भांगरभूंय | प्रतिनिधी
आज नवें वर्स 2026 सुरू जाता. हे खातीर समेस्तांक नव्या वर्साचीं हुनहुनीत परबीं!
आयच्या दिसा खातीर जायत्या जणांनी तयारी केल्ली आसतली. कोणें पार्टेक वचूंक, उत्सव करूंक, कितें तरी नवें आपणावंक, कितें तरी सोडून दिवंक वा जिविताचे नवसरणेचे थाराव घेवंक, जशे वायट इश्टांची संगत सोडप, सोरो पियेपाचें, सिगार ओडपाचें कमी करप, वेसनां सोडून दिवप, कितें तरी नवें घेवप वा करप, आदी. हें सगळें वेव्हारांत येताच अशें ना, पूण नव्या वर्साची उमेद मात कायम आसता. अशी उमेद आसप भलायकेचे नदरेन बरी गजाल. आयज कितलेच मनीस आशेचेर जियेतात, आशा पूर्ण नाका जावं, पूण तांचो भरवंसो तांकां खंबीर दवरता. आयचो दीस आमीय नवे आशेन सुरवात करुंया.
नव्या वर्साचो इतिहास
नव्या वर्साच्या उत्सवाचीं मुळां पुर्विल्ल्या काळा पासुनचीं आसात, जाची सुरवात सुमार चार हजार वर्सां आदीं बॅबिलोनियन लोकान केल्ली. ताणीं वसंत विशुवांत मर्दुकाच्या जैताची परब मनोवंक जेनूस देवाक समर्पीत 11 दिसांचो आकितू उत्सव सुरू केल्लो. उपरांत रोमन लोकांनी ज्युलियन कॅलेंडरांत (इ. स. प. 46) 1 जानेवारी हो नव्या वर्साचो दीस अशें थारायलें. जेनूस देव म्हणल्यार सुरवात, संक्रमण, दारां आनी प्रवेशदारांचो देव अशें मानताले. ताचें विरुद्ध दिकांनी (भूतकाळ आनी फुडार) पळोवपी दोन तोंडांच्या प्रतिकाचें प्रसिद्ध चित्रण केल्लें आसा. इतिहास सांगता ते प्रमाणें, जानेवारी म्हयनो आनी “जानिटर” हें उतर ताचे पासून आयलां. जरी वेगवेगळ्यो संस्कृतायो (नॉरुझ आशिल्ले फार्सी वा पुथंडू आशिल्ले हिंदू) वेगवेगळ्या वेळार (विशुव, संक्रांती, चंद्र चक्र) नवें वर्स मनयतात, जाल्यार पासून 1600 वर्सा स्कॉटलँडान तो आपणायले उपरांत 1 जानेवारीचें हें पाळप सगळे कडेन पसरलें. इतिहास अशेंय सांगता, मध्ययुगीन क्रिस्तांव लोकांनी ज्युलियन कॅलेंडरांत 1 जानेवारीचे सुवातेर धर्मीक नदरेन चड म्हत्वाच्यो तारखो घालपाचो यत्न केलो पूण पोप तेरावो ग्रेगरीन सुदारीत कॅलेंडर तयार करतना 1582 वर्सा 1 जानेवारी हो नव्या वर्साचो दीस म्हूण अधिकृतपणान शिक्को मारलो. 1752 वर्सा ब्रिटन आनी तांच्या वसणुकांनीय तो आपणायलो. ते उपरांत ह्या दिसाचें म्हत्त्व संवसारभर पसरलें. हेच खातीर, आर्विल्ल्या काळांत पार्ट्यो, फोगेटी आनी संस्कृतीक परंपरां बराबर सांस्कृतिक उत्सव मनोवंक सुरवात जाली.
कोंकणी मळार नवें वर्स
हेर भासां भशेनूच कोंकणी वाचक कमी जाला आनी जायत आसा. ताचेर कितें तरी तोडगो काडपाचो यत्न जावंक जाय. हो यत्न स्कुलांतल्यान जाल्लो जाल्यार खूब बरें जातलें आशिल्लें. कित्याक स्कुलांत सगळीं साधनां आसात जीं भुरग्यांक पुस्तकां कडेन आकर्शीत करूंक शकतात. देखीक वाचपघर, कोंकणींतलीं पुस्तकां, कोंकणी शिकोवपी आनी कोंकणी शिकपी भुरग्यांचे पालक. सुमानांत एक वराची पासून कार्यावळ दर एका स्कुलान मांडून हाडली जाल्यार व्हडलो बदल घडूंक शकता. हे खातीर कोंकणी शिकोवप्यांचें मन जाय, वेवस्थापनाची परवानगी जाय आनी पालकांचो तेंको जाय. कोंकणी कार्यकर्त्यांनी फुडाकार घेवन ही एक येवजण शिक्षण खात्याक आनी शिक्षण मंत्र्याक दिली जाल्यार कमालीची गजाल घडुं येता. ह्या नव्या वर्साच्या निमतान कोणूय हे येवजणेचेर विचार करीत काय?
