भांगरभूंय | प्रतिनिधी
झाडां- पेडां सुकता आसतात. अशा वेळार उदकाचें दान करप, पाणपोयो सुरू करप, सावळी दिवपी झाडां लावप, हें खरें अक्षय्य पुण्य.
काळचक्र घुंवता आसतना, सैमाच्या आनी अध्यात्माच्या संगमाचेर कांय अशे दीस येतात जे काळजांत कायमचें घर करतात. वैशाखाचो तप्त उजवाड, आंब्याचो परमळ आनी कोकिळेचो साद अशे वातावरणांत ‘अक्षय्य तृतीया’ उदेता. अक्षय्य- ज्याचो केन्नाच क्षय जायना, जें काळाच्या ओघांत विरपून वचना, तें म्हणजे अक्षय्य. भारतीय संस्कृतींतल्या साडेतीन मुहूर्तांतलो एक पूर्ण मुहूर्त म्हणून अक्षय्य तृतीयेक अनन्यसादारण म्हत्व आसा. हो सण दागिन्यांची खरेदी, उपवास, मानवी जिवितांतल्या अथांग श्रद्धेचो आनी दातृत्वाचो एक दिव्य सुवाळो आसा. काल आयतारा हो उत्सव देशभरांत मनयलो.
अक्षय्य तृतीयेचो इतिहास पुराणांच्या पानांनी भांगरा अक्षरांनी बरयला. ह्या दिसाच्या फाटल्यान उब्यो आशिल्ल्यो कथा आमकां संस्कारांची वळख करून दितात.
भगवान विष्णूचो सवो अवतार, भगवान परशुराम हांचो जल्म ह्याच तिथीक जालो. परशुराम हो शस्त्र आनी शास्त्र ह्या दोगांचोय संगम. तांच्या जल्मान पृथ्वीचेर अधर्माचो नाश जावन न्यायाचें राज्य येवपाची सुरवात जाली. ताका लागून हो दीस ‘परशुराम जयंती’ म्हणून सादरीकरण जाता. कोंकण वाठारांत, जाका ‘परशुराम भूमी’ मानतात, थंय ह्या दिसाक एक खाशेलो भावार्थ आसा.
जेन्ना पृथ्वी तप्त जाल्ली आनी जीवसृश्ट तानिल्ली आशिल्ली, तेन्ना भगीरथाच्या तपश्चर्येन प्रसन्न जावन स्वर्गलोकांतली गंगा माता पृथ्वीचेर अवतरली. तो दीस अक्षय्य तृतीयेचोच आशिल्लो. गंगा म्हणजे निर्मळता, गंगा म्हणजे चैतन्य. तिचें येवप म्हणल्यारच मानवी जिवितांतल्या पाप- तापाचो नाश आनी मोक्षाची वाट मोकळी जावप.
पांडवांच्या वनवासाच्या काळांत, जेन्ना तांच्या दारात हजारो अतिथी येताले, तेन्ना तांची भूक भागोवपाचें सामर्थ्य द्रौपदीच्या हातांतल्या ‘अक्षय्य पात्रांत’ आशिल्लें. भगवान श्रीकृष्णान हें पात्र तिचो निस्सीम भाव पळोवन भेट दिल्लें. हें पात्र शिकयता की, अन्नाचो सन्मान केल्यार आनी ईश्वराचेर भाव दवरल्यार जिवितांतलीं कश्टांचीं वाटां लेगीत सुखी जातात.
गरीब सुदामान जेन्ना आपल्या मित्राक, कृष्णाक मेळपाक द्वारकेची वाट धरली, तेन्ना ताच्या हातांत फकत मुठभर फोव आशिल्ले. पूण त्या फोवात सुदाम्याचो अक्षय्य मोग आशिल्लो. श्रीकृष्णान त्या मोगान भिजिल्ल्या फोवांच्या बदल्यात सुदाम्याक साक्षात ऐश्वर्य दिलें. ही भेट अक्षय्य तृतीयेच्याच दिसा जाल्ली, जी आमकां शिकयता की भक्ती आनी मोग केन्नाच रिकाम्या हातांनी परतून वचनात.
