संभाशण कौशल्य:  उलोवपांतल्यान व्यक्तीमत्वाची वळख

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

संभाशण हें फकत उलोवपाची क्रिया न्हय जाल्यार व्यक्तिमत्त्वाचो आरसो. योग्य शब्द, योग्य वेळ आनी योग्य भावना हांचें समन्वय जालें जाल्यार संभाशण प्रभावी आनी येसस्वी जाता.

आयच्या ह्या वेगान चलपी आनी स्पर्धात्मक युगांत व्यक्तीचें येस फकत शिक्षणीक स्तराचेर अवलंबून नासून तांच्या संभाशण कौशल्याचेरूय आसा. संभाशण कौशल्य म्हणल्यार आपले विचार, मतां, भावना आनी म्हायती प्रभावी तशेंच स्पश्ट आनी योग्न रितीन आनी आत्मविस्वासान (शब्द रचनेंतल्यान) दुसऱ्यां मेरेन पावोवपाची वा मांडपाची एक वेगळी कला. उत्कृश्ट संभाशण हे नातेसंबंध घटमूट दवरतातूच, पूण तेच बरोबर ते समाजांत भरिल्ले गैरसमज वादविवादांतल्यान ( भासाभास) पयस करतात आनी व्यक्तीमत्वाक आकर्शीत करतात. 

संभाशण कौशल्याचे तशे दोन मुखेल प्रकार आसात – मौखीक (तोंडी) आनी अमौखीक (देहबोली). योग्य शब्दांची निवड, स्पश्य उच्चारण, आत्मविस्वासपूर्ण आवाज आनी आयकतल्यांचें लक्ष ओडून घेवप हीं मौखीक संभाशणाचीं मुखेल उद्दिश्टां आसात जाल्यार मुखावेले हाव-भाव, हातवारे, नजरेचो संपर्क आनी उबें-बसपाची पद्धत ही अमौखीक संभाशणाची देखी. खूब वेळा शब्दां परस देहबोली अधीक प्रभाव घालता..

हें संभाशण कौशल्य विकसीत करपा खातीर कांय गजाली वा मुद्दे आसतात ते लक्षांत दवरचे पडटात. पयलो मुद्दो म्हणजे, आयकुपाची संवय लावन घेवप गरजेचें. कारण प्रभावी संवाद फकत उलोवपांत न्हय तर दुसऱ्याचें म्हण्णें आयकून ताचें आंकलन करून तें समजून घेवप हाचेर आसता. दुसरें म्हणल्यार, स्वताचेर विस्वास आनी सकारात्मक दृश्टीकोण दवरप, कसल्याय एखाद्या विशयाची म्हायती एकठांय करतना ती सकारात्मक दृश्टीकोनांतल्यान करची आनी जेन्ना ताचे वाचन वा उपोवप करतना ती आत्मविस्वासान आनी उन्मुक्तपणान उलोवचें. तिसरें म्हणल्यार भाशेचेर प्रभुत्व आनी विचारांची मांडणी करपाची संवय लावन घेवप: वाचन, लेखन, वक्तृत्व, भाशण ह्या गुणां खातीर संवाद कौशल्य अधिक परिपक्व जाता. 

आयच्या  ह्या डिजिटल युगांत सोशल मिडियाच्या माध्यमांतल्यान संवादाची व्याप्ती खूब प्रमाणान वाडिल्ली आसा खरी, पूण प्रत्यक्ष संवादाचें म्हत्व लेगीत आयज तितलेंच आसा तें कमी वा गळूंक ना. कार्याच्या क्षेत्रांत मुलाखती, सादरीकरण, टिमवर्क वा कोणाय कडेन संवाद करतना प्रभावी संभाशण कौशल्य हें गरजेचें आसाता. शाळा आनी महाविद्यालयीन स्तराचेर ह्या कौशल्याक विशेश स्थान दिवप गरजेचें. संभाशण कौशल्य ही विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगी विकासाची चावी म्हणल्यार जाता तांच्या खातीर संभाशण कौशल्य सामकेंच म्हत्त्वाचें आसता, शाळेंत वा महाविद्यालयांत प्रकल्प सादरीकरण, सर्त, पंगडां मदीं भासाभास, मुलाखती, कार्यावळीच्या वेळार सुत्रसंचालन अश्या साबार प्रसंगांक विद्यार्थ्यांक तोंड दिवचें पडटा, तेन्ना अशा वेळार स्पष्ट आनी आत्मविस्वासपूर्ण संवादाक चड म्हत्व आसता. देखीक दोन विद्यार्थी प्रकल्प सादर करतात तातूंत पयलो विद्यार्थी, जाका ताणें वेचून काडिल्ल्या विशया संबंदी बरी म्हायती आसता, बरें ज्ञानूय आसता, पूण तो भियेवन वा आबूज जावन अस्पश्ट उलयता आनी सगळो गोंदळ करता. त्याच वेळार दुसरो विद्यार्थी आसा जाका विशया संदर्भांत चड कांयच म्हायती ना तरी तो आपले परीन विशयाक समजून स्पश्ट उतरांनी आनी स्वताचेर विस्वास धरून ताचेर उलोवप करता वा मुद्दे मांडटा, हातूंत सभाविकपणान दुसऱ्या विद्यार्थ्याचेर चड भर पडटलो आनी ताचो प्रभाव वाडटलो, हाचे वेल्यान कळटां, फकत व्यक्तीक ज्ञान आसलें म्हणून जायना, जाल्यार तें प्रभावीपणान मांडपाची शक्त वा तांक (क्षमता) आसप गरजेची. 

आतां हें संभाशण कौशल्य कशें विकसीत करपाचें? हाची सोप्पी जाप म्हणल्यार सदांच नेमान आनी मन लावन, अर्थ लक्षांत घेवन वाचन करचें, विशय कळूंक ना जाल्यार इंटरनेटार संदर्भ, चडावत म्हायती सोदची. खबरापत्रां,  नेमाळीं, पुस्तकां वाचले उपरांत शब्दसंपत्तींत भर पडटा. आरश्या सामकार रावून सराव करचो. जाका लागून स्वताचे कुडीची हालचाल समजूंक बरें जाता आनी आत्मविस्वासूय वाडटा. वक्तृत्व सर्तींनी भाग घेवप, नाटकांत भुमिका करप, सुत्रसंचालन करप जातूंतल्यन  प्रत्यक्ष अणभव घेवन सुदारणां करूं येतात. सकारात्मक दृश्टीकोण दवरचो आनी भंय टाळून, मुक्तपणान पूण भान दवरून उलोवप करचें.

संभाशण हें फकत उलोवपाची क्रिया न्हय जाल्यार व्यक्तिमत्त्वाचो आरसो. योग्य शब्द, योग्य वेळ आनी योग्य भावना हांचें समन्वय जालें जाल्यार संभाशण प्रभावी आनी येसस्वी जाता. देखून, उलोवप ही एक कला;  पूण योग्य आनी प्रभावी पद्धतीन उलोपव ही व्यक्तीमत्व घडोवपी प्रतिभा.

स्वेद सदानंद दिवकर

70208 54216