भांगरभूंय | प्रतिनिधी
यन्याच्या पयल्या तारखेर पगार हातांत येवप हो पगारदारां खातीर खोशयेचो खीण! म्हयनोभर काम करून एक तारखेची वाट पळोवप साहजीक आसता. हातांत पगार येता आनी मागीर म्हयन्याच्या खर्चाची उजळणी जाता. घरभाडें, लायट बील, रिणांचे हप्ते, भुरग्यांची ट्यूशन फी, क्रेडिट कार्ड हिशोब, घर खर्चाचें बजेट. दिसपट्ट्या खर्चांचें प्रमाण वाडत उरता. म्हयनो सोंपता म्हणसर हातांत कितें उरता ? तरी लेगीत आसता एक सुस्त आस्त. ह्या म्हयन्यांत कितें कितें घेवपाचें येवजिल्लें. जालें ना. साध्य आनी साधनां हांचो ताळमेळ केन्नाच बसना. संवसारांतलें हें अर्थीक वास्तव. खरें तर आयुश्याचें वास्तव. जोड आनी मोड हातूंतच आमचें आयुश्य सरता.
समाधानी जीण जियेवपाक कितले पयशे लागतात ?
कोणेंय अशें तुमकां विचारल्यार तुमी कितें सांगतलीं? संवसार कसो करप हें जण एकल्याच्या विचारांचेर आसता. स्वताच्यो वैयक्तीक गरजो पुराय करपा खातीर पयशे कमयताना कितली धडपड करची पडटा हें स्वता अणभवले बगर समजना. ल्हानपणासावन आमी पळयत आयल्यात आमचो बापूय दिसभर काम करतालो आनी कुटुंबाच्यो गरजो-इत्सा भागयतालो. घर कुटुंबाच्यो जबाबदाऱ्यो भागयतना फोल्गाचे विचार केन्नाच मनांत येनाशिल्ले. भुरगीं व्हड जातालीं तेन्ना कांच उरतालो, भुरग्यांक शिकोवपाक जाय, धुवांचीं लग्नां करपाक जाय, तेन्ना मागीर ओडून ताणून सण सुवाळ्याच्यो मनोवण्यो जाताल्यो.
आदल्या काळांत, साठ-सत्तर वर्सां आदीं, गांवांगांवांत, खेड्यांत, शिक्षणीक शाळा नाशिल्ल्यो. मध्यमवर्गीय आपल्या भुरग्यांक हांगां-थंय, शारांत धाडून शिकयताले. गरीब, कश्टी लोकांक शिकपाच्यो सुविधा नाशिल्ल्यो. ते निरक्षरच उरताले. आतां काळ बदल्ला . शिक्षणाचें प्रमाण वाडलां. सर्वसादारण लोकांक वाचूंक बरोवंक येता. पुणून सर्वसादारण साक्षरताय आनी अर्थीक साक्षरताय हांचे मदीं खूब फरक आसा.
अर्थीक साक्षरताय म्हणल्यार पयशांचें वेवस्थापन कशें करप, बचत आनी गुंतवणूक कशे तरेन करप हाचो निर्णय घेवपाची क्षमताय. हातांत पयसो घोळटा तो सगळो मोडपा खातीर नासता. जाय तितली येणावळ खर्च करून, उरता ताची बचत कशी करप आनी गुंतवणूक करून ताचो लाभ, फायदो कसो जावंक येता हाचें गिन्यान आनी जागरुकताय म्हणल्यार अर्थीक साक्षरताय. वयले वयर पळयल्यार कोणाकय दिसूं येता, अर्थीक साक्षरताय ही वेवसायिकां खातीर, भरपूर जोडपी पगारदारां खातीर आसा, सामान्य मनशां खातीर न्हय. पुणून अर्थीक साक्षरतायेची गरज सगळ्यांक आसा. ल्हान-व्हड, गिरेस्त – गरीब, दादलो – बायल , दिसवड्याचो वावर करतल्या कामगारा पसून घरांतल्या वावराडे मेरेन.