गोंयच्या पाचव्याचार सैमांत अक्षय्य तृतीयेचो उत्सव एका वेगळ्याच ऊर्जेन साजरो जाता. समाजातल्या कुळागरांनी आनी घराघरांनी हाचो एक वेगळोच सुवाळो आसता.
गोंयच्या देवळांनी अक्षय्य तृतीये सावन ‘वसंत पूजा’ सुरू जाता. ही पूजा म्हणल्यार निसर्गाचे उपकार मानपाचो एक मार्ग. देवाची पालखी फुलांनी नटयतात. मोगऱ्याचो परमळ आनी आंब्याच्या पानांचो तोरण देवाच्या गर्भगृहाक एक वेगळीच सोबाय दितात. देवळांतलें हें वातावरण भक्तांच्या मनांत एक प्रकारची शांतता आनी प्रसन्नता निर्माण करता.
ह्या दिसा मातीचें मडकें (घट) उदकान भरून तातूंत वाळो घालून तें ब्राह्मणाक वा गरजू मनशाक दान करतात. गिमांत तानेल्ल्या काळजाक थंडाय दिवप, होच ते फाटलो उद्देश. ह्या दिसा केल्ली ‘खीर’ आनी ‘कैरीचें पन्हें’ पितरांक अर्पण करून घरांतल्या लोकांक वाडटात, जाका लागून मन आनी तन दोगांकय तृप्ती मेळटा.
अक्षय्य तृतीया म्हणल्यार ‘समृद्धीचें दार’. लोकांची अशी श्रद्धा आसा की ह्या दिसा भांगर खरेदी केल्यार तें वाडत वता. भांगर हें एक धातू सुरक्षिततेचें आनी लक्ष्मीचें प्रतीक मानतात. कोणाक घर बांदपाचें आसूं व नव्या वेवसायाची सुरवात करपाची आसूं, अक्षय्य तृतीयेचो मुहूर्त कोणाकय विचारपाची गरज पडना. हो दीस स्वयंसिद्ध आसा.व्यापारी लोक ह्या दिसा सावन नव्या हिशोबाच्या वह्यांची पुजा करून कामाक लागतात. जशें अन्न अक्षय्य उरता, तसोच नफा आनी कीर्त अक्षय्य उरची, अशी तांची प्रार्थना आसता.
ह्या सणाचो खरो भौतिक वस्तूंच्या साठवणुकीत नासून तो ‘त्यागांत’ आसा. ‘अक्षय्य’ म्हणजे जे सोंपना. आमचे बरे विचार, आमची दुसऱ्या प्रति आशिल्ली माया आनी आमी केल्लें दान हेंच खरें अक्षय्य धन. “दानेन तुल्यो नहि कश्चिद् धर्मा: (दाना सारको दुसरो धर्म ना).अक्षय्य तृतीया आमकां याद करून दिता की, जें आमी स्वता खातीर साठयतात तें मरणा वांगडा सोंपता, पूण जें आमी दुसऱ्याक दितात (दान करतात), तें अनंत काळा मेरेन उरता.
वैशाखाच्या ह्या म्हयन्यांत धर्तरी तप्त आसता. झाडां- पेडां सुकता आसतात. अशा वेळार उदकाचें दान करप, पाणपोयो सुरू करप, सावळी दिवपी झाडां लावप, हें खरें अक्षय्य पुण्य. अक्षय्य तृतीया आमकां निसर्गाकडेन जोडून दवरता. आंब्याचें फळ जेन्ना ह्या दिसा देवाला अर्पण जाता, तेन्ना तो निसर्गाच्या देण्याचेर कृतज्ञता उकतायपाचो एक मार्ग आसता.
अक्षय्य तृतीया हो सण दर वर्सा येता आनी वता. पूण दर खेपे तो आमकां एक नवी उमेद दिवन वता. हारयिल्लो आत्मविस्वास परतून मेळोवपाचो, नात्यांतलो इबाडिल्लो गोडवो परतून हाडपाचो आनी जिवितांत एक नवें पान सुरू करपाचो हो दीस.
तुमच्या घरांतलें लक्ष्मीचें पावल आनी तुमच्या मनांतलो भक्तीचो भाव अक्षय्य उरूं, हीच ईश्वरचरणी प्रार्थना.
प्रमिला प्रसाद फळ देसाय
९०११८३४८४७
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
