भांगरभूंय | प्रतिनिधी
गिरीश जालें पळय, हाचें सुरू… म्हाका मरे हें सदा- सदाचें आयकून वीट आयला. तू ताका वचून सांग. आयज तरी
काळ सावन प्रितीचें रांदचे कुडींतलें जेवणाचें काम वाडत गेल्लें. तें जेवण बेसबरें करतालें. आयज तें नवीन पदार्थ करपाक व्यस्त आसलें. गिरीश, ताचो घोव, भायर सगलें कितें सारकें करून दवरपाच्या कामान गुंतलेलो. गिरीश आपले मदतीक येयत काय अशें प्रितीक रावून- रावून दिसतालें; पूण ताची भायलीं कामां सोंपच नासलीं.
खरें म्हणजे, गिरीश आनी प्रिती हांचे मदीं एक कारस्थान शिजतालें. कांय दिसां आदीं गिरीश अनपेक्षित रितीन आपलो आदलो इश्ट अरविंदाक मेळिल्लो. अरविंद आतां एके बँकेंत मॅनेजर म्हणून काम करतालो. ताणें खूब वर्सांनी मेळिल्ल्या अरविंदाक एक दीस घरा जेवणाक आपयल्लो. आनी आयज तो तांच्या घरा येवपाचो आसलो.
अरविंद मॅनेजर आसा म्हूण कळटगीच गिरीशाचे तकलेंत एक कल्पना आयिल्ली. प्रिती घरांतल्यान ल्हानशी टिफीन सर्व्हिस चालयतालें. तें जेवण खूब रुचीक करतालें, पूण ह्या बारीक धंद्यान व्हड काय जाय नासलें. वयल्यान गिरीशाचें काम एकेच कडेन थीर नासलें. ताणें चिंतलेलें, अरविंदान जर फावोर लावन बँकेचें रीण मेळोवन दिलें जाल्यार तो प्रितीक एक रेस्टॉरंट काडून दितलो. तेच खातीर हो सगळो वावर चललेलो.
गिरीशाक आपले मदतीक यो म्हूण आपोवपाक प्रिती भायर आयलें, तेन्ना शेजारच्या घरांतल्यान आदल्या पिक्चरांचीं पदां गावपी ते व्यक्तीचो आवाज ताच्या कानार पडलो-
“गिरीश जालें पळय, हाचें सुरू म्हाका मरे हें सदा- सदाचें आयकून वीट आयला. तू ताका वचून सांग. आयज तरी आमकां सुशेग दी म्हूण. आयज परकी मनीस येता न्ही घरा, हें सगळें बरें दिसता? तो कितें म्हणटलो?” गिरीशान भायल्या घरा कडेन पळयलें.
“तूं थंड राव मात्शें हांव वचून सांगून येता. आयकतलो तो म्हजें. राव सांगून येता हांव.” गिरीशान काम थंयच सोडलें आनी तो गेलो. ताणें भायल्यानूच व्हडल्यान आवाज दिलो- “तूं किद्याक रे असो आमकां त्रास करता? बडबड खंयची?”
भितरल्यान येवपी पदांचो आवाज हळूहळू कमी जावपाक लागलो.
गिरीशान फुडें म्हटले- “आयज आमगेर घरा कोण येवपाचो आसा. ताचे हुजीर तरी आमची लज काडूंनाका.” आतां भितरल्यान येवपी आवाज पुराय बंद जालो.
“आपूण काय आयुश्यांत कांय केलें ना आमकां तरी कितेंय करूंक दी.”
गिरीशान रागान अशें म्हणलें आनी त्या घराक भायल्यान खिळी घाली. गिरीश आनी प्रितीच्या वागण्या वयल्यान कळताले की त्या घरान रावपी व्यक्तीचो तीं सामकीं दुस्वास करतालीं. गिरीश ताका ताकीद दिवन येवन परत आपल्या नितळसाणेच्या कामाक लागलो.
कांय वेळान एक आलिशान गाडी दारांत येवन उबी रावली. तो अरविंद आसलो. प्रिती आनी गिरीश ताका येवकार दिवपाक गेली. अरविंद भितर सरलो मागीर कितें? पोरणो काळ याद करून ताच्यो गिरीशा बरोबर गजाली सुरू जाल्यो.
