एकचाराचो हळदकुकूम

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

पुराय धर्तरेक उर्बा दिवपी सुर्यदेवाची उपासना करपाक मकर संक्रांत ही परब गोंयांत घराघरांनी मनयतात. सूर्य जेन्ना कर्क राशींतल्यान मकर राशींत प्रवेश करता, ताका मकर संक्रांत म्हणटात. तीळ आनी गोड हांच्या स्नेहगुणांची ही परब. ती आतां रथसप्तम मेरेन चलतली. घरांनी हळदकुकूम जातले. सुर्याचे आगमन दरवर्सा 14 वा 15 जानेवारीक मकर राशींत जाता.

ह्या पवित्र दिसा गोंयकार घरदार नितळ करून तें सजयता. तोरण बांदतात, रांगोळी घालतात. मागीर सवायशिणी तरातरांचें शिवराक जिनस करतात. देवाची पूजा करतात. नैवेद्य दाखयतात. संक्रांती दिसा भटजीक आपोवन ताका सुगड म्हणजे मातयेच्यो रंगयिल्लो ल्हानचो सोबीत बुडकुलो दितात. तातूंत पांच तराचीं कड्डणां आसतात. ताका हळद कुकूम, फुलां घालून भटजीक दान करतात. दुसरे दीस किक्रांत. थंयच्यान रथसप्तमी मेरेन  बायलांचे मोठे उमेदीचो विधी म्हणल्यार हळदीकुकूम सुरू जाता. प्रत्येक बायल थारिल्ल्या दिसा आपापल्या घरांत हळदकुकूम करता. हो सण म्हणल्यार बायलांचो एकचार. तीळ आनी गोडाचो स्नेहसंबंध, एकमेकां विशींचो मोग, माया, आदर हांचो त्रिवेणी संगम. एकमेकांक आपल्या घरा आपोवन मागीर आपूण तांच्या घरा हळदकुकमाच्या निमतान वचप ही परंपरा आयच्या बायलांनी साबांळून दवरल्या. विचारांचें दिवप घेवप वाडत वता. नातें अतुट जाता. नवी वळख ाता. आपुलकी निर्माण जाता. हळद, कुकूम सवायशिणीच्या कपलाक मानान लावप, फूल दिवप, तिळगूळ घ्या, गोड गोड बोला, अशें म्हणप म्हणल्यार एकमेकां वयलो मोग उक्तावप. मागीर चणे, फुटाणे नाजाल्यार ओले हरभरे दिवपाची प्रथा आसा. थोड्यो सुवासिनी वायन म्हणून कड्डणांचीं पाकिटां, घराक लागपी वस्तू दितात. 

थोड्यो धालो  मंडप, देवळाच्या मंडपांत जमून सामुदायिक हळदकुकूम करतात. मात ह्या उत्सवा निमतान कांय कडेन बायलां मदीं सर्त लागता. शेजान्नीन 20 रुपयाचें वाण दिलें काय ती 40 रुपयांचें वाण दिता. च्यापाणी दिता. नवी व्हंकल मातयेचो सुगड दिता. मागीर फुडल्या वर्सा सावन ती वाण दिता. तर असो हो एकचारा उत्सव मकरसंक्रांत आनी हळदकुकूम.

– सिद्धी तिळवे