भांगरभूंय | प्रतिनिधी
त्या तांदळाचे भिकेंत भांगराचो एक कण आशिल्लो तें पळोवन भिकारी हड्डें बडयत रडपाक लागलो.
आयज खूब भीक मेळपाची शक्यताय आसा ह्या अदमासान पुनवे दिसा सकाळीं एक भिकारी भीक मागपाक भायर सरलो. भिकारी भीक मागपाक वतात तेन्ना ते पयलींच भिकेचे थाळयेंत पयशांची नाणीं घालतात तशेंच ह्या भीक मागप्यान मूठभर तांदळाचे कण झोळयेंत घाले. हाचे फाटलो हेत भीक घालप्यांक अशें दिसपाक जाय कीं पयलींच कांय लोकांनी भीक घाल्या मागीर सगल्यांनी ताका भीक घालून आदार किद्याक करचो न्हय? हे मानसीकतेन भीक दितात. जर थाळी रिती आसल्यार भिकाऱ्याक कोणेंच भीक घाली ना, हांवेंच कित्याक दिवची? असो विचार करतात. म्हणून सगले बुदवंत भिकारी भीक घालतल्याचे मानसीकतायेचो विचार करून भीक मागपाचे नेमाक पाळो दितना थाळयेंत वा झोळयेंत कितें तरी घालून भीक मागतात. देखून तो भिकारी झोळयेंत मूठभर तांदूळ घालून भीक मागपाक लागलो. भिक मागत तो मुखेल रस्त्यार पावलो तेन्ना राजालो रथ येतालो तें पळोवन भिकारी अजापीत जालो!
हरशी ताका सदांच शिपाय राजवाड्याचे मुखेल दरवट्यातल्यान धांवडावन घालताले. देखून भिकारी राजवाड्यांत राजा मेरेन पावलोच ना. भिकाऱ्यान चिंतलें. राजा कडेन भीक मागपाची संद आयल्या फुडें तशी येवपाची शक्यताय ना. राजाक पळोवन आयज देवाच्या आशिर्वादान म्हजे जिणेंत उजवाड आयला. आयज म्हाका राजा भरपूर भीक दितलो! आतां हाचे फुडें भीक मागप ना. राजा स्वता दारांत येता! म्हाका खंयच वचपाची गरज ना. अशें भिकाऱ्याच्या मनांत आस्त निर्माण जाली. राजाचो रथ ताचे मुखार येवन थाबलो. राजा रथांतल्यान देंवलो; भिकारी काचाबूल जालो. ताका कितें करचें तेंच कळ्ळें ना… खिणभर स्तब्ध जालो. तो राजा सामकार भिकेची झोळी पातळावंक विसरलो. भिकाऱ्या पयलीं राजान आपलीच झोळी ताचे मुखार धरली “माफ करात… ज्योतीश शास्त्रज्ञान सांगलां, ‘आयज सकाळीं म्हज्या रथांतल्यान भायर सरतना रस्त्यार मेळटल्या पयल्या भिकाऱ्या कडल्यान भीक मागल्यार ह्या राज्याचेर येवपी भयंकर संकश्ट टळटलें.’’
‘‘तुमीच ते पयले भिकारी तुमची वेशभुशा आनी भीक मागपाची झोळी सगलें सांगता… तूं सदांच कितें तरी मागून आयला, आनी केन्नाच दिवंक ना हें म्हाकाय खबर आसा. ‘‘तुमी आयज मेरेन सदांच भीक मागून खायत आयल्यात, कोणाक कांयच दिवंक ना हेंवूय म्हाका बेस बरें खबर आसा”. ‘‘तुमकां दिवप कठीण जातलें. पूण आयज तें करचें पडटलें, कारण हो पुराय साम्राज्याचो गंभीर प्रस्न आसा, न्हयकार दिवंक नाकात, तुमकां जें शक्य तें दिवचें. तांदळाचो कण लेगीत दिल्यार जाता, पूण कितें तरि दिवचें’’. राजान भिकाऱ्या कडेन नमळायेन विनवणी केली. तें आयकून भिकाऱ्यान हात झोळयेंत घालो. ताणें पयली केन्नाच कांयच दिवंक नाशिल्लें. ताका ‘दिवपाची’ संवय नाशिल्ली. ताका ‘घेवपाची’ संवय आशिल्ली. तो जल्मा सावन भिकारी आशिल्लो. तो तांदळाचे कण मूठ बांदून सोडटालो. हे पळोवन “वेळ सोंपता… होच म्हूर्त बरो आसा, तुमी न्हयकार नाकात “. राजान म्हळें.
