महाभारतांतलीं आव्हानां – 1

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

उतर, सोपूत, स्राप, आव्हान आनी बदलो हे सगळे महाभारतांतल्या घडणुकांतले जापसालदार घटक म्हणून व्हडली भुमिका साकारतात…

महाभारताचें कथानक, उतर, सोपूत, स्राप, आव्हान आनी बदलो हांच्या बुन्यादीचेर उबें आसा अशें म्हळ्यार चुकीचें जावंचें ना अशें म्हाका दिसता. कारण ह्या सगल्या गजालींक लागून ह्या कथानकांत जिवितपण आसा आनी नाशिल्लें जाल्यार हें कथानक सामकें निरस आनी अळणी दिसता आशिल्लें.
प्राचीन काळांत ऋषीमुनी प्रसन्न जाले जाल्यार आशिर्वाद दिताले आनी रागार जायत जाल्यार स्राप दिताले. पुराणांत आनीं इतिहासांत आशिर्वाद आनीं स्राप दिवपाचीं प्रकरणां खूब सांपडटात. स्राप दितकच काळकूट येवन उपस्राप दिवन स्रापाची खरसाण उणी केल्ल्याचीं आनी दिल्लो स्राप फाटीं घेतिल्ल्याचीं उदाहरणांय सांपडटात.
उतर, सोपूत, स्राप, आव्हान आनी बदलो हे सगळे महाभारतांतल्या घडणुकांतले जापसालदार घटक म्हणून व्हडली भुमिका साकारतात.
कांसाक गेल्ले कडेन न्हंयचे धडेर सम्राट शंतनूची गंगे कडेन भेट जाल्ली. शंतनून तिचे कडेन आकर्शित जावन मागणी घाली. तेन्ना एक अटीचेर आमचें लग्न जावंक शकता अशें गंगेन म्हळें, तेन्ना अट आयकूचे आदींच मान्य आसा अशें शंतनून उतर दिलें. गंगेन म्हळें आमच्या लग्ना उपरांत तूं आपल्याक प्रस्न विचारचो ना आनी विचारलो जाल्यार आपूण तुका सोडून वतली.
शंतनून फाटलो फुडलो विचार करनासतना तिची अट मान्य करून वचन दिलें. हेंच कुड्डें वचन फुडारांत ताचे खातीर आनी ताचो ज्येश्ठ पूत देवव्रत भिश्मा खातीर एकेपरीन शापच थरलो. शंतनू परिस्थिती मुखार हतबल जाल्लो. ताच्या दोळ्यां मुखार तांगेले सात नवजात भुरग्यांक एक एक करून राणी गंगेन न्हंयंत सोडलें. शंतनू मुकाट्यान पळोवपा शिवाय कांयच करूंक शकलो ना. खुद्द शंतनू राणी गंगा आनी तें नवजात भुरगें शापीत जिवीत जगपाक पृथ्वीचेर जल्माक आयिल्लें. तें भुरगें स्रापांतल्यान मुक्त जालें. पूण आठवो पूत देवव्रत भिश्म मात शापमुक्त जावंक पावलो ना. अटीप्रमाण गंगा शंतनूक सोडून गेली.
दुसरें लग्न जावचे आदीं सम्राट शंतनूची राणी सत्यवतीचो ऋषी पराशरा कडेन संपर्क आयिल्लो, तेन्ना ताणें तिका आशिर्वादान पुत्रलाभ करून दिल्लो. तिच्या कौमार्याक कांय फरक पडपा ना तशेंच तिच्या आंगाक अद्भूत असो सुगंध येतलो असो आशिर्वादय दिल्लो. तिचो तो पुत फुडें ऋषी व्यासमुनी म्हणून नामनेक पावलो.
