आयूष – प्राणाचार्यांचें दायज

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

अजूनय लोकांचो चड विश्वास अॅलोपथी वैजकी शास्त्राचेर आसा. शुद्ध, सैमीक आयुर्वेद, होमिओपॅथी वैजकी शास्त्रांत कांय राज्यां लोकांक आत्मविश्वास दिवंक पावल्यांत. गोंय फाटल्यान ना…

गोंयचे  प्राणाचार्य म्हणून नामना जोडपी अंत्रुज म्हालांतले दादा वैद्य आयजय यादींत आसात. वैद्य घराणें झाडो-पाल्याच्या वैजकी दायजांतल्यान अॅलोपथी, फार्मासी  वेवसाय, सेवेंत फकत गोंयांतच न्हय,  गोंयाभायरय  आसात. 

र्वैद्य घराब्यान वैजकी सेवेंतल्यान प्राणाचार्यांचें नांव फकत तिगोवन दवरुंक ना, व्हड केलां. देशांत आयूष खातें जल्मलें तेन्नाच गोंयांत तें जल्माक घालपाचे यत्न जाल्ले. निमणें राज्य आयुष खातें मार्गाक  लागता तेन्ना तें प्राणाचार्यांच्या दायजांतलें आसतलें अशी आस्त बाळगुया.

आयुष म्हणल्यार जिवीत, जीण. संवसारांत क्लायमेट चेंजाचें ( हवामान बदल) वारें येता तेन्ना आमचो भारत देस, गोंय राज्य पयस उरुंक ना. देशांतल्या हेर राज्यांपरस उणे आसले तरी हवामान बदलाचे त्रास गोंयांक जातात. ऋतुमानाप्रमाण वस्त्रां, पिठां, भाजी, फळां, तेलां खंयचीं उपेगांत हाडप ताचेर मार्गदर्शन आयुष दोतोरांनी करचें अशो अपेक्षा आसात. बदलपी जिणे पद्दतींत शिक्षकांक आवय बापायपरस चड म्हत्व येता तेंच दोतोरांचेंय. अजूनय लोकांचो चड विश्वास अॅलोपथी वैजकी शास्त्राचेर आसा. शुद्ध, सैमीक आयुर्वेद, होमिओपॅथी वैजकी शास्त्रांत कांय राज्यां लोकांक आत्मविश्वास दिवंक पावल्यांत. गोंय फाटल्यान ना, गोंयां भायर आयुर्वेद, होमिओपॅथी शिकून आयिल्ले दोतोर वेवसायांत आसात. सेवा, वेवसायांतल्यान अॅलोपॅथीक ते बळगें दितात. हालींच राज्यपाल अशोक गजपती राजू हांणी अॅलोपथी वखदांक  घटाय दिवपी  आयुर्वेद, होमिओपॅथी शास्त्र अशे विचार उक्तायल्यात.

आयुर्वेद, होमिओपॅथी प्राणाचार्य दादा वैद्यांच्या तेंपा वयली आयज उरुंक  ना. त्या शास्त्रांतय आधुनिकताय आयल्या. गोंयावरी राज्यांतल्या अस्तंत घाटांतल्या तालुक्यांनी वखदी वनस्पत   आसा. ते वनस्पतीचो उपेग आयुर्वेद, होमिओपॅथी वखदांनी जाल्यार बदलते जिणे पद्दतींतल्यान जावपी दुयेंसा पयस दवरपाची शक्ती गोंयकारांक मेळूंक शकता.      सप्तकांत वा म्हयन्याक एकदां आयताराक किरायतें घेवपी गोंयकार कितले आसात? 

अडुळसो, कामणीचें वखद, कोडूलिंबू, सदाफुली, आवाळे, परीपाटक, पेराचीं पानां, तुळशीकणसां, गंजन वखदी वनस्पतीतलें दायज. प्राणाचार्यांच्या घराण्यातल्यान सुरु जाल्ली हिंदू फार्मासी कामीण, फुगांव, हुरहुऱ्याचेर वखतांची पुरवण करता.  

