हॅप्पी होली

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

‘‘तूं वांजूड, परत्या पांयांचें” हीं उतरां आयकून सिमाची न्हिद खळिल्ली. ताचे तकलेंत त्या उतरांनी घर केल्लें. पूण, हे बाबतींत ताचो कांयच दोश नाशिल्लो. दोश आशिल्लो तो घोवा भितर राजेशा भितर, पूण तो दोश तो आपणावपाक तयार नाशिल्लो आनी सिमाकूच दोशी मानतालो.

शाण्या, उठ मुगो, चल पळय भायर‌ सगळीं कशीं होळी खेळटात तीं”. सिमा च्या गाळटनाच रंगवीक उलो मारता, पूण तें उठचें सोडून कूस परतून आसा तश्शें परत न्हिदता. रंगवीचें हें सदांचेंच जाल्लें. आवय ताका उलो मारता आनी तें आनीकूय आपल्या आंगाची कुरगुटी करून न्हिदता. शाण्या पुता करतगीरूच तें उठटा. पूण आयज सिमा ताका थार नासतना उठयता आनी तें उठपाचे नांवूच घेना. निमाणें सिमाच येवन ताच्या कुशीक बसता आनी ताचे लाड करूंक लागता.
“आगो चल उठ मुगो बाय, पळय प्रिया, सुमी, राज तुका आपोवपाक आयल्यांत.”
रंगवी आवयचे होटयेन तकली दवरता आनी रडकुऱ्या आवाजान आवयक म्हणटा “हांव वचनां गे मम्मा तांच्या वांगडा, ती मारतात म्हाका आनी पोसकें पोसकें म्हणून चाळयतात. हांव खरेंच पोसकें गे’’?
आवय ताका वेंगेंत ओडटा आनी समजायता, “आगो! पिश्या, पोसकें म्हणलें म्हणून कोण पोसकें जाता? तूं अपुरबायेचें मगो म्हजें.चल उठ, लोकांचें आयकून बेश्टेंच परबें दिसाकूय तोंड वाकडें करून रावनाकां. तो पळय तुज्या खातीर हांवें धवो व्हिस्तीद हाडला, पोरूं सोदतालें मगो तूं? …… चल आतां घाल आनी भायर वच. रंगवीक नाका आसूनय सिमा ताका फोर्सान होळी खेळपाक धाडटा आनी आपूण मात दोळे पुशीत बसता.
धा वर्सा पयलीं सिमा आनी राजेशाचें लग्न जाल्लें. लग्न म्हणल्यार सिमाच्या मनां विरूद्धच जाल्लें. सिमा एका चल्याचेर मोग करतालें आनी तो चलोय सिमाचेर खूब मोग करतालो. पूण घरच्यांची आवड सिमाच्या पांयाच्यो बेड्यो जाल्ल्यो. ताणें आपल्या आवय- बापायक आपूण एका चल्याचेर‌ मोग करता म्हणून सांगतगीर ताका बरोच मार पडलो आनी ताच्या शिक्षणाचेरूय पूर्ण विराम लागलो.तरी तीं केन्नाय चोरयानीं मेळटालीं. एक दीस ताकाच मेळपाक येतना समीराचो अपघात जाता आनी ताका मरण येता. सिमाची सगळी सपनांय समीरा वांगडा उज्या भरवण जातात. तें सामकेंच मोनें जाता. कोणा कडेनूच तें उलयना, आपलs कुडींतूच पडून रावता…….अचकीत एक दीस रायबारी सिमा खातीर सोयरीगत घेवन येता.चलो बरोच गिरेस्त म्हणटगीर सिमाची आवय- बापूय ताचें लग्न करपाक मुखार सरतात. बरें दबाज्यान तांचें लग्न जाता, पूण सिमाच्या तोंडार मातूय खोस फुलना. कारण ह्या लग्नांक ते मातूय तयार आसना आनी तें आपल्या आवय- बापायक ना लेगीत म्हणिना. लग्न जावन दुसऱ्या दिसा सावन तें आपली कामां बरे तरेन सांबाळटा, पूण ताचो मोनेळ तसोच उरता. तें कोणाच्याच कडेन उलयना. आपली कामां करता आनी ओग्गी रावता. केन्नाय राग आयल्यार आयदनां आपटीता आनी मदीत केन्नाय रडूंक लागता. हें ताचें आतां सदचेंच जाल्लें.