खंयच्याय कुटुंबाक, वेवसायिकाक, घर आनी ऑफीस सांबाळटल्या बायल मनशेक अर्थीक स्वावलंबना खातीर जावं फुडाराच्या सुरक्षतताये खातीर अर्थीक साक्षरताय गरजेची आसा. आयज आमच्या देशा़ंत पंदरा-सोळा टक्के लोक सोडले जाल्यार हेर लोकांक अर्थीक साक्षरताय म्हणल्यार कितें तें खबर ना. नवी पिळगी म्हणटा, संगणकाचेर बोट दाबल्यार गुंतवणुकेची जाय जाय ती म्हायती मेळटा. अर्थीक येवजणी डिजीटली करूंक मेळटात. चडच जाल्यार ईनव्हेस्टमेंट कन्सल्टंट आसात. तितल्यान काम जाता. पुणून बॅंकेंचें वेव्हार करप, म्युच्युअल फंड, विमो असल्या गजालींची म्हायती आसली म्हण जायना. योग्य अश्या गुंतवणुकेची म्हायती मेळ्ळी ना जाल्यार, चुकीच्या वेव्हारांत गुंतवणूक करून अडचणींत येवंक शकता. खूबजाण अर्थीक येवजणीची सारकी म्हायती नाशिल्ल्या मनशाच्या सांगण्यावयल्यान शेअर बाजारांत पयशे घालतात आनी फटवतात.
आदल्या तेंपार गुंतवणुकेचीं साधनां खूब उणीं आशिल्लीं. गोंयांत पुर्तुगेजांच्या मुस्तींत तर पयशे घरांतच दवरताले. तेन्ना बॅंको नाशिल्ल्यो. भारतांत बॅंको ब्रिटीशांनी सुरू केल्यो. आयज अर्थीक वेव्हार फकत नॉटांचेर आनी चेकांचेर जायना.
आतां डिजीटली पयशे भरपाचे खूब पर्याय आयल्यात. UPI , pay tm, gpay, नॅट बॅंकिंग, डेबीट/ क्रेडीट कार्ड ,NEFT/RTGS अशे पर्याय तात्काळ वेव्हार करपाक मजत करतात. आतां म्युच्यूअल फंड, ज्येश्ठ नागरीक योजना, नेशनल पेन्शन स्टीम, आर.बी.आय रोखे असलीं गुंतवणुकेचीं साधनां उपलब्ध आसात. तांचो अभ्यास करून पयशे योग्य तरेन बचत केल्यार फावो तशें रिटर्न मेळटात.
प्राध्यापक डॉ. वामन नायक हांचें नवें पुस्तक “वित्तीय साक्षरताय ( Financial Literacy ) “ हालींच उजवाडाक आयलां. अर्थीक साक्षरतायेचेर हें पयलेंच कोंकणी पुस्तक.
ह्या पुस्तकांत एकूण आठ भाग आसात. वित्तीय साक्षरताय, वित्तीय संस्था, अदमासपत्रक (Budget), बॅंकिग सेवा बचत, बॅंकेतर वित्तीय संस्था, बॅंकिंग सेवा रिणां, वित्तीय बाजार आनी अर्थीक समावेशन अशीं आठ प्रकरणां ह्या पुस्तकांत आस्पावल्यांत.
लेखक म्हणटा, पयसो आसलो म्हणून जायना , ताचो योग्य वापर जांवंक जाय. प्रधानमंत्री जनधन येवजण, सुकन्या समृध्दी येवजण, नॅशनल पेन्शन स्कीम सारक्या येवजणींची जन सामान्याक म्हायती आसू़ंक जाय. वित्तीय साक्षरतायेचें म्हत्व,फुडाराचें नियोजन, रिणांचें वेवस्थापन, बॅंको-विमा कंपनी आनी समाजांतलो दुर्बळ घटक हा़ंचे मदीं सुसूत्रताय कशी सादप हें समजायतना लेखक अर्थीक साक्षरतायेच्यो मर्यादा स्पश्ट करता. अर्थीक उत्पादनांत गुंतवणूक करपा खातीर अभ्यासाचो उणाव, शेअर बाजारांतली जोखीम, सरकारी धोरणांत वयलेवयर जाता ते बदल अश्या कारणांक लागून गुंतवणूक योग्य तरेन जायना.
थोडे भितर सांगपाचें जाल्यार, अर्थीक साक्षरतायेचे खूब फायदे आसात. देखीक, अर्थीक स्वावलंबन, अर्थीक विशमताय कमी करप, अर्थीक निर्णय घेवपाची तांक वाडोवप, तरणे पिळगेक बचत आनी गु़ंतवणूकेची संवंय लावप, फुडार सुरक्षित दवरप हांचो आस्पाव आसा. अर्थीक साक्षरतायेचें शिक्षण देशभर लोकांक फावो केल्यार, साक्षरतायेची कल्पना येसस्वी जातली.
संपत्तीचो योग्य वापर कसो करचो, पयशांची बचत कशे तरेन करची, बॅंक, विमो कंपनी, शेअर बाजार, म्युच्यूअल फंड कंपनी ह्या सारक्या संस्थांचो कसो उपेग करचो? हें जाणा जवपा खातीर डॉ. वामन नायक हांचें “ वित्तीय साक्षरताय” पुस्तक मुजरत वाचचें.
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
