भांगरभूंय | प्रतिनिधी
पयली बायल शिक्षक सावित्रीबाई फुले हिची आयज 10 मार्च दिसा पुण्यतीथ. 126 व्या यादस्तीक दिसा तांचो उगडास करप हें आमचें कर्तव्य. सावित्रीबाई हांचो जल्म 3 जानेवारी 1831 दिसा सातारा लागसारच्या नायगांव गांवांत जालो. तांचो बापूय गांवचो पाटील आशिल्लो. बायलांक घरांतल्यान भायर सरपाक बंदी आशिल्ली, त्या काळांत सावित्रीबाईंचो जल्म जालो. पूण, ती निर्भय आशिल्ली. ल्हान आसतना एका दुबळ्या भुरग्यांची फुलां चोरून व्हरपी एका दादल्यात तिणें अद्दल घडयिल्ली. घरा मुखार आशिल्ल्या झाडा वयल्या सुकण्यांचीं तांतयां खावपी सोरोपाक तिणें जिवेशीं मारिल्लो. पिरायेच्या णवव्या वर्सा तिचें लग्न जोतिराव फुले कडेन जालें. तेन्ना जोतिराव तेरा वर्सांचे आशिल्ले. त्या काळांत बालविवाहाची परंपरा आशिल्ली. पाळण्यांत पसून लग्नां लायताले.
समाजसुदारक महात्मा जोतिराव फुले. जोतिरावाक आवयचो मोग मेळ्ळो ना. ताची मावस भयण सगुणान तांची जतनाय घेतली. सगुणा पयलीं ब्रिटीश अधिकाऱ्याची दायी म्हणून काम करताली. देखून तिका इंग्लीश कळटाली. जोतिरावानूय इंग्लीश अस्खलितपणान उलोवंक जाय अशें तिका दिसतालें. तिणें जोतिरावाक शिकपाची प्रेरणा दिली. ते शिकले आनी तांणी सावित्रीबायकूय शिकयलें. चलयांच्या शिक्षणाचें म्हत्व जाणून तांणी चलयां खातीर शाळा सुरू करपाचें थारायलें. एक चली शिकली जाल्यार पुराय कुटुंब शिकता अशे ते सदांच म्हणटाले, देखून 1 जानेवारी 1848 दिसा पुण्यांतल्या भिडे वाड्यांत चलयांखातीर पयली शाळा सुरू केली. सावित्रीबाई फुले ही शाळेची मुख्याध्यापक. सुरवेक शाळेंत दोन चलयो आशिल्ल्यो, वर्स अखेरेक चलयांचो आंकडो 40 मेरेन पावलो. हे शाळेक लागून शूद्र मानताले त्या बायलांक गिन्यानाचें दार उक्तें जालें. पूण हें काम त्या काळांतल्या सनातनी वर्गाक मात्तूय आवडलें ना. कांय रूढिवादी लोकांनी सावित्रीबाय आनी जोतिराव हांच्या ह्या वावराक विरोध केलो, चलयो शाळेक घरा भायर सरपाक लागिल्ल्यान धर्म बुडलो, असो बोवाळ केलो. सावित्रीबाईंच्या आंगाचेर शेण मारलें. कांय जाणांनी तांकां मारपाचोय यत्न केलो, पूण फुले जोडपें भियेलें ना. कितलोय विरोध जालो तरी तें ध्येया पासून पयस गेलें ना. हट्टी आनी ध्येयप्रधान फुले जोडप्यान गिन्यान दिवपाचो आपलें पवित्र काम चालूच दवरलें.
जोतिराव हांचे शाळेंत फुले जोडपें आनी हेर शिक्षक नेटान शिकयताले. शाळे विशीं ‘पुणे ऑब्जर्व्हर’ दिसाळ्यांत 21 मे 1852 दिसा बरयिल्लें. जोतीराव फुलेच्या शाळेंतल्या चलयांचो आंकडो सरकारी शाळेंतल्या चल्यांच्या आंकड्या परस धा पटींनी चड आसा. कारण हे शाळेंत शिकोवपाची पद्दत चल्यांच्या सरकारी शाळे परस बरी आसा. 1863 वर्सा फुले जोडप्यान बालहत्या प्रतिबंधक घर (इन्फॅन्टीसाइड प्रिवेंशन होम) सुरू केलें. सावित्रीबाई ही मुखेली आशिल्ली. 1885 मेरेन 35 विधवा ब्राह्मण बायलो ताचे कडेन आयल्यो. सावित्रीबाईन तांचीं बाळंतपणां केलीं. 1874 वर्सा काशीबाई नांवाची ब्राह्मण विधवा तांच्या घरा आयली. तिच्या पुताक फुले दांपत्यान दत्तक घेवन ताका यशवंत हें नांव दवरलें. तांणी यशवंताक दोतोर केलो. 1877 वर्सा महाराष्ट्रांत खर दुकळ पडलो. फुले जोडप्यान ह्या दुकळाच्या काळांत लोकांक खूब आदार केलो. दुकळाच्या बळीं खातीर तांणी जेवणाची वेवस्था केली. सावित्रीबाईन केशवपन पद्दत (त्या काळांत उच्चवर्णीय विधवांचे केंस कापताले.) बंद करपाक म्हाल्यांचें प्रबोधन करून तांचो संप घडोवन हाडलो. पुनर्विवाहाचो कायदो जावचो म्हूण तांणी खूब यत्न केले. महात्मा फुले हांणी स्थापन केल्ल्या सत्यशोधक समाजाचें काम तांणी कुशळटायेन मुखार व्हेलें.
सावित्रीबाई फुले ही लेखकूय आशिल्ली. काव्यफुले आनी बावनकशी सुबोध रत्नाकर हे काव्यसंग्रह तांणी बरयले. 1896-97 वर्सा पुण्यां प्लेग पातळ्ळो. शेंकड्यांनी लोकांक मरण आयलें. हें दुयेंस संसर्गजन्य आसा हें जाणून लेगीत सावित्रीबाईन प्लेग पिडेस्तां खातीर पुणे लागसार हॉस्पिटल सुरू केलें. तिणें स्वता दुयेंतींची सेवा करपाक सुरवात केली. हें करतना सावित्रीबाईंकूय प्लेग जालो आनी 10 मार्च 1897 दिसा मरण आयलें. सावित्रीबाय फुले हांचें निसुवार्थी कार्य मनीसजाती खातीर भूशण बाळगुपा सारकें आसा. तांचे पुण्यतिथये दिसा नमळायेचीं आर्गां.
श्याम ठाणेदार
9922546295
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