अरविंद गोयांत इतल्या वर्सा रावून बऱ्या पैकी कोंकणी शिकलेलो.
प्रितीन भितरल्यान गरम भजी खावपाक हाडून दिली आनी तें परत रांदचे कुडींत वचपाक गेलें. अरविंदान, प्रितीक तांच्या वांगडा बसपाचो आग्रह केलो, तेन्ना गिरीशान सांगलें की आयज प्रितीन खास केरळाच्या म्हणजे अरविंदाच्या गावाच्या पद्धतीन जेवण तयार करपाक घेतलां म्हूण.
अरविंद मुळचो केरळांतलो. गोंयांत ताचो मामा काम करतालो. अरविंदान काॅलेजीचें शिक्षण मामागेर रावून घेतलेले. कॉलेजांत आसताना गिरीशाची ताच्या वांगडा वळख जाल्ली. अरविंद पयलींच्यान खूब मेहनती, तितलोच भोळ्या सभावाचो. संयम आनी कष्टान आयज तो ह्या हुद्यार आसलो. ताच्या वागण्या- उलोवण्या वयल्यान ताची प्रामाणिक वृत्ती कळून येताली.
हांसत- खिदळत पोरण्यो यादी रंगिल्ल्यो. गिरीश योग्य वेळाची वाट पळयतालो. रिणाचो मुखेल विशय कसो काडटलों हो विचार ताच्या मनांत घोळत आसलो. इतल्यान प्रिती भायर आयलें. “जेवण वाडलां येयात” म्हूण विनवणी केली.
प्रितीन केरळाचे शैलीन जेवण रांदिल्लें. अरविंदान जेवणाची चव घेतली, तेन्ना तो लेगीत अजाप जालो. ताका घरच्या जेवणाची याद आयली. जेवण ताका खूब आवडलेले. ताणे प्रामाणिकपणान प्रितीच्या रांदपाच्या कुशळटायेची तोखणाय केली.
गिरीशान हीच योग्य वेळ आसा हें हेरून रिणा विशीं उलोवंक सुरवात केली. ताणें रेस्टॉरंट उगडपाची कल्पना अरविंदा मुखार मांडली. तो प्रितीच्या रेस्टॉरंटा विशीं सांगूक लागलो. अरविंद लक्ष दिवन आयकतालो. ताणे ह्या संभाषणांत रस दाखयिल्लो. तो विचार करता असो दिसतालो. पूण अचानक कितें तरी अनपेक्षित घडलें.
भायल्यान खंयच्यान तरी बासरीच्या सुरांचो आवाज येवपाक लागलो. ती धून आयकून अरविंदाचे हावभाव बदल्ले. गिरीश आनी प्रितीक रोखडेंच कळ्ळें की तीच भायल्या घरांतली व्यक्ती बासरी वाजयता. अरविंद बासरीची धून खूब लक्ष दिवन आयकुंक लागलो. ताचो चेरो तणावग्रस्त जालो आनी तो अस्वस्थ जाल्ले सारको दिसूंक लागलो. बासरीच्या आवाजान ताचें लक्ष सगळ्या गजालीं वेल्यान ओडून घेतलें अशें दिसतालें.
अचकीत, ताच्या हातांतल्यान कुलेर निसरलें आनी ताटांत पडलें. तो उठून उबो रावलो. गिरीश आनी प्रितीक त्या भायल्या घरांतल्या व्यक्तीची खूब तिडक आयिल्ली. अरविंद ती धून खंयच्यान येता हें सोदून काडपाचो यत्न करूंक लागलो. तो आवाजाचो थाव घेयत भायल्या घरा लागीं पावलो. गिरीश आनी प्रिती ताच्या फाटो- फाट भायर सरली. तांकां कांयच कळना जाल्लें. अरविंद इतलो किद्याक अस्वस्थ जालो? अरविंद आतां भायल्या घरा मुखार उबो आसलो. ताणें फाटी वळून गिरीशाक प्रस्न केलो- “हो बासरीचो आवाज भितरल्यान येता कोण आसा भितर?”
गिरीश आनी प्रिती एकामेकांक पळयत रावलीं. तांकां किदें जाप दिवची तें कळना जालें. अरविंदान ती कायच सांगना हें पळोवन परत विचारलें-
“ही धून कोण वाजयता?”
