्च जालो.
“सोमनाथदाद आमच्या काळांतलो व्हडलो पेंवपी. सायकलीन पणजे वचून परत त्याच दिसा घरा येवपी; उत्तम पेंवपी. खूप इनामां आनी पुरस्कार मेळयले ताणें गोंयभर. पूण पुर्तुगीज राजवट गोंयचेर आशिल्ली म्हण ताका आंतरराष्ट्रीय स्तरार खेळपाक मेळ्ळेंना.” विश्वासान मेव्हण्या विशीं मत दिलें.
“आनी मास्तर, हुनाळी सुटेये पयलींचो दिगू आनी समोर दिसता त्या दिगूंत फरक जाणवता?”
“निश्चित, विश्वासबाब, ताची कुड चड भरिल्ली आनी बळिश्ट जाल्या अशें म्हजें मत. शिवाय उलयतनाय तो स्वताचे विचार चड स्पश्टकायेनय मांडटा अशें हांवें जाणलें.”
“पयली गजाल म्हयनोभर तागेलें पेंवप आनी दुसरी आनी खरीच म्हत्वाची गजाल म्हळ्यार ताणें सुटयेंत केल्लें वाचप. म्हयनोभरांत ताणें अधाश्यासारखी मराठी भाशेंतल्या बऱ्याबऱ्या बरोवप्यांचीं विशेक पुस्तकां वाचून काडलीं. ताचो ताचेर जाल्लो परिणाम म्हळ्यार चड स्पश्टकायेन तागेलें उलोवणें.” बापायचीं उतरां आयकून दिगूक लज दिसली, पूण तातूंत सत्याचो पूर्ण अंश आसा ही गजाल आयकतल्यांक पटली.
“ती तर आनीक खोशयेची गजाल. एक म्हण आसा ‘वाचल्यार वाचता’ मराठी, कोंकणी वा आनी खंयचीय भास, वाचन हे वाचप्याक समृध्द करता, मानसीक आनी आत्मविस्वास जागोवपाच्या दिशेन. तातूंत बरेबरे बरोवपी तुमच्या अंतरात्मा आनीक सर्तकताय जागृत करपाक चड उपेगी. बाळ दिगू, या सुटयेचो उपेग तुवें खऱ्या अर्थान बरो केलो. भुरग्यांनो आतां तुमी माध्यमीक इस्कोलांत वतले. थंय तुमकां वेगवेगळे विशय शिकोवपी बरेबरे मास्तर आनी मास्तरणी मेळटल्यो. वास्को शाराच्या इस्कोलांनी लायब्ररीय बी आसात अशें हांवें आयकलां. तुमी ताचो खूब फायदो घेयात. तुमची पिराय आतां खेळपाची. पूण जशे शिक्षणाचो स्तर वाडटा तसो खेळ, अभ्यास आनी ताचे बरोबरीन वाचन हांचो ताळमेळ घालात. परत एकदां सांगतां, वाचल्यार वाचता, जीण गिरेस्त जाता.” वाडेकार मास्तरान निश्कपट वृत्तीन भुरग्यांक उपदेस केलो.
दीपक पाणंदीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
