बरे चालीच्यो बायलो

Woman with arms outstretched towards sun

भांगरभूंय | प्रतिनिधी

मुक्त विचार, स्वतंत्र व्यक्तीमत्व हांचो सिगरेट ओडप वा सोरो पिवपा कडेन कांयच संबंद ना. सोरो पिवप वा सिगरेट ओडप हीं वेसनां. ती वायट. दादल्यांक तशीं बायलांक.

लाॅरेल थॅचर उलरीच हांचो एक फामाद कोट आसा. “Well Behaved Women Seldom Make History” बरे चालीच्यो बायलो क्वचीत इतिहास घडयतात. हो कोट वाचून मनांत जायते विचार आयले. लेखकाच्या मनांत आशिल्ली बर्‍या चालीची बायल आनी समाजाक अपेक्षीत आशिल्ली बर्‍या चालीची बायल हांतलो फरक कितें काय?
फक्त भारतांतूच न्हय जाल्यार संवसारभर समाजान बायलांक समान वागणूक केन्नाच दिली ना. बर्‍या चालीची म्हणल्यार कितें ही समाजाची वा पितृसत्ताक विचारसरणेची व्याख्या पळोवया. एका वळीन सांगपाचें जाल्यार त्याग करपी वा स्वताक पिळून घेता ती बर्‍या चालीची. बायल बर्‍या चालीची आसा काय ना हें फक्त तिणें केल्ल्या त्यागान मेजतात. ल्हानपणा सावन चलयांचें भावनीक conditioning जाता. चलयेन मोट्यान उलोवप ना, वा व्हडल्यान हांसप ना अशें शिकयतात. चलयेक कितें सोबता वा सोबना हाची वळेरी तयार आसता. बायलांक मुळावे अधिकार लेगीत तिका खूब उसरां मेळ्ळ्यात. स्वताक प्रगत आनी शक्तीशाली म्हणपी अमेरिकेंत आयच्या खिणाक बायलांक गर्भपात करपाचो अधिकार ना.
‘त्याग’ होच बायलांचो पयलो आनी निमाणो धर्म. बायलांचें सगलें अस्तित्वूच ‘त्याग’ करपा भोंवतणी घुंवता. स्वता खातीर वेळ काडप, आपल्यो आवडी जपप, सादो विसव घेतलो लेगीत जाल्यार बायलांक सुमारा भायर guilt येता. बायलांचो वेळ तांचो न्हय. तो घरच्यांचो. तो शक्यतो घरच्यांच खातीर वापरप अशें जीं मानतात ती समाजा खातीर बरे चालीची बायल.
कांय वेळा आपल्याचेर अन्याय जाता वा जे मुळावे अधिकार एका मनशाक मेळपाक जाय ते आयल्याक मेळना हाची जाणीव लेगीत कांय बायलांक आसना. जे अधिकार वा जी समनताय संविधान बायलांक दिता ताची जाणविकाय तिका आसा? कायदो बायलांक समान दर्जो दिता. घोवा कडल्यान वा घरच्या कडल्यान जाल्लो अपमान गिळून बसपाक ‘समर्पीत’ गृहिणी म्हणटात. सगले सोंसून ओगी रावता ती बर्‍या चालीची बायल. बायलेन व्यक्त जावचें परस सोंसप चड म्हत्वाचें अशें समाजाक दिसत आयलां. बायलांक सोंशिकताय, सहनशिलताय आनी वेदना व्हडपण दिता. चुकीच्या गजालीक चूक म्हणप समाजाक सोंसना. तिणें ओगी रावप हेंच तिचें बरेंपण.
