कृष्ण आनी सुदामा

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

(असल्या इश्टा कडेन कितें मागप म्हणल्यार लेगीत कितेंशेच जातलें अशें सुदामाच्या मनांत आयलें. आनी ताणें तो विशय कृष्णा कडेन काडलोच ना….. आतां मुखार..)

कृष्णायण

दुसरे दिसा सुदामान आपूण घरा वतां अशें कृष्णाक सांगलें. पूण, कृष्णान ताका वचपाक दिलो ना. आतां इतल्या वर्सांनी आपणांक मेळ्ळा तेन्ना म्हयनोभर तरी राव अशें कृष्णान ताका सांगलें. मात, कृष्णान एक गुप्तहेर पोरबंदराक धाडून सुदामाचो संवसार कसो चलता हें सोदून काडून हाडपाक सांगलें. तो हेर रोखडोच सुदामाची सगळी खबर काडून घेवन पोरबंदराच्यान परत द्वारकेक आयलो. इतले मजगतीं, कृष्णान दोन -तीन फावटीं उलयता उलयतां सुदामा कडेन ताच्या भुरग्यां विशीं, संवसारा विशीं जाणा जावपाक विशय काडिल्लो. पूण सुदामान तेन्ना मोघम जापो दिल्यो. सुदामाक फकत बायल आनी दोन भुरगीं आसात इतलेंच कृष्णाक ताचे कडल्यान कळिल्ले. पूण आतां त्या हेरान सुदामा विशीं सगळें कृष्णाक सांगिल्लें. सुदामाचो भटपणाचो वेवसाय बरो चलनासलो, ताचें घर मोडपाक पाविल्लें, ताची आनी ताच्या बायल- भुरग्यांची उपासमार चलिल्ली. ह्यो सगळ्यो गजाली कृष्णाक कळ्ळ्यो, पूण तो सुदामा कडेन ते विशीं कांय उलयलो ना. 

दुसरेच दिसा कृष्णान कांय गवंडे आनी कामगारांचो एक व्हडलो पंगड पोरबंदराक धाडलो. तांच्या वांगडा ताणें आपल्या विश्वासाचो एक मनीस पयशांची वेवस्था करपा खातीर दिलो. थंय पावतकच ताणीं कितें कितें करपाचें हें विशीं तांकां बारीक- सारीक सुचोवण्यो केल्यो. कामगारांचो पंगड द्वारकेंतल्यान वतकच कृष्णान सुदामा चडान चड दीस द्वारकेंत उरपा खातीर कितें- कितें करपाक जाय हाची येवजण केली.

कृष्णान मागीर दुसऱ्या दिसा सावन सुदामाक द्वारकेंत भोंवडावपाक सुरवात केली. एक दीस ताणें सुदामाक यादव शंख आनी शिंपयो दर्यांतल्यान कशें काडटात तें पळोवपाक व्हेलो. एकदीस यादव तारवां तयार करताले ते सुवातेर गेलो. शिंपयो सोदून तातूंतल्यान मोतयां कशीं भायर काडटात तेंय सुदामान एक दीस कृष्णा वांगडा वचून पळयलें. भायल्या देशांतल्यान तारवांनी भरुन हाडिल्ल्या म्हालाचो वेव्हार कसो चलता हेंय सुदामान लक्षांत घेतलें. सबंद भारतांतल्यान येवपी म्हाल भायर कसो वता हेंय कृष्णान सुदामाक समजावन सांगलें. हे सगळे पळोवन सुदामाक द्वारकेक ‘भांगराची द्वारका’ कित्याक म्हणटात ते लक्षांत आयलें. 

मदीं मदीं कृष्ण आनी सुदामा राजवाड्यांतूच ते सांदिपनी रुशी कडेन शिकताले तेन्नाच्यो यादी काडून गजाली करपाक बसताले. केन्ना केन्ना रुक्मीणीय तांच्या बाराबर बसताली आनी सुदामाक खूब कितें विचारताली. पूण सुदामा हेर सगळ्यो गजाली करतालो पूण आपल्या संवसारा विशीं एक उतर लेगीत काडिनासलो. ताची परिस्थिती कितलीय वायट आसली तरी लेगीत सुदामा आपूण जावन आपले कडेन मजत मागचो ना हें कृष्णाक खबर आशिल्लें. ते खातीर तोय मागीर तो विशय आपुणूच बंद करतालो.