करीत ती संवय
आमी दोतोरा कडेन वतात पिडेंत पडटकच. पिडेंत पडूंक नाका म्हूण जायते उपाय आमच्यान करूंक जातात. तेच उपाय जेन्ना दोतोर सांगता, तेन्ना आमकां जाणवता आमचे कडल्यानूच चूक जाली म्हण. देखीक, थोडो वेळ चलपाची संवय केली जाल्यार, तो एक प्रकारचो व्यायाम जाता आनी ताचो फायदो नकळटां कुडीक जाता. ती आपुणूच संवय जावन पडटा. मनांतले नकारात्मक विचार काडून उडयले जाल्यार तुज्या मनांत सदांच सकारात्मक विचार घळूंक लागतात. गौतम बुद्ध म्हणटा, “तुका जर उडपाचें आसा, जाल्यार तुजेर वजन आसा तें काडून उडय.” बरो सभाव आपणाय. दुसरे वायट करतात तांचेर लक्ष दिवंचे परस बरें कितें करूंक जाता ताचेर लक्ष केंद्रीत कर. तुजें मन शांतूच न्हय तर तें प्रफुल्लीत उरतलें. अश्यो ल्हान-ल्हान सकारात्मक करण्यो तुज्यो गुणात्मक संवयो जातल्यो.
समाजीक नदरेन नवें वर्स
हांव रावता तो समाज दुशीत आसा जाल्यार तो नितळ करपाचें काम म्हजें. हांव तें म्हजें म्हूण मानिना जाल्यार हांव समाजा कडल्यान कसलेंच बरेपण अपेक्षीत करूंक शकना. ते खातीर समाजा कडेन नातें दवरप गरजेचें. समाजांत बरेपणां वा सुधारणा आशेता जाल्यार पयलें पावल म्हजे कडल्यान जावंदी. म्हान चीनी तत्वगिन्यानी लाव त्जू म्हणटा, “हजार मैलांचो प्रवास एकाच पावलान सुरू जाता.” एक पावल म्हजें, हजार पावलां आपुणूच निर्माण जातलीं. भारतीय स्वातंत्र्याच्या लड्यांत महात्मा गांधीन आर्मां- गुळयांचो वापर केलो ना. तशें करूंक ताच्या सांगात्यांचो ताचेर ताण आशिल्लो पूण ताका आपल्या धोरणांचेर विस्वास आशिल्ल्यान तो अहिंसाच शिंपडायत गेलो. तेच तरेन समाजाचे प्रगती खातीर ह्या नव्यां वर्सात म्हजें पयलें पावल जावंदी.
शॅरींग ईज कॅरींग
आदल्या काळार ‘बार्टर’ पद्दत आशिल्ली. हांव म्हजे कडेन कितें आसा तें दुसऱ्याक दितां आनी म्हजे गरजेक जाय तें ताचे कडल्यान घेतां. ही पद्दत गांवगिऱ्या वाठारांनी आजून आसा. शारीकरणान आनी दुडू- गिरेस्तकायेन हांवपण किर्लायलां आनी ‘बार्टर’ पद्दतींत लिपून आशिल्लो मोग सांडोवन उडयला. जायत्या जणांक दिसता, गिरेस्तकाय आसप म्हणल्यार खुशालकाय मेळप. ना. मोग हीच खरी खुशालकाय. देखून म्हजे कडेन चड आसा जाल्यार थोडें ना तांकां वांट. कोणाची गरज आसल्यार ती पूर्ण कर. घडटा जाल्यार केन्नाय दान कर. बऱ्या मनशांचो सांगात मेळोवन दुसऱ्यांक बरेपण दिवपाचो यत्न कर. देखीक गिन्यान. थोड्यांक दिसता आपूण जें जाणा तें दुसऱ्याक सांगल्यार तो आपणा परस हुशार जातलो. ना, तुज्या मनांत नव्या विचारांक जागो तयार जातलो. अश्यो ल्हान-ल्हान गजाली ‘शॅर’ करून दुसऱ्याचो कुयदाद घे.
सोंपयतना…
हांव जिखतलों, रोखडोच न्हय पूण निश्चीतपणान जिखतलों, नव्या वर्सांत ही वृत्ती आपणावंया. वायटांतल्यान भायर सरूंक वेळ लागता पूण एक दीस भायर सरतलो, तो दीस उत्सवीक आसता. परिक्षेंत नापास जावपाचे भिरांतीन कोण परिक्षा दिवपाची सोडिना, तशेंच जिवीत नवसरपाचें सोडून दिवंक उपकारना. बरें करूंक पावल फुडें घालुंया आनी खात्रेन कोंकणी खातीर कितें तरी नवें करपाचो हावेस बाळगुंया.
– विन्सी क्वाद्रूस, राय, साश्ट
9822587498
खिणाखिणाक ताज्यो घडणुको आनी तुमचे कडेन संबंदीत दरेक खबर मेळयात एका क्लिकाचेर! फेसबूक, ट्विटराचेर आमकां फॉलो करात आनी व्हाट्सएप सबस्क्रायब करपाक विसरूं नाकात.