लग्न जावन निकतोच एक म्हयनो जाल्लो. सिमाची मांय येता आनी ताका विचारता “कितें आसा गो? कितें आंबट बीन खायन दिसलां तुका”? तें ना म्हणून मान हालयता. मांयचें तोंड वाकडें जाता पूण तरी ती ताका म्होंवाळ उतरांनी गुटलायता. “आगो! आतां हांव जाणटे जालां केन्ना मरण येता म्हणून सांगू नजो. बेगीनूच नातवाचें तोंड दाखय मागीर हांव सुखान मरतलें.’’
तो पळय आमचो शेजारी रामनाथ भाऊ. ताका दोग पूत, रमाकांत आनी उमाकांत आनी तांकां दोगांकूय दोग- दोग जाण चले आनी आनी कितें जाय तांकां, म्हजे व्हडले सुनेन दोगां चलयांक जल्माक घाला आनी पळय कशी तांकां थुळेता ती. हांवें म्हणले ताका “कितें गो कविता, नातवाचें तोंड आतां केन्नां दाखयता?”, जाल्यार ते म्हाका सट्ट करून म्हणपाक लागलें.”आपल्याक दोन चलयो आसात त्योच पुरो, चलो आनी नाका म्हाका”. हाचेर हांव आनी कितें सांगतलें? आतां नातवाची उमेद आसा ती फक्त तुजे कडल्यान……
कांय वर्सां सरतात, पूण सिमाची गर्भ कुड फळनां. कितले दोतोर, देव- देवस्पण, दान- दक्षिणां दिली, पूण कसलोच फायदो जायनां. लग्न जावन पांच वर्सां जावन लेगीत ताच्या घरांत पायणें धोलनां म्हणून गांवांतले सगळेच लोक ताका दोशी नदरेन पळयतात, ताका हिणसायतात, ताच्यो चाडयो करतात. ताची मांय तर दीस- रात आपणाक नातू जाय, ह्या हट्टान ताका जेवण, खाणूय दिवपाचे बंद करता आनी ताका वायट उतरांनी हिणसावपाक सुरवात करता.
‘‘तूं वांजूड, परत्या पांयांचें” हीं उतरां आयकून सिमाची न्हिद खळिल्ली. ताचे तकलेंत त्या उतरांनी घर केल्लें. पूण, हे बाबतींत ताचो कांयच दोश नाशिल्लो. दोश आशिल्लो तो घोवा भितर राजेशा भितर, पूण तो दोश तो आपणावपाक तयार नाशिल्लो आनी सिमाकूच दोशी मानतालो. आपल्या आवयची इत्सा पुराय करना म्हणून सिमाक मारतालो आनी हो अत्याचार सिमाक सोसनांशिल्लो. ताची तर दैनाच जाल्ली. ताच्या कडेन कोणूच सारको उलयनासलो. घरांत मनशां आसून लेगीत तें एकटें पडिल्लें. ह्या सगळ्या अत्याचारांतल्यान आपूण कशें मुक्त जातलें हो विचार ताच्या मनांत घोळटालो.
शिगम्याचे दीस तें, दारां दारांनी शिगम्याचो मेळ येवन शिगमो खेळून वतालो. त्या दिसांनी दारांत शेण काडप, माटोव घालप जाताले आनी पुराय गांव शिगम्याच्या गाण्यांनी फुलून वतालो. वर्सावळीची पद्धत आशिल्ली शिगमो राजेशाच्या दारांत खूब वेळ खेळटालो. कारण तांकां ताचे कडल्यान चड दुडू मेळटाले. जेवणाचो बंदोबस्तूय तांगेर आसतालो. पूण सिमाची जीणूच आळणी जाल्ली, भर उजवाडाकूय काळखी फाकिल्ली. आतां कितें करचें अशें चिंतीत ताणें निर्णय केलो, आपली जीणूच सोंपोवची. तें आपल्या कुडींत वता आनी अस्वस्त जावन कितें तरी सोदता. ताच्या हाताक ओडणी लागता. ती तें गळ्या भोंवतणी घालता आनी आपलो गळो अंदीता, पूण अचकीत ताचे हात थरथरपाक लागतात आनी तें तो यत्न सोडटा. ताच्या दोळ्यांनीं दुकां आसतात आनी मनांत विचार ‘आपूण स्वताकूच कशें म्हणून सोपयतले?’. म्हणून तें निमाणें ह्या त्रासांतल्यान पयस वचपाक घर सोडपाचो निर्णय घेता.
