भांगरभूंय | प्रतिनिधी
तिगेले प्रमुखेल विशय आसात, आल्जेब्रा आनी आल्जेब्रिक जोमेट्री (बीजगणित आनी बीजगणितीय भूमिती). ही दोनूय नांवांच ती कितले कठीण गणितांतलीं प्रमेयां सोडयता आसतली ताची कल्पना दिता.
आमच्यां देशान जगाक दिल्ली भेटवस्त म्हणात वा सागवाद, शून्य सोदून काडपी एक भारतीय आसलो आनी ताचें नांव पांचव्या शेंकड्यांत जल्मेलेलो आर्यभट्ट. अशें जरी आसलें तरी गणित हो तसो भुरग्यांखातीर कठीण विशय; पूण तो लोकांक सोपे रीतीन समजून सांगपी शकुंतलादेवीचें नांव तुम्ही आयकलां आसतलें. कसलेंय कठीण गणित खिणाभितर सोडोवपी म्हूण ती अख्यां जगांत फामाद. तिगेले जिणेत तिका ‘व्हुमन कंम्पूटर’ म्हूण वळखताले. तिगेली गणितांतली कुवाडी सोडोवपी पुस्तकां व्हडल्या कंपनींत व्हड पदाचे नोकरेचे इंटरव्हू खातीर आयज मेरेन वापरतात. अजुन एक व्हड भारतीय गणितज्ञ श्रीनिवास रामनुजन, जांकां फ्कत बत्तीस वर्सांची जीण मेळ्ळी आनी त्या काळांत तांणी गणितांतल्या अपूर्णांक वेवस्था, संख्या सिद्धांत आनी अशेच खूबशे गणितांतले अजापाचें काम केलें. ते जगप्रसिद्ध जाले. तांचीय तुमकां वळख आसतली. मानेस्त प्राध्यांपक सी आर राव आनी डाॅक्टर सी एस शेषाद्री हे दोन भारतीय गणितज्ञ आंतरराष्ट्रीय मळार नांवलौकिक मेळयिल्ले, पूण तांचो आमकां व्हड परिचय ना. हांचे वांगडा आनीक एक गणितज्ञ दत्तात्रेय कापरेकर, जे 6174 हे संख्ये खातीर फामाद जाले. तांचेंय नांव घेवं येता. तो आंकडो आनी ताचें कुवाडें कितें तें तुमी सोदून काडात. उत्तर मेळटकच तुमीच अजाप जातले. त्याच विशयांतली आनी तांचेच माळेंतली आयच्या काळातली प्रसिद्ध भारतीय गणितज्ञ असो भोवमान मेळयिल्ली मानेस्त नीना गुप्ता हाची आयच्या लेखांत म्हायती दितां.
1984 वर्सा कोलकातांत जल्मल्लें भोमानेस्त नीना गुप्ता. ताणें सोडयिल्ल्या ‘जारिस्की कॅन्सलेशन प्रोब्लम’खातीर (जारिस्की रद्दीकरण कुवाडे) पयले सगळ्यांचे नजरे मुखार आयले. हो प्रस्न ऑश्कर जारिस्की हाणे 1949 वर्सा मांडिल्लो आनी तो इतलीं वर्सां (सत्तर) कोणच सोडोवपाक पावूंक नाशिल्लो. ते खातीर ती फामाद झाली आनी आयज प्रोफेसर म्हूण ‘इन्डीयन स्टेटेस्टिकल इन्स्टिट्यूट’ (भारतीय सांख्यिकी संस्था) हांगां काम करता. तिगेले प्रमुखेल विशय आसात, आल्जेब्रा आनी आल्जेब्रिक जोमेट्री (बीजगणित आनी बीजगणितीय भूमिती). ही दोनूय नांवांच ती कितले कठीण गणितांतलीं प्रमेयां सोडयता आसतली ताची कल्पना दिता.
नीना गुप्तान प्राध्यापक अमर्त्यकुमार दत्ता हांचें मार्गदर्शन घेवन पीएचडी केली. ही श्यामाप्रसाद मुखर्जी रिसर्च फेलो म्हूण सांख्यिकी संस्था ‘आयएसआय’, कोलकाता हांगा आशिल्ली. मागीर तिणें मुंबयचे ‘टाटा इन्स्टिट्यूट फंडामेंटल रिसर्च’ हांगा थोडो तेंप काम केलें. परत ती ‘आयएसआय कोलकाता 2014 सावन रुजू झाली. तिका भारतीय विज्ञान विश्वांत व्हड मानाचे मानतात तें ‘यंग सायंटिस्ट अवाॅर्ड’ 2014 वर्सा मेळ्ळां. तशेंच तिका शांतीस्वरूप भटनागर बक्षीस, इन्फोसिस कंपनींचे बक्षीस आनी ह्या वर्साचो रामनुजन पुरस्कारूय मेळ्ळा. आतां मेरेन जिणेचे 41 वर्सांचे पिरायेंत तिणें मेळयिल्ली सगळीं बक्षिसां आनी पुरस्कार मेजले तर तांची संख्या वीस जाता.
ती म्हणटा ‘‘गणित हो विशय तांचे खातीर आसा जे प्रस्न स्वता सोडवंक शकता; आनी असले प्रस्न सोजोवपाक जो आनंद मेळटा तो येणावळ, बक्षीस आनी पुरस्कारां परस खुब सुबेज आसता.’’
दोनूय विशय दोतोरकी आनी इंजिनिरींग गरजेचें, हाचेर दुबाव ना, पूण आायज अशे खूब विशय आसात तातूंत काम करपाची संद आसा. ते खातीर भुरग्यांचो कल खंय आनी कसो आसा तें वळखून तांकां थंय वचपाक तांक जर दिली तर तांगेल्या खाशेलपणाचो परिपूर्ण उपेग जातलो आनी तो देशाचे उदरगतीक हातभार लायतलो अशें शिक्षणतज्ञ म्हणटात.
– दीपक पाणंदीकार
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