करतां करतां म्हयन्या वयर जावन गेलो. कृष्णान एक- एक निमीत काडून सुदामाक द्वारकेंतूच दवरिल्लो. कांय दिसांनी सांगिल्लें काम जालें, असो रकाद पोरबंदरांत धाडिल्या कामगारा कडल्यान कृष्णाक आयलो. रकाद मेळना फुडें कृष्णान सुदामाक आनीक द्वारकेंत आडावन दवरलो ना. सुदामान मागीर कृष्ण आनी रुक्मीणीचो निरोप घेतलो आनी पोरबंदराचे वाटेक लागलो. वाट चलता चलता सुदामा विचार करपाक लागलो. घरा पावतकच बायलेक कितें सांगपाचें हो प्रस्न ताच्या मुखार उबो रावलो. द्वारकेचेर राज्य करपी कृष्ण आपल्या घोवाचो घट्ट इश्ट तेन्ना तो तांकां कितें तरी मजत करतलो हे आशेन तिणें सुदामाक कृष्णा कडेन धाडिल्लो. आतां आपूण रिकाम्या हातांनी परत आयला हें कळटकच ती कितें उलयतली, कितें करतली हाचो अदमास करपाक सुदामाक जमना जालें. आतां कितें जाता तें जांव, जाता ताका तोंड दिवपाचें असो निश्चय करून तो पोरबंदराची वाट चलत रावलो.

दोन- तीन दिसांनी तो पोरबंदर पावलो. आतां घरा कडेन वचपाक ज्या रस्त्याचेर ताचे घर आशिल्ले त्या रस्त्यांतत्यान तो चसूंक लागलो. आपल्या घरा मुखार पावतकच तो अजाप जावन थंयच उबो रावलो. घर पळयतकच ताका ताचे घर मोडलां आनी ते सुवातेर कोणेतरी नवें घर उबारलां असो समज जालो. घर मोडलां जाल्यार आपल्या बायल- भुरग्यांचे कितें जालां आसतलें काय हो विचार ताच्या मनांत येवन तो भियेल्ले भशेन जालो. आता फुडें कितें करचें हो विचार तो करतालो. इतल्यांत एक बरें कापड नेशिल्ली बायल घरांतल्यान भायर आयली. आपलें घर आनी बायल- भुरग्यां विशीं ते बायलेकूच विचारपाचें अशें थारावन तो तिचे वटेन फुडें सरलो. 

इतल्यांत ताणें ते बायलेक सारकी पळयली. पळयल्यार ती ताचीच बायल आशिल्ली. तिणें आंगार घाल्ले उंची कपडे, भांगराच्यो वस्ती पळोवन सुदामा चक्रावल्ले भशेन जालो. आपूण सपन पळयता काय कितें अशें ताका दिसूंक लागलें. सुदामाक बशिल्लो धपको ताचे बायलेच्या लक्षांत आयलो आनी तिणें म्हणलें, “अशें कितें पळयतात? हें आमचेंच घर आनी हांव तुमचीच बायल. दोगांय भुरगीं भितर खेळटात. पळयात, तुमच्या इश्टान आमकां रावपाक काय बरें घर बांदून दिलां. म्हाका, भुरग्यांक आनी तुमकांय बी बरे कपडे धाडून दिल्यात. म्हाका तरांतरांच्यो भांगराच्यो वस्ती दिल्यात. खरेंच इश्ट आसचो जाल्यार तुमच्या इस्टा सारको! सुदामा कांय वगत कांयच उलोवंक पावलो ना. कृष्णा विशीं विचार करीत करीत तो घरांत गेलो, आपूण कृष्णा कडेन कांयच मागलें ना, पूण ताणें आपणाक कांयच वास लागूंक दिनासतना मजत केली. आमचे इश्टागतीचो मान राखलो. खऱ्यांनीच इश्ट आसचो जाल्यार कृष्णा सारको, सुदामान मनांत म्हणलें.

मुखार चलता

अनिल नायक

9049079789