फुडाराक सत्यवतीच्या निपुत्रीक पुताच्या मरणा उपरांत शिंवासनाक वारस जाय आशिल्लो. सत्यवतीन आपलो ज्येश्ठ पूत ऋषी व्यासांक आपोवन घेवन आदेश दिलो. अशे तरेन अंबिकेचो पूत पांडू, अंबालिकेचो पूत धृतराष्ट्र तर तांची मुखेल दासीपूत विदूर हांचो जल्मदाता जालो.
सम्राट शंतनून आपलो ज्येश्ट पूत देवव्रत भीष्माक इत्सा मरणाचो आशिर्वाद दिल्लो. फुडें फुडें तर ताचे खातीर हो आशिर्वाद म्हळ्यार स्रापूच जालो. ऋषी व्यास हांणी देवव्रत भीष्माक एकदां म्हणिल्लें, तुका इत्सा मरणाचो म्हळ्यार जाय तेन्ना मरपाचें वरदान आसा. इत्सा जगपाचो न्ही. मरप सोंपें आसता. जगणें कठीण आसता. तुजे खातीर जगप हें लेगीत एक प्रकारचें प्रायश्चितच समज. म्हणटकच ह्या आशिर्वादा प्रमाण जगून घडटा तें पळोवप हेंच तुजे खातीर प्रायश्चीत्त आसतलें.
देवव्रत भीष्मान आपूण जिवितभर अखंड ब्रम्हचर्य पाळटलों, शिंवासनाचेर बसचो ना. जो कोण शिंवासनाचेर बसतलो तातूंत आपल्या बापायची छबी पळोवन शिंवासनाची सेवा करतलों म्हणपाची प्रतिज्ञा केल्ली. फुडें तीच ताका अडचणीची थारत गेली. ताच्या मरणाचें ती कारणय थारली. देवव्रत भीष्मान स्वयंवरांत अंबा अंबिका अंबालिका राजकन्यांक सम्राट पांडू खातीर जिकून हाडलें. अंबा एका राजा कडेन लग्न जावपाची आशिल्ली अशें कळ्ळें तेन्ना भीष्मान तिका मानान त्या राजा कडेन पावयलें. पूण हारिल्ली वस्तीचो आपूण स्विकार करचो ना म्हणत तिचो स्विकार केलो ना. अंबान भीष्माक आपलो स्विकार कर म्हणून सांगलें. आपूण प्रतिज्ञाबद्ध आशिल्ल्यान स्विकार करूंक शकना अशें सांगतकच तिणें प्रतिज्ञा केली, आपूण कठोर तपश्चर्या करून तुज्या वधाचें कारण जावन सूड घेतलीं.
महाभारतांत श्रीकृष्णान द्रौपदीक दिल्ल्या वचनाक खासा सुवात आसा. सुदर्शनचक्रान श्रीकृष्णाच्या बोटाक रगत येता तें पळोवन द्रौपदीन आपल्या वस्त्राचो तीर पिंजून श्रीकृष्णाच्या बोटाक बांदलो. वेळ येतलो तेन्ना बोटाक बांदिल्ल्या तिराच्या प्रत्येक धाग्याचें रीण हांव फारीक करतलों अशें द्रौपदीक उतर दिलें. ही घडणूक पळोवंक सादी दिसता. पूण तिणें फुडें वस्त्रहरण घडणुकेंत द्रौपदीची लज राखली.
एक वचन कर्णान दुर्योधनाक दिल्लें. राजकुमारांचें शिक्षण पुराय जावन तांचें प्रात्यक्षिका वेळार कर्णान अर्जुनाक आव्हान दिल्लें. कर्ण आपलो परिचय दिंवंक शकलो ना. तेन्ना दुर्योधनान इश्टागतीचो आदार दिवन आपल्या अधिकारात आशिल्ल्या अंगदेशाचो कर्णाक राजा केल्लो. तेन्ना कर्णान दुर्योधनाक उतर दिल्लें, हो मुकूट तुजो, म्हजी तकली तुजी आनीं आपली इमानदारी तुजी आसतली म्हणपाचें वचन दिल्लें.
