शिगम्यांतलें आकर्शण : रणमालें

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

हिंदू म्हयन्यांतले सगले सण जाले उपरांत सगल्यांत शेवटाक येता तो म्हळ्यार शिगमो उत्सव. गांवांतलो हो सगल्यांत व्हडलो उत्सव. गांवकारांक एकठांय हाडपी. कांय गांवांनी 5 दीस, तर कांय गांवांनी 7 दीस असो हो शिगमो मनयतात. गोंय, कर्नाटक आनी महाराष्ट्रांतल्या कोंकण वाठारांतल्या गांवांनी ह्या शिगम्याची व्हड उमेद. दरेक गांवचे शिगम्याचें वेगळें खाशेलेंपण. करवल्यो, देव, फुलां, घोडेमोडणी, कळस, रणमाले, चोरोत्सव, होमखण आदी. सगळे कडेन शिगमोत्सव व्हडा उमेदीन मनयतात. धोल- ताश्यांचें वाजप, नाचप्यांचो ओस्सय… ओस्सय हो लयबद्द आवाज, घुमचे कटर घुम, वा वा किती आनंद जाला, शबय शबय हांच्या ताला, सुरांचेर शिगम्याक नशा चडटा. कांय गांवांनी तोणयां मेळ, तरंगा मेळ, वीरभ्रद, रोमटां मेळ, रणमालें, तालगडी आदिं खेळ खेळटात. रणमाले हो एक प्रकार, जो सत्तरींतल्या जायत्या गांवांनी शिगम्यांच्या दिसांनी सादर करतात. गोंय तशेंच महाराष्ट्रांतल्या मांगेली सारकिल्ल्या गांवांत जाल्यार कर्नाटकांतल्या चिखल्या, कणकुंबी, पारवड, मान आदि गांवांनी तो जाता.
रणमालें हो प्रकार शिगम्यांतलो. पूण गांवांनी हेर उत्सव आसले काय तो सादर करतात. आकर्शक वेशभूषा, नाचाचे सादरीकरण, परंपारीक वाद्यांची साथ, लयबद्ध संवाद हें रणमाल्यांतलें खाशेलेंपण. हातूंत वाद्यांचो आनी गायकांचो आस्पाव आसता तशेंच बायलांची पात्रां दादलेच करतात. धोल, तासो, चिपळी, मुरली हे सारकिल्ल्या परंपरीक वाद्यांचेर लोकगीतां सादर करतात.
पारवाड गांवांतल्या रणमाले कलाकारांनी दरवर्सां प्रमाण अंदूंय शिगम्यांतले रणमाले सादर करुन सगळ्यांची मनां जिखलीं. तांणी पारवड तशेंच लागसरलें गांव चोर्ला, कणकुंबी, चिखले, मान हांगां आपली कला सादर केली. हांचे पयलीं गोंयांतल्या सत्तरींतल्या कांय गांवांनी तांणी आपली ही कला सादर केल्या. हातूंत जाण्टे लोक चड आसात. 60 ते 70 वर्सां पिरायेचे लेगीत जाण्टे व्हडा उमेदीन गायतना आनी नाचतना दिश्टी पडटात. आनी ह्याच जाण्ट्यांनी आयच्या तरणाट्यांक प्रेरणा दिली. हांतूत गांवचे तरणाटे तशेंच ल्हान भुरगे लेगीत व्हडा उमेदीन वांटो घेतात.

प्राची गांवकार
सुर्ल- सत्तरी