हें आयकून भिकाऱ्यान व्हड कश्टान तांदळाचो एक कण राजाले झोळयेंत घालो. तो घेवन राजा खोशयेन रथाचेर बसून फुडें गेलो. फाटसून भिकारी राज्याल्या रथाक पळयत उबो रावलो आनी विचार करपाक लागलो, ‘हें कितें…? राजा कडल्यान आयज मेरेन म्हाका केन्नाच भीक मेळ्ळी ना, पूण ताचे बदला म्हजे कडेन आशिल्ले चार तांदळा कणा मदलो एक ताका दिवचो पडलो!’ पूण, त्या दिसा ताका दीसभर खूब भीक मेळ्ळी. पूण राजाक दिल्ले एक तांदळाच्या कणाचो तो दीसभर विचार करतालो. मनशाचें मन अशेंच आसता जें मेळटा ताचेर समाधान मानिनात कितें मेळना वा कितें शेंणटा हाचो चड हुस्को करतात.
खंय तरी एक पयशाचें नाणें शेणल्यार लेगीत दीसभर हांगां थंय सोदतता. जशें तोंडांतलो दांत मोडलो जाल्यार जीब सतत मोडिल्ल्या दांताच्या जाग्यार वता ते भशेन. केन्ना केन्ना जीब दांत आसात थंय केन्नाच वचना. पूण मोडल्यार ती थंय परत परत वचत रावता अशें मनशाचें मन. त्या दिसा ताका सदां परस चड भीक मेळ्ळी. पूण ताका तातूंत रूच नाशिल्ली.
राजाक स्वताच्या हातान एक तांदळाचो कण दिवचो पडलो सकाळाची घडणूक ताका परत परत याद जाताली मनांतल्या मनांत म्हणटालो आयज राजा कडेन पयले खेपे संद मेळ्ळी, पूण हांवें व्हगडायली! घेवचे बदला म्हाका दिवचें पडलें.
ह्ये चिंतून तो दुख्खी आनी उदास जावन घरा परतलो. झोळी भरून मेळयिल्ली भीक पळोवन बायल खूब खोशी जाली. तिणें म्हणलें, “तूं खूब नशिबवान धन्य. आयज तुवें खूब भिक हाडल्या.” भिकाऱ्यान म्हणलें, “ तें सोड आयज आमकां कितलें लुकसाण जालां तें तुका खबर आसा”.? मागीर, ताणें पुराय घडणूक सांगली आनी राजाक दिल्लो तांदळाचो एक कण फुकट गेलो म्हणत दुख्ख उक्तायलें. ताणें दुख्खी काळजान झोळयेतली भीक भायर काडली तेन्ना दोगांय अजापलीं. त्या तांदळाचे भिकेंत भांगराचो एक कण आशिल्लो तें पळोवन भिकारी हड्डें बडयत रडपाक लागलो.
तो दीसभर त्या राजाक दिल्ल्या कणा खातीर रडटालो, आतां तो हड्यार मूठ मारून, “आज हांवें व्हडली चूक केली हांवें तांदळाचे चारूय कण राज्याल्या झोळयेंत घाल्यार सगले तांदूळ भांगरांत रुपांतरीत जावपाचे.” म्हणून पश्चात्तापान रडपाक लागलो.
(बोध: उक्तें मनां काळजांतल्यान दान केल्यार, ताचो परतावो जितले दितात तितलेंच परतून मेळटा.)
सुदिन वि. कुर्डीकार.
8275425404
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