गिरीशान परिस्थिती सांबाळून ताचो प्रस्न टाळपाचो यत्न करत जाप दिली-
“तो आसा रे एकटो तू सोड गजाल.. यो, चल भितर या जेवण थंड जातलें.”
पूण अरविंदाक ही जाप मानवली ना. तो फुडें सरलो आनी धपक्यान ताणें दार उगडलें. भितर सरतगीच ताका जे दिसलें तें दृश्य वेगळेंच आसले.
एक जाणटेलो शेंदरेर बसून बासरी वाजयतना ताका दिसलो. तो दोळे बंद करून सुरांत बुडून बासरी वाजयतालो.
अरविंदाच्या फाटल्यान गिरीश आनी प्रिती भितर सरलीं. त्या जाणटेल्याक कोण तरी भितर सरला म्हूण आभास जालो. ताणें दोळे उक्ते केले, तेन्ना ताका आपल्या सामकार हीं सगलीं जाणां उबी दिसली. तो गोंदळ्ळो. गिरीश आनी प्रिती थंयच उबी रावून ताका रागान पळयतली. अरविंद त्या जाणटेल्याक सामको नियाळून पळोवपाक लागलो. अशें दिसताले की तो त्या जाणतेल्याचो चेरो वळखपाचो यत्न करता. अरविंदान वळून गिरीशाक प्रश्न विचारपी नजरेन पळयले.
गिरीशाक ताच्या मनांत किते प्रस्न आसा ते कळ्ळें.
“अरविंद हो म्हजो पप्पा,” ताणें शांतपणान सांगलें.
“हाली तो मातसो बरो नासता. जाणटेपण न्ही. तूं जाणाच न्ही हांच्यो कटकटी— जाणटेपणाक लागून हो किद्याय किदें करता. म्हूण ताका आमी हांगा भायल्या घरांत दवरला.”
हय! जे व्यक्तीक गिरीश थोड्या वेळां पयलीं “नाका- नाका” ते उलयिल्लो, तो ताचोच बापूय ‘शंभू ‘आसलो.
गिरीशाचें उलोवणें आयकून अरविंदान एकदा घरांत नजर मारली. थंयची स्थिती सामकी वायट आसली. उश्ट्याचीं आयदनां तशींच पडिल्लीं; कपडे हांगा- थंय पातळिल्ले. सामकें पोरणें घर आसले ते. पळोवन अरविंदाक काकुळटशी दिसली. पूण ताच्या चेऱ्याचेर आजूनय खूब प्रस्नांच्या जापो मेळूंक नाशिल्ल्याची भावनां दिसून येताली.
तो गिरिशाच्या बापाय लागीं गेलो आनी ताणें विचारलें, “बाबा, तुमी ही बासरीची धून खंय शिकले?”
शंभूक तो कोण तें कांयच खबर नासलें, पुण तो आपल्या पुत आनी सुने वांगडा आयला न्ही, म्हणजे तो तांचे वळखीचो आसतलो इतलें मात कळिल्लें. ताणें अरविंदा कडे बारिकसाणेन पळयलें आनी जाप दिली, “केरळांत. ही धून हावें खूब वर्सां आदीं थंय आयकल्ली. अदीं- मदीं हांव ती वाजयतां.”
“केरळ? हांव थंयचोच,” अरविंद इतकेच उलोवन ओग्गी रावलो.
शंभू फुडें सांगूक लागलो, “तीस वर्सां आदीं हांव थंय प्लांट सुपरवायजर म्हूण काम पळयतालो. तेन्ना थंय प्लांटार एक कामगार आसलो. तो ही धून सदांच सुर्यास्ताच्या वेळेर वाजयतालो. तेन्नाच आयकून, सराव करत- करत, हांव ही धून शिकलों.”
अरविंदाच्या चेऱ्या वयले भाव हळूहळू बदलपाक लागले. ताचे दोळे ओले जावन आयले. शंभू फुडें सांगूक लागलो, “गिरीश सामको ल्हान आसतना एकदा खूब दुयेंत पडलो. तेन्ना म्हाका थंयचें बरें मेळिल्लें काम सोडून गोंयांत येवचें पडलें. उपरांत दुसऱ्याच दिसा थंय हुंवार आयलो. कितलेशेच कामगार मेले, कितलेशेच बेपत्ता जाले.”