“गोवन” आवळा सुपारेक (कँडी न्हय) पेटंट मेळोवपाचो हावेस सरकारा मुखार आसचो. जिरें, बडीशेपे परस आवाळ्याची सुपारी अपचनाचेर बरी. कोकणांतल्या आवळा सुपारेची चॅलेंज आसतली. केंद्रीय उर्जामंत्री श्रीपाद नायक आयुषमंत्री आशिल्ले, तांच्या तेंपार ल्हानसो आयुष विभाग राज्यांत सुरु केल्लो. आयुष हॉस्पिटल – एम्स राज्यांत आयलां, होमिओपॅथी, आयुर्वेदिक म्हाविद्यालयां आसात. गोंयच्या सैमीक वखदांचो उपेग केल्यार, मुखेल करुन जीणेपद्धत बदलपापासत गोंयकारांक शिकयल्यार आयुष खात्यावरवी राज्याक संजीवनी मेळूंक शकता. 

 हवामानांतल्या बदलांतल्यान सकाळ, दनपार, रातच्या खाणा जेवणात बदल गोंयकारांनी आपणावपाची गरज आसा. फकत घरांतच न्हय घराभायरय. विद्यार्थ्यांक दितात त्या मदले सुटयेच्या खाणात ऋतुमानाप्रमाण बदल जावपाची गरज आसा. चाट संस्कृताय गोंयांत येता ती वायट न्हय. चण्यांपरस मुगांचो उपेग चड करप, तांदळाचे इडलेपरस रवा इडली करप, गिमाळ्या दिसांनी पुरयो न्हय चपात्यो थाळयेंत दिवप हाॅटेलांक शिकोवचें पडटलें. मनशाच्या आयुषाची दोरी वाडोवपापासत अन्नाचे भेसळीचें प्रमाण कमी करपाक तें तपासपाचो वावर आयुष खातें करुंक शकता. पाव (मैद्याचे) खावपाचेर मर्याद हाडप, पावांक पर्याय सुचोवप आनी जिणेपद्दती सुदारपाची गरज आसा. आयुष खात्यान तो व्हड वावर केल्यार कॅन्सर, गोडेंमूत, मूतखडो दुयेंसांचेर कंट्रोल हाडप शक्य जातलें. कॅन्सर, गोडेंमूताचीं दुयेसां कित्याक वाडटात? अनुवांशिकता तेखातीर जापसालदार आसा? संशोधन बेगीन जावचें.

नाल्ल, तांदुळाचो उपेग कसो, कितलो करचो?  शीतकडी जेवणात कितली आसची, पिरायेप्रमाण पथ कसलें पाळचें? जेवण खाण कशें आसचें? तें मार्गदर्शन देवळांतल्या ल्हान कार्यावळींतल्यानय जावंक शकता. 

क्लायमेट चेंजाचे त्रास जाण्ट्यांक, ल्हान भुरग्यांक चड जातात. प्राणाचार्य दादा वैद्य हे आयुर्वेदिक दोतोरच न्हय समाज सुदारपी, शिक्षकय आशिल्ले. क्लायमेट चेंज – हवामानांतले बदल तांच्या तेंपार खर नाशिल्ले. तेन्नाचीं नळ्यांची घरां, एकवटीत घराबे पद्धत आयज ना. चवथ, दिवाळी, हेर परबांक, देवस्पण आसता तेन्ना घराबे एकठांय जातात. फ्लॅट सिस्टीम, मजल्यान मजल्यांच्यो बिल्डिंगो, पर्यटनातल्यान साधनसुविधांचेर वजें, एकलेंपण वाडटा. ताचो विचार करुन आदले मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकार हांणी आयुर्वेद म्हाविद्यालयाक घटाय दिल्ली. शिरोडा आयुर्वेद म्हाविद्यालय आनी संशोधन केंद्र, धारगळेचें अॅम्स आयुर्वेद हाॅस्पिटल, सांखळेचें योगा आनी निसर्गोपचार म्हाविद्यालय आयज राज्यांत आसा. आयुष, वेलनेस सेंटर्स गोंयांत वाडल्यांत तेन्ना तांचेर, तांच्या वावराचेर देखरेख दवरप, शिस्त हाडप, पावंडो वाडोवपाक आयुष खातें गरजेचें. आयुष जाण्ट्यांपरस तरणाट्यांचे जिणे पद्दतींत बदल हाडूंक शकता. जिणेच्यो सैमीक पद्दती शिकोवप, सोशल मिडीयाचे भुरग्यांचेर जावपी परिणामांचो  अभ्यास, धोरण करप गरजेचें. अकुशळ कामगारांक वेसनातल्यान भायर काडपाक  जागृताय करपाची गरज आसा. आयुष खातें त्या वावराक आधार  जावचें. आयुष तरनाट्यांच्या मोलादिक आयुश्याची दोरी जाल्यार राज्याक वेगळी दिका मेळटली. 

सुहासिनी प्रभुगांवकार