गती जीव घेवपी थारता तेन्ना…

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

येरादारीचे नेम हे मोडपा खातिरूच आसतात, ताका पाळो दिवपा खातीर न्हय असो एक सर्वसामान्य घातक समज आमचे मदीं निर्माण जाला.

बेशिस्त येरादारी हो आमचो रस्त्या वेलो मुळावो अधिकार आशिल्ले भशेन शारांनी कायम आसता. ताका लागून जावपी दीसपट्ट्या अपघातां कडेन आमकां कसलेंच देणेघेणें ना, जो मेरेन आमचे भितरल्या कोणाकूय अपघातांत मरण येना वा जखमी जायना तो मेरेन अशा अपघातांची गंभीरताय आमचे मेरेन पावचनात. एका वाहन चालकाची ल्हानशी चूक ताचे सयत हेरांच्या जिवाक घात निर्माण करता. तशेंच अपघातांत जांकां मरण येता तांच्या कुटुंबाचेर आयुश्यभर दुख्खाचें ल्हार पातळटा. खंयच्याय अपघातांत एकल्याच मनशाक मरण येना, जाल्यार ताच्या कुटुंबाच्या खोशयेचो, ताच्या भुरग्यांच्या फुडाराचो बळी वता. इतले बळी दीसपट्टे रस्त्यार जावन लेगीत रस्त्या वेल्या येरादारी नेमां विशीं आमी वाहन चालक नागरीक म्हणून गंभीर आनी सादूर नासतात. येरादारीचे नेम हे मोडपा खातिरूच आसतात, ताका पाळो दिवपा खातीर न्हय असो एक सर्वसामान्य घातक समज आमचे मदीं निर्माण जाला.
सिग्नल मोडून पळून वचप ही आमचे कडेन गर्वाची आनी अभिमानाची गजाल. येरादारी पुलिसांक चुकोवन वाहन कशें मुखार व्हरप हाच्यो काणयो व्हडलो कितें तरी पराक्रम केल्ले भशेन सांगतना दिसून येता. काळी-हळडुवी मोटार, स वा तीन सिटर रिक्षा, भौशीक खाजगी वाहनां मदीं चडांत प्रवासी भरून व्हरपाक आमचोय एक प्रवासी म्हणून ताका संमती आसता. येरादारीचे कायदे ही सगल्यांत आडनदर करपाची भौशीक गजाल आशिल्ल्याचें आमी मान्य केल्लेंच आसता. घरा भायर भौशीक जिणेंत आसतना खूबशे फावटी आमी जागृत नागरीक नासताच. आमी जापसालदार वाहन चालकूय नासतात. ओव्हरटेक करून वाहन मुखार व्हरप हें तांकां जिवघेणें थ्रील दिसता.
दुचाकी चालकांक रस्त्यार सुमारा भायलो घात आसतना एकाच दुचाकीचेर, दुचाकी चालक, ताची घरकान्न, एक वा दोन भुरगीं बशिल्लीं दिसून येतात. एकाच वेळार रस्त्यार घातक गतीन फक्त दोन रोदांच्या भरवंशार आमी वांटेकार जाल्ल्याचें दीसपट्टें पळयतात. हॅल्मेट घालतना ताचो गळ्या कडलो बेल्ट न लावपा फाटल्यान फक्त येरादारी पुलिसांक चुकोवपाचो आमचो उद्देश आसता. पूण रस्त्या वयलो येरादारी पुलीस ताच्या पगारा खातीर रस्त्यार ड्युटी करिना जाल्यार तो आमचे सुरक्षे खातीर थंय राविल्लो आसता हाचें आमकां कसलेंच सोयसुरतक नासता. होच प्रकार चारचाकी वाहनांतूय सीट बेल्ट लावप ना हो विशय चालीक लायतात. रस्त्यार झेब्रा क्रॉसिंगाच्या कितले तरी मुखार वचून वाहन उबें केल्यार येरादारी पुलिसांचेर आनी चलून वचपी नागरिकांचेर ‘व्हड उपकार’ केल्ल्याचो आमचो समज जाता. एम्बुलन्स, उजो पालोवपी दळ, पुलिसांच्या वाहनां खातीर प्रगत देशांनी राखीव लेन रस्त्यार आंखून दिल्ली आसता. ते लेनी भितर वचप म्हणल्यार भौशीक सुरक्षा घाताक हाडिल्ल्याचें थंय मानतात.