त्या घरांत खोल काळजाक भिडपी शांतता भरून गेल्ली. गिरीश आनी प्रिती खातीर हें सगळें अजापीत करपा सारकें आसले. तांकां कांयच खबर नासली. ती स्तब्ध जावन थंयच उबी आसलीं. अरविंदाचे दोळे दुकांनी भरून गेल्ले. ताणें डोळे पुसले. निमाणे अरविंदाच्या थरथरत्या आवाजान त्या घरांतली ती शांतता भंग जाली.
“ही धून वाजोवपी तो कामगार म्हजो बाबा आसलो. ही ताचीच धून. त्या हुवारान तो बेपत्ता जाल्लो. ताच्या उपरांत ताका कोणेच पळयलो ना.”
हें आयकून शंभू, गिरीश आनी प्रितीक धपको बसलो. अरविंद फुडें सांगपाक लागलो, “म्हजो बापूय म्हजी शक्त आसलो. ते घडणुकेन म्हजो आदार ना जालो. तो नाशिल्ल्यान म्हाका स्वताच्या पांयार उबो रावपाक जायत्या अडचणींक सामकार वच्चें पडलें. तरीय ताचें सपन आशिल्लें — म्हाका ऑफीसर करपाचें — तें हांवें खूब मेहनत घेवन पुराय केलें. पूण तें पळोवपाक तोच म्हज्या वांगडा आतां ना.”
अरविंद उलयत शंभूच्या लागीं गेलो आनी ताचे कुशीक बसलो. ताणें हळुवारपणान ताचो हात हातांत घेतलो.
“त्या हुंवारा उपरांत हांवें ताचो सोद घेतलो, पूण तो खंयच मेळ्ळो ना. आयज जेन्ना हांवें ही धून आयकली, तेन्ना मनांत आस जागली की कदाचित तोच हांगा आसूं येत. जर आयज म्हजो बाबा म्हाका मेळिल्लो जाल्यार, तांकां हांव केन्नाच म्हजे पसून पयस करचो नासलो.” हें म्हणटना ताणें गिरीशा कडे कठोर नजरेन पळयलें. गिरीश निर्जीव खांबो कसो थंयच घट जावन उरिल्लो.
गिरीशाचो बापूय भावनीक जाल्लो. अरविंदाची आपल्या शेणलेल्या बापाय खातीर आशिल्ली माया पळोवन ताका ताचो अभिमान दिसलो. मनांतल्या मनान तो आपल्या नशिबाक दोश दिवपाक लागिल्लो— “ आपलो पूत म्हऱ्यांत आसून लेगीत…आपल्याकूच हें सगळें भोग कित्याक?”
अरविंदान थंयच दवरिल्ली बासरी हातांत घेतली आनी ती शंभूंच्या हातांत दिली.
“काका, प्लीज तुमी ही धून म्हजे खातीर परत एकदा वाजयशात?”
शंभून मान हालोवन हयकार दिलो. ताणें बासरी ओठां कडेन व्हेली आनी तीच धून वाजोवपाक सुरुवात केली. अरविंदान डोळे बंद केले, जणू तो ती धून आपले भितर रिगोवपाक सोदतालो. ताका ताच्या अंतर्मनान ताचो बाबा एका उंच फातरार बसून सुर्य अस्तंगत जातना बासरी वाजयतना दिश्टी पडिल्लो.
त्याच वेळार गिरीश आपल्या बापायक आपल्या मुखार बसून बासरी वाजयतना पळयतालो. घडये आयज तरी तो बापायक वजें न्हय, तर आपले खातीर स्वताचीं सपनां सोडून दिवपी एक म्हान व्यक्ती म्हूण पळयतालो काय — हो पसून एक प्रश्नच आसलो.
एक मनीस आपल्या वांगडा नाशिल्ल्या बापायक एक खीण पळोवपाक आसुसलेलो, आनी दुसरो आपल्या बापायक आपल्या दोळ्यां मुखार लेगीत दवरपाक सोदीनासलो.
महानंद सतरकार
9762864533
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
