परमशांतीचो आनंद दिवपी वळवयचें महादेवाचें देवूळ

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

देवळा भोवती व्हावपी झुळझुळ उदक, फुडलीं दोन कारंजी, तळी आनी देवळाचेर केल्ली विजेची रोषणाय पळोवन जीव धादोस जाता.

गोंय म्हणलें की आमचे नदरे मुखार येतात त्यो घसघसपी ल्हाऱ्योवपी दर्यावेळो. थंय अर्दकुट्या कपड्यांनी सांवार घालपी भोंवडेकार, आमची सोबित सुंदर मांडवी न्हंय विखारपी कॅसिनो, पावला पावलार दिसपी बार्रां, त्या भायर  भोवडेकारांक पिशें लावपी मसाज पार्लर. आमचे कडेन पाचवोचार सैम आसा, ध्यानाक बसलेले रूशी कशे दोंगर आसात. झरे, तळयो आसात. शेतां, कुळागरां आसात. पाटांनी थंडगार उदक व्हांवता. वयर निळें निळें मळब आसा. आमचे सोबित सुंदर गांव जिणेक अर्थ दितात. गोंयची खरी संस्कृती ह्याच गांवांनी दिसता. 

असोच एक गांव म्हणजे मांडवी न्हंयेचे देगेर वसलेलो वळवय गांव. गजांतलक्ष्मी आनी सांतेरभाटांतली शांतादुर्गा हीं मुखेल देवस्थानां. ह्याच देवस्थानांच्या पंचिश्टांत महादेवाच्या देवळाचो आसपाव जाता. हें देवूळ कदंब काळांतलें आसल्या कारणान इतलीं वर्सां वत, पावस, थंडी, वारो खावन तें जिर्ण जाल्लें. भग्न अवस्थेक पाविल्लें अशें आमच्यांनी म्हणू येता. गोंयचे आदले दानशूर मुख्यमंत्री भाऊसाहेब बांदोडकार हांणी ताचो जिर्णोद्धार करपाचें मनार घेतलेलें. तांची धुव आनी आदली मुख्यमंत्री शशिकला काकोडकार हांचे हस्तुकीं भुमीपूजन जाल्लें. पूण कांय कारणांक लागून काम फुडें गेलेंना. पणजेचे एक उद्देजक बाबलो मर्तो नायक हांचे नातू नारायण नायक हेय जिर्णोद्धार करपाक फुडें सरलेले. तांकांय येस आयलेंना. देवळाच्या जिर्णोद्धाराचो म्हूर्त घडये उजवाडूंक नासलो आसूं येता. मनशाचे जिणेंत जसो वनवास आसता आनी मागीर भरभराटीचे दीस येतात तशेंच ह्या देवळाच्या भग्नावस्थेचे दीस सोंपून आतां उत्कर्षाचे दीस आयल्यात.

13 मे 2013 दिसा सांतेरीच्या मुखेल देवळाच्या जिर्णोद्धाराचें काम सूरू जावन 2018 वर्सा पुराय जालें. तेन्ना सावन देवस्थान समितीच्या मनांत म्हादेव भाटांतल्या महादेवाच्या देवळाचो जिर्णोद्धार करपाचें घोळटालें. एक व्हडलें काम केल्या उपरांत दुसऱ्या कामाक पयसो उबो करप सोपें नासलें. अशें आसून पसून देवाचेर विस्वास दरवून, ताचेरूच वजें घालून ताणी कांय तेपान महादेवाच्या देवळाची पायाभरणी केली. म्हाजन, भक्तगण, गांवकार हांणी सगळ्यांनीच भरभरून देणग्यो दिल्यो. 18, 19 फेब्रुवारी ह्या दिसांनी देवूळ आनी लिंग प्रतिष्ठापना विधी ब्रह्मवृदांच्या वेद घोषात संपन्न जालो. लिंग प्रतिष्ठापना करताना कूर्म संस्कार आनी अष्टबंध हे दोन मुखेल विधी आसतात. दैवताची चैतन्य शक्ती स्थिर करपाक हे विधी करतात. अष्टबंध संस्काराचे वर्णन अग्निपुराण आनी आगम ग्रंथात केलां. अष्टबंध म्हणजे आठ पवित्र द्रव्यांचो लेप. हो लेप लिंग /मूर्तेक पिठा वांगडा  एकात्म करता. भक्त आनी ईश्वराच्या एकात्मतेक मदत जाता. ह्या लेपा खातीर शंखचूर्ण, गंधराळ, म्होंव, गोड, तिळाचें तेल, वखदी द्रव्यां, चुनखडी/ शिलाचूर्ण, कापूर वा सुवासिक द्रव्यां वापरतात. हो अष्टबंध संस्कार परत बारा वर्सांनी करचो पडटा.

हें सुंदर दोळे दिपकावपी देवूळ उबें करपांत इंजिनीअर, डिजायनर वास्तूतज्ञ विशांत नायक हांचें व्हड योगदान आसा. देवळाचें काम पुराय जाय मेरेन तांणी रातीचो दीस केलो. ताचें फळ म्हणून वास्तू दोन, अडेज वर्सा भितर उबी रावली. कामा खातीर ग्रॅनायट वापरूंक ना तर ग्रॅनायटचे कण काँक्रिटांत वापरल्यात. ताका लागून ग्रॅनायटाचो भास जाता. देवळाचे खांबेय करताना हिच तरा वापरल्या. सिलींगाचेर रेखाटलेलें एक लिंग मंडळ अध्यात्मिक नदरेन महत्वाचें आसा.

देवळा भोवती व्हावपी झुळझुळ उदक, फुडलीं दोन कारंजी, तळी आनी देवळाचेर केल्ली विजेची रोषणाय पळोवन जीव धादोस जाता. वयलें निळें निळें मळभ, फुडलें पाचवेंचार शेत, भोंवतणचें माडाचें भाट परिसराक आनी दर्शन घेवंक येवपी भक्तांक परम शांतीचो अणभव दिता. ह्या देवळाक लागून वळवय- सावयवेरें वाठाराचो अध्यात्मिक स्तर वाडला आनी त्याच बरोबर शांतादुर्गा देवस्थान समितीन आनीक एक जैताची घुडी उबारल्या.

उमाकांत शेट्ये,

देवळाय- खांडोळें

83907 45837