हाचे उरफाटें आमच्या देशांत कायदो मोमडप हें व्हडपणाचें लक्षण मानतात. आमचे कडेन रस्त्या वेलीं फोंडकुलां म्हणल्यार अपघात जावपी सगलीं कारणां थारिल्लीं आसात. अशें आसून लेगीत येरादारीचे नेम मोडून अपघात आंगार ओडून घेवपाची भिरांकूळ मजा आमचे भितरल्या कितल्याशाच जाणांक आसूंक शकता. भौशीक रस्तो म्हणल्यार आमचीच खाजगी मालमत्ता आसून वाहनां बराबरच आमी रस्तोय विकतो घेतला अशे तरेन रस्त्यार कितल्याशाच वाहन चालकांचो वावर आसता. रिक्षा, टॅक्सी वा हेर खाजगी भौशीक येरादारी सेवा दिवपी वाहन चालकां मदीं येरादारीचे नेम मोडपाची सर्तूच लागिल्ली आसता. खंयचोय सिग्नल दिनासतना प्रवासी भरपा खातीर रस्त्यार अचकीत वाहन थांबोवप, कुशीक घेवप, मदींच प्रवाश्यांक देंवोवप आदीं येरादारी कायद्याचें उल्लंघन करप ही आमचे कडेन एक सादी गजाल अशे मानतात. हें सदांच जायत आसता. दोन वाहनां मदली सुरक्षीत अंतराचो संदेश हो फक्त भौशीक वाहनां फाटल्यान सोबेच्या सुविचारा पुरतोच मर्यादीत उरिल्लो आसता. जाल्यार खाजगी लोखंडाचे डंपर, मिक्सर, व्हडले कंटेनर, टँकर अशे येरादारीचे राकेस रस्त्यार देंवोवपी अवजड वाहन चालकांक हेर किरकोळ वाहन चालकांच्या जिवाचें मोल दिसून येना. ह्या राकेसांक दुचाकी चालकान धपको दिल्यार वा अवजड वाहनान दुचाकीक धपको दिल्यार चालकाचो जीव वता. हे लोक रस्त्यार येरादारी विशीं सुमारा भायली बेफिकीर आसतात
येरादारीचे नेम आनी अपघातांची संख्या उणी करपाची जापसालदारकी ही फक्त येरादारी पुलिसांचेर धुकलून चलची ना. रस्त्या वेल्यान वाहन चलयतना आमचे बराबर हेरांचीय सुरक्षीतताय लक्षांत घेवंक जाय, तशेंच तरेन वाहन चलोवंक जाय. वाहनां ही जिणेची गती वाडोवपा खातीर आसात, पूण ती गती जिवघेणी थारची न्हय.
शिस्तीचे बाबतींत अमेरिका, सिंगापूर ह्या देशांची उदाहरणां दितात. थंय नेम मोडत जाल्यार खर कारवाय जाता. विदेशी लोकांचो पासपोर्ट लेगीत रद्द जावंक शकता. पूण हांगा पुलीस नासत जाल्यार नेम मोडपाचो हक्क समजतात. हात दाखोवपी पुलिसांच्या हाता सकयल्यान मोटारसायकल वता. कारवाये खातीर पुलिसांनी सीसीटीव्ही यंत्रणा, जीपीआरएस ह्या सारक्या तंत्रज्ञानाची मजत घेवंक जाय. कांय शारांनी सीसीटीव्ही लायल्यात. पूण थंय सरसकट कारवाय जायना. सेगीत गुन्यांव करपी वाहन चालकां खातीर ‘डाटा बँक’ संगणकाचे मजतीन जावंक शकता. अशा गुन्यांवकारांचेर आनीक गंभीर कारवाय जावंक शकता.
नेम मोडटना एकेरी येरादारी आड वाहन चलयतना चालकाक कसलीच पर्वा नासता. धाडस इतलें वाडटा की हाका लागून येरादारीची गचमुड्डी जाता वा कांय जाणांचें जीव लेगीत वतात. अशा लोकांक वेळ वाटावपा खातीर शॉर्टकट मारतना कुटुंबाची कसली परवड जाता हाची लेगीत पर्वा नासता. पुलिसांनी कारवाय करचे परस स्वताचें, कुटुंबाचें भान दवरून वाहन चलोवपाची शिस्त दरेकां मदीं आसूंक जाय.

शिवाजी चौगुले
9867732504