महायुद्धा आदीं आपली जल्मदात्री कुंतीकय कर्णान एक उतर दिल्लें. अर्जुनाचो वध करतलों अशी कर्णान प्रतिज्ञा केल्ली. महायुद्धा आदीं कुंतीन कर्णाक आपली वळख दिली. तेन्ना कर्णान तिका उतर दिल्लें, युद्धांत तिच्या पांच पुत्रांची संख्या उणी जावंची ना. आपूण मेल्यार अर्जुन उरतलो आनी अर्जुन मेल्यार आपूण आसतलों. पांडव पांचच उरतले. हें सांगतना ताणें आवय कडच्यानय उतर घेतिल्लें. आपूण ताचो भाव म्हणून सांगनाका. नाजाल्यार तो आपले कडेन झूंज करचो ना आनी आपली प्रतिज्ञा आनी दुर्योधनाक दिल्लें उतर खरें जावंचें ना.
कांसाक गेल्ले कडेन कर्णाचो बाण गरीब ब्राह्मणाचे गायेक लागून ती मेली. आपलो बाण चुकून लागलो अशें समजावन सांगून लेगीत ब्राह्मणान कर्णाक स्राप दिलो‌. तुजो बाण गायेच्या आंगांत रुतून बसला, निर्णायक झुजांत तुज्या रथाचें चक्र तशेंच जमनींत रुतून बसतलें.
दुसरे वटेन आपूण ब्राह्मण म्हणून सांगून आपले कडल्यान धनुर्विद्या चोरली म्हणत गुरू परशुरामान कर्णाक स्राप दिल्लो. झूंजा मळार जेन्ना तुका गरज पडटली तेन्ना तुका दिव्यास्त्रांचो मंत्र याद जावंचो ना. दोनूय स्राप महायुद्धात कर्णाच्या मरणाक जापसालदार थारले. महायुद्धांत अर्जुनाच्या रथार अर्धनारी शिखंडीक पळोवन ताचे भितर आशिल्ल्या अंबाक भीष्म वळखलो. बायल मनशे कडेन कडेन झूंज करपाना म्हणून ताणें शस्त्रां सकयल दवरलीं. हीच संद सादली आनी अर्जुनान बाणांचो वर्शाव करून ताका बाणांचे शय्येचेर न्हिदयलो. आपले प्रतिज्ञेक लागूनच भीष्माचो अंत जालो. नाजाल्यार ताचो पराभव अशक्य आशिल्लो.
एक प्रतिज्ञा भीमानय केल्ली. द्रौपदी वस्त्रहरणा वेळा दुशासनाची छाती पिंजून आपूण रगत पितलों म्हणपाची प्रतिज्ञा केल्ली. महायुद्धात ताणें आपली ही प्रतिज्ञा पुराय केली.
पांच पांडवांची पत्नी द्रौपदीन लेगीत प्रतिज्ञा केल्ली. आपूण केस मेकळे सोडटली. भीम दुर्योधनाची छाती पिंजून पोसोभर रगत हाडून दितलो आनी तें रगत केसांक लायतकच आपूण केस बांदतली. द्रौपदीची ही प्रतिज्ञा भीमान महायुद्धात पुराय केली.
जयंद्रथ हाका तर आशीर्वादरुपी स्राप आशिल्लो. तपश्चर्येक बशिल्ल्या बापाय कडेन ताणें इत्सा मृत्यूचो आशिर्वाद मागिल्लो. बापायन सांगलें, तूं मागता तो आशिर्वाद दिवंक आपूण सम्राट शंतनू न्ही आनी तूंय बी देवव्रत भीष्म न्हीं. पूण म्हजो पूत म्हणटकच तुका निराश करनासतना आशिर्वाद दितां, जो कोण युद्धात तुजी तकली आनीं धड वेगळें करतलो, तेन्ना तुजी तकली ताचे पाया़ंकडेन पडुन स्फोट जावन ताकाय मरण येतलें.

रंजन नायक
9823154336