सिमोन द बॉव्हुआर आपल्या ‘द सेकण्ड सॅक्स’ ह्या पुस्तकांत, बायलां तत्वगिन्यान बरयना अशी खंत व्यक्त करता. बायलां तत्वगिन्यान बरयना ताचें कारण बायलां विचार करिनाशिल्लीं. तांकां तो अधिकारूच नाशिल्लो. तत्वगिन्यान हे विचार मनांतल्यान जल्माक येता. बायलां खातीर पयलीं बापूय विचार करता, मागीर घोव आनी पूत. स्वता खातीर विचार करून निर्णय घेवपी बायलांची पिळगी घडपाक खूब कळाव लागलो. देखून बायलां तत्वगिन्यान खूब कमी बरयतात.
समाजाक पटना तें करपी वा उलोवपी ती वायट रितीची वा चालीची बायल. ताचो चारित्र्या कडेन व्हडलोसो संबंद ना.
सावित्रीबाई फुले आनी ज्योतिबा फुले हांणी मेळून बायलांक शिक्षण दिवपाक पयली शाळा काडली. सावित्रीबाई ह्यो भारतांतल्यो पयल्यो बायल शिक्षिका. तिणें इतिहास घडयलो. पूण 18व्या शेंकड्यांत तिका बरी वागणूक मेळ्ळी ना. चलयांक शिक्षण समाजाच्या थारिल्ले फास्केंत बसनाशिल्लें. देखून समाजान तिचो तिरस्कारूच केलो. शाळेंत वतना तिचेर माती मारताले. सावित्रीबाई ह्यो समाजाच्या रुढी फास्केंत बसपी ‘बर्‍या चालीची बायल’ नाशिल्ली. एक खंबीर तत्वनिश्ठ, बायल आशिल्ली. जिणें बायलांच्या फुडल्या पिळगेचो विचार केलो. तत्वां खातीर समाजा आड उबी रावली.
म्हज्या मतान उलरीच हांकां अशीच खंबीर बायल इतिहास घडयता अशें म्हणपाचें आशिल्लें.
म्हजे खातीर बर्‍या चालीची म्हणल्यार बर्‍या सभावाची, मुक्त विचारांची, खंबीर, विचार करपी, अन्याय न सोंसपी, सत उलोवपी, तत्वां जपपी, तत्वां खातीर समाजा आड उबी रावपी, स्वावलंबी बायल. अश्योच बायलो इतिहास घडयतात. जी स्वताक पिळून घेता, जिका आपल्याचेर अन्याय जाता हाचीच जर जाणविकाय ना, ती बायल समाजाक कशें योगदान दितली? इतिहास कसो घडयतली?
दुसरें, मुक्त विचारांची बायल म्हणल्यार बेशिस्त न्हय. सिगरेट ओडप वा सोरो पिवप हें मुक्त, स्वतंत्र व्यक्तीमत्वाचें, मुक्त बायलेचें लक्षण केन्ना कशें जालें खबर ना. हो एक व्हड अपसमज. मुक्त विचार, स्वतंत्र व्यक्तीमत्व हांचो सिगरेट ओडप वा सोरो पिवपा कडेन कांयच संबंद ना. सोरो पिवप वा सिगरेट ओडप हीं वेसनां. ती वायट. दादल्यांक तशीं बायलांक. वेसनी मनिसूय सहसा इतिहास घडयना.
हालींच हांवें एक विचार वाचलो- जेन्ना समाजांत असहिश्णुताय रिगपाक लागता, बायलांच्या अधिकारांचेर पयली हावळ येता. असहिश्णू समाज हो रोगी समाज- देखून सहिश्णुताय आनी बायलांक समान अधिकार हो समाज निरोगी उरपाक खूब गरजेचें.
जे प्रांत बायलां खातीर न्हय अशें म्हणटाले त्या सगल्या प्रांतांनी बायलांनी आपल्या कर्तृत्वाच्यो कुरवो दवरल्यात. समाजाक समृद्ध केला. बायल आनी दादलो समान न्हय पूण दोगांकूय मनीस म्हूण समान वागणूक मेळपाक जाय. आतां समाजान ताची ‘बर्‍या चालीची’ व्याख्या बदलून बायलांक समान वागणूक दिवपाचो वेळ आयला.

संपदा कुंकळ्ळकार

9850149319