भांगरभूंय | प्रतिनिधी
चिंचन – 95
तुकाराम महाराजांची एक सुंदर ओळ आसा —
नवनीत तोंवरी कडकडी लोणी ।
निश्चळ होऊनी राहे मग ॥
कसलें सोबीत निरिक्षण! जसो लोणी तापयतना ‘कडकड कडकड’ आवाज जाता आनी एकदां तूप जालें म्हणटकच तें शांत जाता, – तशें आमचें मनूय आसता. जो मेरेन तातूंत ‘अहंकार’ आनी ‘अपूर्णताय’ उकळटा तो मेरेन तें अस्वस्थ, अशांत, आवाज करपी आसता. पूण जेन्ना मन ज्ञान आनी मोगान ‘तूप’ जाता तेन्ना तें खोलायेन शांत जाता.
आमचे भोंवतणी पळेयात — कांय लोक सदांच कडकडीत आसतात. कितेंय ल्हानशें घडलें तरी तांकां रोखडेंच चिडचिडेपण येता, ते बेजार जातात, तिडक येता. कारण ‘कडोवपाची’ प्रक्रिया तांच्या मनांत अजूनय चालू आसा. तांणी अजून स्वताक वळखूंक ना. पूण कांय जाण आसात — जे परिस्थिती कितलीय कठीण आसली तरी शांत, थीर उरतात. कारण तांणी स्वताक ‘तूप’ केलां.
म्हाका एक ल्हानशी घडणूक याद जाता – आमच्या शाळेंतल्या एके शिक्षिकेची. एक दीस वर्गांत खूब बोवाळ जालो. सगळीं भुरगीं बोवाळ करतालीं, कांय झगडटालीं. आमकां दिसलें, “आतां मॅडम बोवाळ करतली!” पूण ती सामकीच शांत उबी रावली. दोन मिनटां तिणें उतरुय काडूंक ना. आनी ते शांततायेंत भुरगीं आपोआप थांबलीं. तेन्ना तिणें हांसत म्हणलें — “पळय, शांतता हो सगळ्यांत व्हडलो आवाज.” तें वाक्य अजूनय याद आसा. त्या दिसा म्हाका कळ्ळें — निश्चल, शांत आसप हें दुबळेपणाचें लक्षण न्हय, ती परिपक्वतायेची निशाणी.
बुदवंत साधू वा समाधानी मनशाक पळयात — ताचें मन तूपा इतलें शुद्ध आनी शांत आसता. ताका दुख्ख ना अशें न्हय, पूण दुख्खान तो ‘कडकड’ करिना. ताच्या साराक तो ‘गाळून’ घेता.
जशें तूप तयार करपाक उज्यांत ल्हवू ल्हवू तापोवचें पडटा, तशें आमकांय जिणेच्या अणभवांच्या उज्यांत शिजचें पडटा. संकश्टां, अपमान, अपेस — हीं सगळीं आमचें मन लोणी करपी खीण. आनी त्या उज्याचेर आमी थिरावन रावल्यार निमाणें आमचें मनूय ‘तुपा’ सारकें भांगराचें, थीर आनी सुगंधी जाता.
जो मेरेन भितर ‘हांव’ चो आवाज आसता तो मेरेन मन कडकड आवाज जाता.
जेन्ना ‘हांव’ वितळटा आनी ‘आमी’ उरता — तेन्ना खरी शांती जल्माक येता.
– ह भ प देवदत्त दिगंबर परुळेकर
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