होळयेचो दीस आशिल्लो तो. ह्या दिसा सिमान त्या घरांतल्यान पावल भायर दवरून मेकळो स्वास घेतलो. त्या दिसा सगळे लोक वेगवेगळ्या रंगान आपली तोंडा रंगयताली, त्याच दिसा सिमानूय आपली जीण नव्या रंगान रंगयिल्ली आनी हो रंग खरोच खूब वेगळो आसलो. ताका मळबा इतली खोस जाल्ली खरी, पूण ताचो संघर्श सोंपपाचें नांवूच घेना आशिल्लो. दुख्खाक अंतूच नाशिल्लो. आतां फुडें करचें कितें? हो विचार ताच्या तकलेंन घोळटालो. आनी दुसऱ्या वटेन ताचें रडपूय चालू आशिल्लें.
अचकीत ताका एका भुरग्याचो रडिल्लो आवाज येवपाक लागता, थंयच सिमाचें रडप थांबता आनी तें भानार येता. ज्या वाटेन आवाज येतालो त्या दिकेन तें भुरग्याक सोदपाक वता. भुरग्याचें रडप चालूच आसता, पूण रडपांत तितलो नेट नासता. त्या वाठारांत कोणाचीच जाग नाशिल्ली आनी थंय एका भुरग्याचें रडप आयकूंक येवप म्हणल्यार अजापाचीच गजाल आशिल्ली. निमाणें तें सान भुरगें ताका एका लुगटाचेर तळमळटाना दिसता.
सुर्याकूय बरोच नेट आयिल्लो आनी त्या कडक वोतांत त्या भुरग्यांची कुड हुलपताली. सिमा अस्वस्थ जालें. धांवन वचून ताणें त्या भुरग्याक अचळय वेगेंत घेतलें आनी ताचे लाड करूंक लागलें. त्या भुरग्याची दशा पळोवन ताच्या दोळ्यांतल्यान घळघळून दुकां गळपाक लागली. त्या भुरग्याचें रडप आनी सिमाचें रडप एक जालें आनी कांय खिणांत दोगांय शांत ओग्गी जाली. त्या दिसा रंगवीनूय सिमाच्या जिणेंत आवयपणाचो रंग भरलो. सिमाचो मोनेळ तुटिल्लो. रंगवी रडटाले तेन्ना ताचो जीव थतरवितर जातालो आनी आपूणय रडपाक लागतले, जेन्ना रंगवी हांसतालें तेन्ना ताच्या हांश्यांत सिमा आपणांक स्वताक सोदतालें, जेन्ना ताच्या वांगडा खेळटाले तेन्ना आपूणय भुरगें जातालें. ताच्या खातीर‌ रूचीक खाणां करप, ताका न्हाणोवप, ताचे लाड करप ह्या सगळ्या गजालींनी तें सामकेंच गूंग जालें.
सिमाक बऱ्या पगाराची एक नोकरी मेळिल्ली. त्या नोकरेतल्यांन तें आपल्यो आनी रंगविल्यो सगळ्यो गरजो पुरयतालें. रंगवीय सिमाच्या रंगान बरेंच रंगिल्लें आनी आयज रंगवी पांच वर्साचें जाल्लें. होळीचो दीस हो रंगवीचो वाडदीस म्हणून तें मनयतालें. ह्या सगळ्या विचारांत केन्नाची दनपार जाली तें ताका कळ्ळीच ना. रंगवी मम्मा, मम्मा करीत धांवत येता आनी सिमाक होळीचो रंग लावन “हॅप्पी होली मम्मा” म्हणून वेंग मारता. तेन्ना तें भानार येता……

लक्षता उदय मातोणकार
8698687306